Rejon żółkiewski (ukr. Жовківський район), 1951–91 rejon nesterowski (укр. Нестеровський район) – dawna jednostka administracyjna Ukrainy, a wcześniej także Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, funkcjonująca w latach 1940–1941 i 1944–2020. Należał do obwodu lwowskiego. Siedzibą rejonu była Żółkiew (1951–91 Nesterow, ukr. Нестеров).
Według ukraińskiego spisu powszechnego z roku 2001 rejonie żyło 109 200 ludzi, w tym 800 Rosjan (0,7%) i 200 (0,2%) Polaków. Powierzchnia wynosiła 1295 km². W 2020 roku na terenie rejonu znajdowały się 3 miasta – Żółkiew, Rawa Ruska, Dublany, 2 miasteczka – Kulików i Magierów oraz 160 wsi.
Historia Rejon żółkiewski został utworzony 17 stycznia 1940 na podstawie dekretu Prezydium Rady Najwyższej USRR o podziale na rejony zachodnich obwodów USRR, kiedy to w obwodzie lwowskim utworzono 37 rejonów, między innymi żółkiewskiХроніка за 17 січня 1940 року на сайті Інститут історії України НАН України.. Rejon objął miasto Żółkiew oraz obszary zniesionych gmin Krechów, Mokrotyn i Wola Wysocka oraz północną część gminy Brzuchowice i fragment gminy Turynka (gromada Wiązowa)Головне Управління Геодезії і Kартографії при НКР СРСР (1941). Cписок адміністративних районів Львівської област. Харків.. Obszary te należały przed wojną do powiatu żółkiewskiego w województwie lwowskim oraz częściowo do powiatu lwowskiego (część gminy Brzuchowice), tamże.
W 1946 roku rejon żółkiewski podzielony był na 17 rad: jedną miejską (Żółkiew) i 16 wiejskich: Chytrejki, Dobrosin, Fujna (z Majdanem), Glińsko, Krechów (z Rudą Krechowską), Kunin, Macoszyn, Mokrotyn (z Widrodżennią, do 1946 Mokrotyn Kolonia), Piły, Polany, Skwarzawa Nowa, Skwarzawa Stara, Soposzyn, Wiązowa, Wola Wysocka (z Lipiną) i Zameczek (stan na 1 września 1946)NBUV.
W 1951 roku nazwę Żółkwi zmieniono na Nesterow, przez co rejon przemianowano na nesterowskiState Archive of the Lviv region..
4 marca 1959 do rejonu nesterowskiego włączono część zniesionego rejonu kulikowskiegoState Archive of the Lviv region.Указ Президії ВР УРСР від 4.03.1959 «Про ліквідацію деяких районів Львівської області»..
23 września 1959 do rejonu nesterowskiego włączono część zniesionego rejonu wielkomostowskiegoУказ_Президії_ВР_УРСР_від_23.09.1959_«Про_ліквідацію_деяких_районів_і_перенесення_центра_Підбузького_району_Львівської_області»..
W 1964 roku do rejonu nesterowskiego włączono część rejonu jaworowskiego, odpowiadającą prawie całemu obszarowi byłego rejonu rawskiego, włączonego do rejonu jaworowskiego 30 grudnia 1962.
5 lutego 1965 radę wiejską Seredkiewicz przeniesiono z rejonu nesterowskiego z powrotem do rejonu jaworowskiegoПро внесення змін до Указу Президії Верховної Ради Української РСР від 4 січня 1965 року «Про внесення змін в адміністративне районування Української РСР».
11 października 1991 przywrócono rejonowi jego pierwotną nazwę – rejon żółkiewskiПОСТАНОВА ВЕРХОВНОЇ РАДИ УКРАЇНИ Про перейменування міста Нестеров та Нестеровського району Львівської області (Відомості Верховної Ради України (ВВР), 1991, N 51, ст. 723).
Rejon żółkiewski zlikwidowany w związku z reformą administracyjną w 2020 roku, kiedy to jego obszar wcielono w większości do nowego rejonu lwowskiego oraz częściowo do nowego rejonu czerwonogrodzkiego.
Spis miejscowości
Przypisy
Linki zewnętrzne