Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) – organ właściwy do sprawowania nadzoru nad instytucjami krajowymi w rozumieniu przepisów UE. Powołany na mocy ustawy z dnia 21 lipca 2006 o nadzorze nad rynkiem finansowym.. Przejęła zadania zniesionej Komisji Papierów Wartościowych i Giełd, Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych oraz Komisji Nadzoru Bankowego. KNF nie jest centralnym organem administracji rządowej, bowiem ustawa nie wskazuje na taką pozycję tego organu.
Komisja i Przewodniczący Komisji wykonują swoje zadania przy pomocy Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego (UKNF). Pracami UKNF kieruje Przewodniczący KNF i jego trzej zastępcy.
Siedziba KNF i UKNF znajduje się przy ul. Pięknej 20. Nadzór nad działalnością Komisji sprawuje Prezes Rady Ministrów.
Zadania Komisji Sprawowanie nadzoru nad sektorem bankowym, rynkiem kapitałowym, ubezpieczeniowym, emerytalnym, nadzór nad instytucjami płatniczymi i biurami usług płatniczych, instytucjami pieniądza elektronicznego oraz nad sektorem kas spółdzielczych Podejmowanie działań służących prawidłowemu funkcjonowaniu rynku finansowego, ubezpieczeniowego i emerytalnego Podejmowanie działań mających na celu rozwój rynku finansowego i jego konkurencyjności Podejmowanie działań edukacyjnych i informacyjnych w zakresie funkcjonowania rynku finansowego Udział w przygotowywaniu projektów aktów prawnych w zakresie nadzoru nad rynkiem finansowym, ubezpieczeniowym i emerytalnym Stwarzanie możliwości polubownego i pojednawczego rozstrzygania sporów między uczestnikami rynku finansowego, w szczególności sporów wynikających ze stosunków umownych między podmiotami podlegającymi nadzorowi Komisji a odbiorcami usług świadczonych przez te podmioty
Zakres nadzoru Komisja Nadzoru Finansowego sprawuje nadzór w następującym zakresie:
nadzór bankowy, sprawowany zgodnie z przepisami: ustawy – Prawo bankowe., ustawy o Narodowym Banku PolskimUstawa z dnia 29 sierpnia 1997 – o Narodowym Banku Polskim (). ustawy o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszającychUstawa z dnia 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających ().; nadzór emerytalny, sprawowany zgodnie z przepisami: ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnychUstawa z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (, z późn. zm.)., ustawy o pracowniczych programach emerytalnychUstawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o pracowniczych programach emerytalnych ()., ustawy o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnegoUstawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego (). ustawy o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnymUstawa z dnia 22 maja 2003 r. o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym ().; nadzór ubezpieczeniowy, sprawowany zgodnie z przepisami: ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnejUstawa z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej ()., ustawy o dystrybucji ubezpieczeńUstawa z dnia 15 grudnia 2017 r. o dystrybucji ubezpieczeń ()., ustawy o dopłatach do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskichUstawa z dnia 7 lipca 2005 r. o dopłatach do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich ()., ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli KomunikacyjnychUstawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych ()., nadzór nad rynkiem kapitałowym, sprawowany zgodnie z przepisami: ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (), ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (), ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (), ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych (), ustawy o nadzorze nad rynkiem kapitałowymUstawa z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym ()., nadzór nad instytucjami płatniczymi i biurami usług płatniczych (a także instytucjami pieniądza elektronicznego), sprawowany zgodnie z przepisami: ustawy o usługach płatniczychUstawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych ()., nadzór uzupełniający, sprawowany zgodnie z przepisami: ustawy o nadzorze uzupełniającym nad instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń i firmami inwestycyjnymi wchodzącymi w skład konglomeratu finansowegoUstawa z dnia 15 kwietnia 2005 r. o nadzorze uzupełniającym nad instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń i firmami inwestycyjnymi wchodzącymi w skład konglomeratu finansowego ()., nadzór nad sektorem kas spółdzielczych, sprawowany zgodnie z przepisami: ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (), ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (), ustawy z dnia 19 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych oraz niektórych innych ustaw ().
