thumb|upright Asystent prezydenta do spraw bezpieczeństwa narodowego (), potocznie znany jako doradca ds. bezpieczeństwa narodowego (National Security Advisor) – główny doradca prezydenta Stanów Zjednoczonych w szeroko rozumianych sprawach bezpieczeństwa narodowego.

W odróżnieniu np. od ambasadora przy ONZ czy szefa sztabu Białego Domu, nie posiada rangi członka gabinetu, więc jego nominacja nie musi być zatwierdzana przez Senat. Zasiada za to w Krajowej Radzie Bezpieczeństwa oraz należy do pracowników kancelarii prezydenta. W okresie kryzysów jego rola polega na informowaniu prezydenta na bieżąco o wydarzeniach z nim związanych.

Rola i władza Rola i faktyczne wpływy doradców były w historii bardzo różne, co było niejako kwestią indywidualną w każdym przypadku. Henry Kissinger, który pełnił tę funkcję w okresie prezydentury Richarda Nixona i Geralda Forda (1969–1974), uchodził, w opinii zdecydowanej większości zarówno „wtajemniczonych”, jak i opinii publicznej, za faktycznego architekta i kierownika amerykańskiej polityki zagranicznej (przyznawał to potem sam Nixon), podczas gdy sekretarz stanu William P. Rogers był pozbawionym wpływów figurantem. Zresztą w okresie od 1973 do 1974 łączył to stanowisko z urzędem sekretarza stanu.

Innym bardzo wpływowym doradcą był Zbigniew Brzeziński za rządów Jimmy’ego Cartera (1977–1981), który był ustawicznie skonfliktowany z dwoma sekretarzami stanu w tym okresie: Cyrusem Vance’em i Edmundem Muskiem na tle tego, do kogo należeć ma prymat w kształtowaniu polityki (jednak w przypadku Brzezińskiego nie uważano jednoznacznie, aby to któraś ze stron miała wyłącznie ów prymat).

Condoleezza Rice, pełniąca tę funkcję podczas pierwszej kadencji (2001–2005) George’a W. Busha, również uchodziła za jedną z najbardziej wpływowych osób w administracji w tym zakresie (obok wiceprezydenta Dicka Cheneya i sekretarza obrony Donalda Rumsfelda). W opinii wielu sekretarz stanu Colin Powell nie odgrywał w związku z tym faktycznej roli.

Lista doradców ds. bezpieczeństwa narodowego Lp. Doradca Okres Prezydent1 1953–1955 Dwight D. Eisenhower2 1955–1956 – 19563 1957–19584 1958–19615 McGeorge Bundy 1961–1966 John F. Kennedy, Lyndon Johnson6 Walt Rostow 1966–1969 Lyndon Johnson7 Henry Kissinger 1969–1974 Richard Nixon8 Brent Scowcroft 1974–1977 Gerald Ford9 Zbigniew Brzeziński 1977–1981 Jimmy Carter10 1981–1982 Ronald Reagan –Jako zastępca doradcy.1981-198211 1982–198312 1983–198513 1985–198614 Frank Carlucci 1986–198715 Colin Powell 1987–198916 Brent Scowcroft 1989–1993 George H.W. Bush17 1993–1997 Bill Clinton18 1997–200119 Condoleezza Rice 2001–2005 George W. Bush20 Stephen Hadley 2005–200921 2009–2010 Barack Obama22 2010–201323 Susan Rice 2013–201724 Michael T. Flynn 2017 Donald Trump –2017252017-201826John R. Bolton2018 –2019272019-2021282021–2025Joe Biden292025–Donald Trump

Przypisy

Kategoria:Polityka Stanów Zjednoczonych