Mamry () – jezioro w północno-wschodniej Polsce, woj. warmińsko-mazurskim, w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich.
Mamry to jezioro polodowcowe morenowe i drugie pod względem powierzchni jezioro w Polsce.
Dno jeziora jest zróżnicowane z licznymi zagłębieniami i wypłyceniami, przy czym część północna jest wyraźnie głębsza, dno porastają roślinność wynurzona i łąki podwodne złożone z ramienic. Brzegi jeziora przeważnie niskie i podmokłe, w części porośnięte lasem.
Położenie Według urzędowego spisu opracowanego przez Komisję Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych (KNMiOF) nazwa Mamry, odpowiada jedynie jezioru nazywanemu Mamry Północne
Mamry mają trzy wydzielone części: Bodma Mamry Małe Przystań
Część publikacji pod nazwą Mamry opisuje cały kompleks złożony z 6 połączonych ze sobą jezior: Mamry Północne (lub właściwe), Kirsajty, Kisajno, Dargin, Święcajty, Dobskie.
W kompleksie jezior znajdują się 33 wyspy o łącznej powierzchni 213 ha, część z nich na jeziorach Mamry i Kisajno tworzy rezerwat ornitologiczny. Największa z nich – Upałty – jest największą w Krainie Wielkich Jezior. Z Mamr wypływa rzeka Węgorapa.
Historia W przeszłości jeziora kompleksu Mamr tworzyły oddzielne zbiorniki wodne połączone strumieniami. Poziom wody w jeziorach podniósł się w XVI–XVII w. o kilka metrów. Na podniesienie poziomu wody w kompleksie Mamr miały wpływ: umacnianie brzegów jezior w szczególności w pobliżu Węgorzewa, budowa zapory na Węgorapie, która zwiększała właściwości obronne zlokalizowanego w Węgorzewie zamku krzyżackiego oraz poprawiała funkcjonalność tutejszego młyna. Pod wodą znalazły się m.in.: dawna droga do kościoła z Kalu do Węgielsztyna, niektóre osady i cmentarze pruskie.
W latach 1765–1772 wykonano Kanał Łuczański, który połączył Mamry (Kisajno) z jeziorem Niegocin.
Zagospodarowanie Przez jezioro prowadzi trasa żeglugowa z Węgorzewa przez Giżycko, Mikołajki do Pisza i Rucianego-Nidy.
Dane morfometryczne Powierzchnia zwierciadła wody całego kompleksu Mamr według różnych źródeł wynosi od 9851,0 ha do 10282,4 ha.
Zwierciadło wody położone jest na wysokości 115,8 m n.p.m. lub 116,2 lub też 116,2–116,3 m n.p.m.. Średnia głębokość jeziora wynosi 9,8 m, natomiast głębokość maksymalna – 43,8 m.
Zlewnia jeziora wynosi 620,6 km², a zlewnia bezpośrednia – 700 haRaport o stanie środowiska województwa warmińsko-mazurskiego w 2010 roku. WIOŚ Olsztyn, s. 32, za: IMGW..
Jakość wód Na podstawie badań przeprowadzonych w 2005 roku wody jeziora Mamry Północne (Właściwe) zaliczono do II klasy czystości i II kategorii podatności na degradację. W roku 1999 wody jeziora również zaliczono do wód II klasy czystości.
Badania przeprowadzone w latach 1990 i 1993 wskazywały na pierwszą klasę czystości wód jeziora Mamry.
Hydronimia Nazwę Mamry ustalono urzędowo w 1949 roku w miejsce niemieckiej – Mauer SeeRozporządzenie Ministra Administracji Publicznej z dnia 11 lutego 1949 r. (, s. 2)..
Wyspy na jeziorze Mamry Mamry właściwe (północne): 1. Upałty 2. Mała Kępa (Wyspa Piramidalna) 3., 4. Wyspy Gniłe 5. Sosnówka 6. wyspa bez nazwy koło półwyspu Kurka 7. kępa bez nazwy koło półwyspu Kurka
Dargin: 13., 14. Poganckie Kępy 15. Ilma
Jezioro Dobskie: 16. Ilmy Wielkie 17. Wysoki Ostrów (Wyspa Kormoranów) 18. Lipka 19. Gilma 20. Wyspa Heleny 21., 22. kępy bez nazwy
Kirsajty: 11. Wyspa Sidorkowa 12. OstrowikKisajno: 23. Dębowa Górka 24. Wielka Kiermuza 25. Wyspa Czapla 26. Wyspa Olchowa 27. Wyspa Muszla 28. Wyspa Ptasia 29. Górny Ostrów 30. Sosnowy Ostrów 31. Świtałowy Ostrów 32. Duży Ostrów 33. Woś 34, 35. Wronie Kępy 36, 37. kępy bez nazwy
Święcajty: 8. Wyspa Kocia 9. Wyspa Bezimienna (Wyspa Tartaczna) 10. Wyspa Ptasia
Przypisy Według IRŚ za
Linki zewnętrzne
Kategoria:Jeziora w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich Kategoria:Jeziora w powiecie węgorzewskim Kategoria:Jeziora polodowcowe w województwie warmińsko-mazurskim Kategoria:Dorzecze Pregoły