Komisja Nadzoru Finansowego nie obejmuje swoim nadzorem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego oraz ubezpieczenia zdrowotnego w Narodowym Funduszu Zdrowia. Podlegają one nadzorom właściwych ministrów.
Przy KNF działa również Sąd PolubownySpierasz się z bankiem – nie idź do sądu w PRNwes.pl (Dostęp: 2011-11-17)..
Skład Komisji Przewodniczący i zastępcy przewodniczącego
W skład Komisji wchodzą: przewodniczący, trzech zastępców przewodniczącego i dziewięciu członków. Przewodniczącego Komisji powołuje prezes Rady Ministrów na pięcioletnią kadencję. Zastępców przewodniczącego powołuje i odwołuje prezes Rady Ministrów na wniosek przewodniczącego.
Członkowie Komisji
Członkami Komisji są: Minister właściwy do spraw instytucji finansowych albo jego przedstawiciel, Minister właściwy do spraw gospodarki albo jego przedstawiciel, Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego albo jego przedstawiciel, Prezes Narodowego Banku Polskiego albo delegowany przez niego członek zarządu Narodowego Banku Polskiego, Przedstawiciel Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Przedstawiciel Prezesa Rady Ministrów, Przedstawiciel Bankowego Funduszu Gwarancyjnego (uczestniczy wyłącznie głosem doradczym), Przedstawiciel Prezesa Urządu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (uczestniczy wyłącznie głosem doradczym), Przedstawiciel ministra – członka Rady Ministrów właściwego do spraw koordynowania działalności służb specjalnych, a jeżeli nie został wyznaczony – przedstawiciel Prezesa Rady Ministrów (uczestniczy wyłącznie głosem doradczym).
Aktualny skład Komisji Jacek Jastrzębski – przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego od 23 listopada 2018 Marcin Mikołajczyk – zastępca przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego od 28 maja 2021 Krystian Wiercioch – zastępca przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego od 6 maja 2022 Dariusz Adamski – zastępca przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego od 1 września 2025
Pozostali członkowie (z prawem głosu): Anna Matuszczak – przedstawiciel ministra rozwoju i technologii Artur Soboń – członek zarządu Narodowego Banku Polskiego delegowany przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego od listopada 2024 Wojciech Dyduch – przedstawiciel Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej od 30 października 2020 Jarosław Niezgoda – przedstawiciel ministra właściwego do spraw instytucji finansowych (Ministra Finansów) od stycznia 2023 Mateusz Hebda – przedstawiciel ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego (Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej) Grzegorz Karpiński – przedstawiciel Prezesa Rady Ministrów od 29 marca 2024
Pozostali członkowie (uczestniczą wyłącznie z głosem doradczym): Tomasz Chróstny – Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów od 27 stycznia 2020 Maciej Szczęsny – przedstawiciel Bankowego Funduszu Gwarancyjnego Radosław Kujawa – przedstawiciel ministra – członka Rady Ministrów właściwego do spraw koordynowania działalności służb specjalnych od 14 grudnia 2023
Byli członkowie KNF (chronologicznie) Byli przewodniczący KNF Stanisław Kluza (2006–2011) Andrzej Jakubiak (2011–2016) Marek Chrzanowski (2016–2018) Marcin Pachucki (p.o. przewodniczącego, 2018)
