Henryk Baranowski (ur. 9 lutego 1943 w Tarnopolu, zm. 27 lipca 2013 w Brwinowie) – polski reżyser teatralny, scenarzysta i aktor, także scenograf.
Życiorys Absolwent Wydziału Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego (1968) oraz Wydziału Reżyserskiego PWST w Warszawie (1973). W 1993 roku był dyrektorem warszawskiego Teatru Małego. Od 2003 do 2007 roku był dyrektorem Teatru Śląskiego w Katowicach.
Jest autorem znanych i wielokrotnie nagradzanych inscenizacji teatralnych i operowych. Do jego najważniejszych osiągnięć reżyserskich należą: kontrowersyjne Dziady w Teatrze im. Jaracza w Olsztynie (1975), Dzień dobry i do widzenia (1976), Zamek (1976) na podstawie Franza Kafki, Peepshow (1992), które zostało wyróżnione James Jefferson Award dla najlepszego przedstawienia sezonu w Chicago, oraz Echnaton (2000). W 2004 roku wystawił w Nowosybirskim Teatrze Opery i Baletu Życie z idiotą Alfreda Schnittkego według prozy Wiktora Jerofiejewa, które otrzymało Wszechrosyjską Maskę Operową dla najlepszego przedstawienia operowego w Rosji.
Dla Teatru Telewizji zrobił m.in. Noc jest matką dnia (2004) z kreacjami aktorskimi Jana Peszka i Haliny Łabonarskiej, Świętą wiedźmę (2003) z Magdaleną Cielecką w roli głównej oraz według własnego scenariusza Puste niebo (1999).
Jako aktor pojawił się w rolach epizodycznych w Róży Luksemburg Margarethe von Trotty i Panu Tadeuszu Andrzeja Wajdy. Główną rolę zagrał u Krzysztofa Kieślowskiego w Dekalogu I, gdzie wcielił się w postać naukowca, racjonalisty i ateisty, który zbytnio zaufał możliwościom współczesnej nauki. Wystąpił także w kilku przedstawieniach Teatru Telewizji.
Zmarł 27 lipca 2013 po długiej i ciężkiej chorobie.
Spektakle teatralne Inscenizacje Współpraca Teatr Powszechny Warszawa 1969 – Becket, czyli honor Boga – asystent reżysera (reż. Jan Maciejowski)
PWST, Warszawa 1970 – Mądremu biada – współpraca reżyserska (reż. Zbigniew Zapasiewicz)
Operetka Warszawska, Warszawa 1971 – Zemsta nietoperza – asystent reżysera (reż. Erwin Leister)
Teatr Śląski im. S. Wyspiańskiego, Katowice 2005 – Król Edyp – inscenizacja (reż. Grzegorz Kempinsky)
Reżyseria Teatr Ateneum im. S. Jaracza, Warszawa 1971 – Pokojówki
Teatr Polski, Poznań 1971 – Szkoła żon
Teatr im. W. Bogusławskiego, Kalisz 1972 – Trucizna, miłość, śpiew (także libretto) 1972 – Mąż i żona
Teatr Polski, Bydgoszcz 1973 – Upiory 1975 – Pokojówki 1975 – Publiczność zwymyślana
Bałtycki Teatr Dramatyczny im. J. Słowackiego, Koszalin-Słupsk 1974 – Dama Kameliowa (także scenariusz) 1974 – Dziś bliźniaki (także opracowanie tekstu) 1975 – Ich czworo
Estrada, Szczecin 1975 – Linie naszych dłoni. Poezja Czarnej Afryki
Teatr im. S. Jaracza, Olsztyn-Elbląg 1975 – Zamek 1976 – Dzień dobry i do widzenia 1976 – Iwona, księżniczka Burgunda 1977 – Dziady
Teatr Śląski im. S. Wyspiańskiego, Katowice 1978 – Zmierzch długiego dnia 1978 – Młyny Totenhornu (także adaptacja) 2004 – Dzielenie przez zero 2004 – Mein Kampf (także scenografia) 2006 – Makbet (także scenografia)
Teatr Szwedzka 2/4, Warszawa 1991 – ...Tak chcę tak (także scenografia) 1992 – Zamek (także scenografia)
Teatr Wielki im. S. Moniuszki, Poznań 1993 – Zemsta nietoperza
Instytut Teatru Narodowego (Teatr Mały), Warszawa 1993 – Upiory (także scenografia)
Teatr Rozmaitości, Warszawa 1995 – Peepshow (także scenografia) 1996 – Proces (także scenografia)
Teatr Bagatela im. T. Boya-Żeleńskiego, Kraków 1996 – Czarna komedia (także scenografia)
Teatr Wielki, Łódź 2000 – Echnaton (także scenografia) 2001 – Porgy and Bess 2007 – Cyrulik sewilski (także adaptacja libretta, dekoracje)
Opera Krakowska 2004 – Rigoletto (także scenografia) 2012 – Napój miłosny
Teatr Ludowy, Kraków-Nowa Huta 2006 – Stara kobieta wysiaduje
Za granicą 1986 – Król Dawid 1989 – Proces
Teatr Telewizji 1992 – ...Tak chcę tak (także scenografia, układ tekstu) 1998 – Dla Fedry 2003 – Święta wiedźma 2004 – Noc jest matką dnia
Role teatralne Teatr Telewizji 1997 – Szara róża jako ojciec (reż. Tomasz Dettloff) 1997 – Śmierć w Tyflisie jako mąż (reż. Maciej Dejczer) 1998 – Duże i małe (reż. Piotr Łazarkiewicz)
Filmografia 1972 – Wszystko (reż. Piotr Szulkin) 1986 – Róża Luksemburg jako Józef, brat Róży (reż. M. von Trotta) 1988 – Dekalog I jako Krzysztof (reż. K. Kieślowski) 1988 – Dekalog III jako Krzysztof (reż. K. Kieślowski) 1999 – Pan Tadeusz jako Napoleon Bonaparte (reż. A. Wajda)
Nagrody 1976 – I Nagroda za przedstawienie Dzień dobry i Do widzenia na Festiwalu Teatrów Małych Form w Szczecinie 1976 – Nagroda główna za reżyserię i Puchar za najlepsze przedstawienie za Zamek na Festiwalu Polski Północnej w Toruniu 1991 – Nagroda ITI za Popularyzację Polskiej Kultury Teatralnej za Granicą 1992 – Nagroda Ministra Spraw Zagranicznych za Wybitne Zasługi w Szerzeniu Polskiej Kultury i Sztuki za Granicą 1992 – „James Jefferson Award” za najlepsze przedstawienie sezonu w Chicago za Peepshow 2000 – „Złota Maska” za najlepszą inscenizację i reżyserię oraz „Srebrna Maska” za najlepszy spektakl za Echnatona w Teatrze Wielkim w Łodzi 2004 – Wszechrosyjska Złota Maska za najlepszą inscenizację operową w Rosji za Życie z idiotą w Nowosybirskim Teatrze Opery i Baletu
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza Kategoria:Absolwenci Wydziału Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Artyści Teatru im. Stefana Jaracza w Olsztynie Kategoria:Dyrektorzy Teatru Śląskiego im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach Kategoria:Ludzie urodzeni w Tarnopolu Kategoria:Polscy reżyserzy teatralni Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy scenarzyści Kategoria:Polscy scenografowie teatralni Kategoria:Urodzeni w 1943 Kategoria:Zmarli w 2013 Kategoria:Ludzie związani z Brwinowem