Mundżak chiński (Muntiacus reevesi) – gatunek ssaka parzystokopytnego z podrodziny jeleni (Cervinae) w obrębie rodziny jeleniowatych (Cervidae). Występuje endemicznie na wyspie Tajwan oraz w Chinach kontynentalnych, na rozległym terenie subtropikalnego regionu zlewni Rzeki Perłowej i Jangcy (od Guangdongu i Kuangsi do Gansu i Shaanxi).
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1839 irlandzki przyrodnik William Ogilby, umieszczając nowo opisany gatunek w rodzaju Cervus i nadając mu epitet gatunkowy reevesi. Opis ukazał się w artykule poświęconym nowemu gatunkowi mundżaka z Chin opublikowanym w czasopiśmie Proceedings of the Zoological Society of London. Miejsce typowe to Kanton, Chińska Republika Ludowa. Holotyp to czaszka dorosłego samca (sygnatura BMNH:Mamm:1855.12.24.283) ze zbiorów Muzeum Historii Naturalnej w Londynie; okaz typowy zebrał John Reeves. Podgatunek micrurus (jako odrębny gatunek) po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1875 roku angielski zoolog Philip Lutley Sclater, umieszczając nowo opisany gatunek w rodzaju Cervulus i nadając mu epitet gatunkowy micrurus. Opis ukazał się w artykule poświęconym kilku rzadkim lub mało znanym ssakach obecnie lub niedawno żyjących w kolekcji Towarzystwa Zoologicznego, opublikowanym w czasopiśmie Proceedings of the Zoological Society of London. Miejsce typowe to Tajwan. Sclater oparł swój opis na samcu i samicy; być może oba okazy znajdują się w Muzeum Historii Naturalnej w Londynie.
Jako że kariotyp M. reevesi ma stosunkowo dużą liczbę chromosomów, jest on uważany za prymitywnego mundżaka. Analiza oparta na danych genetycznych przeprowadzona w 2020 roku umieszcza M. reevesi w kladzie złożonym z M. vuquangensis, M. putaoensis, M. troungsonensis i M. rooseveltorum. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają dwa podgatunki.
Etymologia Muntiacus: sundajska nazwa Muntjak dla mundżaka. reevesi: John Reeves (1774–1856), angielski przyrodnik amator, kolekcjoner, w latach 1812–1831 pełnił funkcję urzędnika w Chinach, głównie w Makau. micrurus: mikros ‘mały, krótki’; ουρα oura ‘ogon’.
Budowa ciała thumb|left|Samiec w Ogrodzie Zoobotanicznym w Toruniu Długość ciała 70–80 cm, wysokość w kłębie 45–50 cm, długość ogona 12–13 cm; masa ciała dorosłych samic 12–13 kg, dorosłych samców 14–15 kg. Na głowie poroże u osobników dorosłych jest krótkie i proste, długości 4–8 cm, osadzone na trzonach o wysokości 5–8 cm. Sierść wybarwiona jest zwykle na kolor ciemnoszarobrązowy z jaśniejszymi smugami. Nad oczami sierść ma kolor jasny. Górne kły samców są silnie rozwinięte i osiągają 6 cm, natomiast u samic są mniejsze i dorastają do 1,6 cm.
Tryb życia Mundżaki chińskie wiodą samotniczy tryb życia lub żyją w parach. Wykazują aktywność głównie nocą, a też rankiem.
Cykl życiowy Okres godowy wypada zazwyczaj w styczniu i lutym. Po ciąży trwającej ok. 180 dni samica rodzi zwykle l młode, o masie ciała ważące nieco ponad 0,5 kg. Mundżaki chińskie zrzucają poroże zazwyczaj w maju. W okresie godowym lub w sytuacji zagrożenia mundżaki wydają charakterystyczne dźwięki podobne do szczekania psa.
Rozmieszczenie geograficzne Występuje endemicznie na wyspie Tajwan oraz w Chinach kontynentalnych, na rozległym terenie subtropikalnego regionu zlewni Rzeki Perłowej i Jangcy (od Guangdong i Kuangsi do Gansu i Shaanxi).
Rozmieszczenie według podgatunku: M. reevesi reevesi – południowo-wschodnia Chińska Republika Ludowa M. reevesi micrurus – Tajwan
Gatunek został Introdukowany na terenie Anglii, gdzie istnieje populacja tych zwierząt, oraz na terenie Francji, gdzie wprowadzenie gatunku się nie powiodło.
Ekologia Mundżak chiński jest roślinożercą. Żywi się roślinami zielnymi i liśćmi krzewów.
Siedlisko Zamieszkuje zarośla i lasy. Często spotykany na terenach górskich, na wysokości od 50 do 3500 m n.p.m.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC ( ‘najmniejszej troski’).
Uwagi
Przypisy
Nazwy zwyczajowe za:
Bibliografia
Kategoria:Jeleniowate Kategoria:Ssaki Azji Kategoria:Inwazyjne gatunki ssaków Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1839 roku