Zasady techniki prawodawczej (ZTP) – reguły konstruowania aktów normatywnych przez legislatorów, często same ujmowane w formie aktu prawnego.
Obowiązujące ZTP w Polsce W Polsce ZTP stanowią załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej” (), wydanego na podstawie art. 14 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów ().
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 5 listopada 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie „Zasad techniki prawodawczej” () wprowadza zmiany w ZTP, m.in. dopuszcza możliwość stosowania w akcie normatywnym przepisów epizodycznych. Przepisy te będą wprowadzać odstępstwa od przepisów, których obowiązywanie ograniczono czasowo. Zmiany w ZTP weszły w życie z dniem 1 marca 2016 r.
ZTP wprowadzono w drodze rozporządzenia w celu nadania im mocy powszechnie obowiązującej przy jednoczesnym uniknięciu problemów związanych z niezgodnością dwóch ustaw. Choć jest to akt prawny o randze niższej niż ustawa, zgodnie z prezentowanym w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego rozumieniem zasady demokratycznego państwa prawnego, wszystkie akty normatywne muszą odpowiadać pewnym wymogom technicznym, które są dorobkiem doktryny, a zostały jedynie wyrażone w wyżej wymienionym rozporządzeniu. Akty normatywne muszą odpowiadać wymogom zasad techniki prawodawczej, ponieważ są one elementem zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji), ale zasad płynących z Konstytucji nie można wprost utożsamiać z ZTP.
Historia ZTP w Polsce Pierwszym polskim zbiorem zasad techniki prawodawczej wydanym w formie aktu prawnego był okólnik Ministra Spraw Wewnętrznych Nr 99 (OL. 2048/2) z dnia 2 maja 1929 w sprawie zbioru zasad i form technicznego opracowywania ustaw i rozporządzeń, opublikowany w Dzienniku Urzędowym Ministerstwa Spraw Wewnętrznych nr 7 z 1929 r. pod pozycją 147.
Kolejnym aktem, skierowanym już do całej administracji państwowej było zarządzenie nr 55-63/4 Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 maja 1939 r. Zarządzenie to nie zostało opublikowane w formie przewidzianej dla aktów normatywnych, ukazało się natomiast w formie publikacji książkowej (Zasady techniki prawodawczej (obowiązujące w zakresie prac prawodawczych Rządu stosownie do zarządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 maja 1939 r. nr 55-63/4), Warszawa 1939).
Następcą tego zarządzenia było zarządzenie nr 238 Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 grudnia 1961 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej. Ono również nie zostało opublikowane w jakimkolwiek dzienniku urzędowym i ukazało się jako publikacja książkowa (Zasady techniki prawodawczej, Warszawa 1962).
Kolejnym, czwartym zbiorem była uchwała nr 147 Rady Ministrów z dnia 5 listopada 1991 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (). Uchwała ta utraciła moc obowiązującą w 2001 r. i rok później została zastąpiona opisanym powyżej rozporządzeniem.
Europejskie ZTP Instytucje legislacyjne Unii Europejskiej, działając w porozumieniu, przyjęły wspólne wytyczne dla swoich służb legislacyjnych. Stosuje się je przy tworzeniu aktów prawa europejskiego wtórnego przez Parlament Europejski, Komisję Europejską oraz Radę Europejską.
Zobacz też jednostka redakcyjna tekstu prawnego jednostka systematyzacyjna tekstu prawnego
Książki dotyczące ZTP Jan Aker, Cezary Berezowski, Roman Hausner, Ludwik Krajewski, Zasady techniki ustawodawczej, Warszawa 1934 Sławomira Wronkowska, Maciej Zieliński, Problemy i zasady redagowania tekstów prawnych, Wydawnictwo URM, Warszawa 1993 Sławomira Wronkowska, Maciej Zieliński, Zasady techniki prawodawczej. Komentarz, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 1997, . Tomasz Bąkowski, Piotr Bielski, Krzysztof Kaszubowski, Marcin Kokoszczyński, Jakub Stelina, Jarosław Warylewski, Grzegorz Wierczyński, Zasady techniki prawodawczej. Komentarz do rozporządzenia, Dom Wydawniczy ABC, Warszawa 2003, . Sławomira Wronkowska, Maciej Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej z dnia 20 czerwca 2002 r., Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2004, ; wyd. 2 Warszawa 2012, . Michał Błachut, Włodzimierz Gromski, , Technika prawodawcza, C.H. Beck, Warszawa 2008, . Andrzej Malinowski (red.), Zarys metodyki pracy legislatora. Ustawy. Akty wykonawcze. Prawo miejscowe, LexisNexis, Warszawa 2009, . Grzegorz Wierczyński, Redagowanie i ogłaszanie aktów normatywnych. Komentarz, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2010, ; wyd. 2 Warszawa 2016, .
Linki zewnętrzne Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej” () Wspólny przewodnik praktyczny przeznaczony dla osób redagujących akty prawne Unii Europejskiej
Międzyinstytucjonalny przewodnik redakcyjny Urzędu Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich Marek Sondej Systematyzacja jednostek redakcyjnych uchwały, prawo.pl, dostęp 8 maja 2024
Kategoria:Stanowienie prawa