Byli zastępcy przewodniczącego KNF Iwona Duda (2006–2007) Marcin Gomoła (2006–2007) Artur Kluczny (2007–2009) Lesław Gajek (2008–2017) Wojciech Kwaśniak (2011–2017) Filip Świtała (2017) Marcin Pachucki (2017–2019) Andrzej Diakonow (2017–2019) Małgorzata Iwanicz-Drozdowska (2019) Dagmara Wieczorek-Bartczak (2019–2021) Rafał Mikusiński (2019–2023)
Byli przedstawiciele ministra właściwego do spraw instytucji finansowych Arkadiusz Huzarek (2006–2007) Adam Pęzioł (2007–2008) Piotr Piłat (styczeń–listopad 2008) Dariusz Daniluk (2008–2011) Maciej Grabowski (kwiecień–sierpień 2011) Wiesław Szczuka (sierpień–wrzesień 2011) Maciej Grabowski (2011–2012) Ludwik Kotecki (2012–2015) Piotr Piłat (sierpień–grudzień 2015) Piotr Nowak (2015–2018) Paweł Gruza (lipiec–sierpień 2018) Marcin Obroniecki (2018–2019) Małgorzata Palczewska (kwiecień–sierpień 2019) Marian Banaś (sierpień 2019) Mateusz Morawiecki (sierpień–wrzesień 2019) Jerzy Kwieciński (wrzesień–listopad 2019) Tadeusz Kościński (listopad–grudzień 2019) Krzysztof Budzich (2019–2023)
Byli przedstawiciele ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego Anna Kalata (2006–2007) Lesław Gajek (sierpień 2007) Agnieszka Chłoń-Domińczak (2007–2009) Marek Bucior (2009–2011) Czesława Ostrowska (2011–2012) Jacek Męcina (2012–2015) Mariusz Kubzdyl (wrzesień–grudzień 2015) Eryk Kłossowski (2015–2016) Radosław Domagalski-Łabędzki (luty–listopad 2016) Jan Wojtyła (2016–2023)
Byli przedstawiciele NBP Jerzy Pruski (2006–2007) Krzysztof Rybiński (2007–2008) Sławomir Skrzypek (luty–marzec 2008) Piotr Wiesiołek (2008–2010) Witold Koziński (2010–2014) Piotr Wiesiołek (2014–2015) Anna Trzecińska (2015–2016) Jacek Bartkiewicz (luty–lipiec 2016) Andrzej Kaźmierczak (2016–2020) Paweł Szałamacha (2020-2024)
Byli przedstawiciele ministra właściwego do spraw gospodarki Armen Artwich (2016–2018) Mariusz Haładyj (2018–2019) Jan Pawelec (2019–2022) Sebastian Potyralski (czerwiec–październik 2022) Aneta Rożek (2022–2023) Wacław Turek (2023-2024) Krzysztof Paszyk (2024)
Byli przedstawiciele Prezydenta RP Henryk Cioch (2006–2007) Danuta Wawrzynkiewicz (2007–2010) Jerzy Pruski (2010–2015) Zdzisław Sokal (2015–2018) Cezary Kochalski (2018–2019) Robert Tomanek (styczeń–październik 2020)
Byli przedstawiciele Bankowego Funduszu Gwarancyjnego Zdzisław Sokal (2018–2019) Mirosław Panek (2019–2020)
Byli przedstawiciele Prezesa Rady Ministrów Tadeusz Kościński (styczeń–listopad 2019) Maciej Tomczak (2019–2024)
Byli przedstawiciele Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Marek Niechciał (2018–2020)
Byli przedstawiciele ministra – członka Rady Ministrów właściwego do spraw koordynowania działalności służb specjalnych Maciej Wąsik (2018–2020) Stanisław Żaryn (2020–2023)
Struktura Urzędu KNFZarządzenie nr 15 Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 lutego 2019 r. w sprawie nadania statutu Urzędowi Komisji Nadzoru Finansowego (). Zgodnie ze zmienionym zarządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 lutego 2019, od 1 grudnia 2023 struktura organizacyjna Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego przedstawia się następująco:
Centrum Analiz Danych Nadzorczych Departament Administracji Departament Analiz Ekonomicznych Departament Audytu Wewnętrznego Departament Bankowości Komercyjnej Departament Bankowości Równoległej Departament Bankowości Spółdzielczej Departament Bezpieczeństwa i Ochrony Informacji