Andrzej Barański (ur. 2 kwietnia 1941 w Pińczowie) – polski reżyser i scenarzysta filmowy.
Życiorys Absolwent Technikum Budowlanego w Kielcach, następnie studiował na Politechnice Śląskiej w GliwicachAndrzej Barański – ciekawostki – FILMWEB.pl.. Ukończył studia na PWSFTviT w Łodzi (1973).
Na początku lat 60. współpracował ze Studenckim Teatrem Poezji „Step”, którym opiekował się Tadeusz Różewicz. Barański napisał dla tego teatru ok. 20 sztuk. Potem zdecydował się na edukację w szkole filmowej. Jego filmem dyplomowym była etiuda Księżyc. Początkowo zajmował się filmami oświatowymi w Wytwórni Filmów Oświatowych, od 1979 roku tworzy również filmy fabularne.
Odznaczenia i wyróżnienia Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2011) Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2024) Odznaka „Za Zasługi dla Miasta Łodzi” (1998) Honorowy obywatel Pińczowa (2008)
Twórczość Znany jest z produkcji podejmujących problematykę polskiej prowincji, obrazów uderzających w tony liryczne, ale też z odcieniami refleksyjnymi i filozoficznymi, czasem pojawiają się w nich wątki autobiograficzne. W niektórych filmach sięga Barański do poetyki absurdu.
Filmografia Filmy pełnometrażowe 1975 – W domu – reżyseria, scenariusz 1979 – Wolne chwile – reżyseria, scenariusz, dialogi 1982 – Niech cię odleci mara – reżyseria, scenariusz, dialogi (wg opowiadania W. Siemińskiego) 1984 – Kobieta z prowincji – reżyseria, scenariusz, dialogi (wg powieści W. Siemińskiego) 1986 – Lucyna – reżyseria, scenariusz (wg opowiadania J. Stoberskiego) 1987 – Tabu – reżyseria, scenariusz (wg powieści T. Mukka) 1990 – Kramarz – reżyseria, scenariusz (wg powieści E. Kozieła) 1991 – Nad rzeką, której nie ma – reżyseria, scenariusz (wg opowiadania S. Czycza) 1992 – Kawalerskie życie na obczyźnie – reżyseria, scenariusz (wg wspomnień J. Wojciechowskiego) 1993 – Dwa księżyce – reżyseria, scenariusz (wg powieści M. Kuncewiczowej) 1995 – Horror w Wesołych Bagniskach – reżyseria, scenariusz (wg powieści M. Choromańskiego) 1996 – Dzień wielkiej ryby – reżyseria, scenariusz (wg opowiadania K. Filipowicza) 2000 – Niech gra muzyka – reżyseria, scenariusz 2002 – Wszyscy święci w cyklu Święta polskie – reżyseria, scenariusz 2005 – Parę osób, mały czas – reżyseria, scenariusz (wg wspomnień Dziennik we dwoje J. Stańczakowej) 2007 – Braciszek – reżyseria, scenariusz (wg książki Patron maluczkich o. B. Brzuszka) 2011 – Księstwo – reżyseria, scenariusz (wg powieści Z. Masternaka)
Etiudy filmowe 1970 – Kręte ścieżki – reżyseria 1971 – Dzień pracy – reżyseria 1972 – Podanie – reżyseria 1973 – Księżyc – reżyseria, scenariusz
Filmy krótkometrażowe i dokumentalne 1976 – Lustro – reżyseria, scenariusz 1976 – Wiersz – reżyseria, scenariusz 1977 – Strumiłło – reżyseria, scenariusz 1978 – Drugi dom – reżyseria, scenariusz 1979 – Megality – reżyseria, scenariusz 1979 – Wypracowanie – reżyseria, scenariusz 1980 – Konstrukcja – reżyseria, scenariusz 1980 – Lexicon 32 – reżyseria, scenariusz 1980 – Na wyjeździe – reżyseria, scenariusz 1981 – Bez tytułu – reżyseria, scenariusz 1981 – Śladami Tadeusza Makowskiego – reżyseria, scenariusz 1982 – Historia żołnierza – reżyseria, scenariusz 1983 – Iluzja w sztuce – reżyseria, scenariusz 1983 – Kabaret – reżyseria, scenariusz 1983 – Miasto – reżyseria, scenariusz 1984 – Armata – reżyseria, scenariusz, projekty plastyczne 1984 – Cudze dzieci – reżyseria, scenariusz 1985 – Potok – reżyseria, scenariusz 1985 – Przemijanie – reżyseria, scenariusz 1985 – Wyrok – reżyseria, scenariusz, oprac. plastyczne 1986 – Edukacja sentymentalna – reżyseria, scenariusz 1987 – Rzeczy – reżyseria, scenariusz 1988 – Biografia – reżyseria, scenariusz 1988 – Wakacje w mieście – reżyseria, scenariusz 1989 – Poczta lotnicza – reżyseria, scenariusz 1990 – Gra w zielone – reżyseria, scenariusz 1990 – Powtórka z zoologii – reżyseria, scenariusz 1997 – Zasłony – reżyseria, scenariusz 1998 – Fotografia jest sztuką trudną (Fotoamator Michał C.) – reżyseria, scenariusz 1999 – Alosza szop, czyli Kram Awdiejewa – reżyseria, scenariusz 2000 – Książki skarg i wniosków – reżyseria, scenariusz 2004 – Pobyt czasowy – reżyseria, scenariusz 2005 – Ryż PRL – reżyseria, scenariusz 2006 – Warzywniak, 360 stopni – reżyseria, scenariusz
Spektakle Teatru Telewizji Źródło: Filmpolski.pl 1993 – Muzyka druga – reżyseria 1994 – Siedem pięter – reżyseria, adaptacja 1995 – Kobieta zawiedziona – reżyseria, scenariusz 1995 – Bożena – reżyseria, adaptacja 1997 – Uczone białogłowy – reżyseria, opracowanie tekstu 1999 – Młodość bez młodości – reżyseria, scenariusz 2000 – Moja córeczka – reżyseria, scenariusz 2007 – Jeden dzień – reżyseria, scenariusz 2020 – Badyle – reżyseria, scenariusz 2021 – Stara kobieta wysiaduje – reżyseria, scenariusz
Odznaczenia, nagrody i wyróżnienia 1964 – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki, zespołowa dla Teatru Studenckiego Politechniki Śląskiej „Step” 1972 – nagroda wiceministra Kultury i Sztuki na Festiwalu Etiud PWSFTviT w Warszawie za film Dzień pracy 1972 – nagroda PF DKF na Festiwalu Etiud PWSFTviT w Warszawie za film Podanie 1972 – nagroda PF DKF na Festiwalu Etiud PWSFTviT w Warszawie za film Kręte ścieżki 1972 – nagroda wiceministra Kultury i Sztuki na Festiwalu Etiud PWSFTviT w Warszawie za film Dzień pracy 1972 – nagroda jury Klubu Krytyki Filmowej SDP na Festiwalu Etiud PWSFTviT w Warszawie za film Podanie 1972 – Grand Prix na Festiwalu Etiud PWSFTviT w Warszawie za film Dzień pracy 1972 – wyróżnienie łódzkiego oddziału Telewizji Polskiej na Festiwalu Etiud Studenckich w Łodzi za film Podanie 1972 – nagroda TPŁ Festiwalu Etiud Studenckich za film Dzień pracy 1977 – Złoty Ekran za scenariusz i reżyserię filmu W domu 1980 – Oberhausen – FFK – Dyplom Honorowy jury oraz nagroda FIPRESCI za reżyserię filmu Wypracowanie 1982 – Brązowy Lajkonik dla filmu Historia żołnierza na XXII OFFK w Krakowie 1982 – Srebrny Pegaz dla filmu Śladami Tadeusza Makowskiego – „za rzetelne i odkrywcze przedstawienie drogi twórczej artysty” na XII Przeglądzie Filmów o Sztuce w Zakopanem 1983 – Festiwal Filmów Popularnonaukowych – II nagroda dla filmu Iluzja w sztuce (Ronda, Hiszpania) 1983 – I nagroda za film Bez tytułu na II Ogólnopolskim Konkursie Autorskiego Filmu Animowanego w Krakowie 1984 – Nagroda Sekcji Krytyki Filmowej Klubu Problematyki Kulturalnej SD PRL – „Syrena Warszawska” dla najlepszego filmu 1983 r. w kategorii filmów fabularnych za film Niech cię odleci mara 1984 – Nagroda Bronisława Chromego za film Iluzja o sztuce na VIII Przeglądzie Filmów o Sztuce w Zakopanem 1986 – Nagroda Bronisława Chromego za film Przemijanie na XIV Przeglądzie Filmów o Sztuce w Zakopanem 1986 – wyróżnienie FIPRESCI za film Kobieta z prowincji na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Berlinie 1991 – Nagroda za scenariusz do filmu Nad rzeką, której nie ma na XVI FPFF w Gdyni 1993 – Syrenka Warszawska – nagroda Klubu Krytyki Filmowej SDP – za film Dwa księżyce 1994 – Nagroda „Ekspresu Poznańskiego” za film Dwa księżyce 1994 – Złota Taśma nagroda Koła Piśmiennictwa Filmowego SFP za film Dwa księżyce 1994 – Złota Taśma za rok 1993 (przyznawana przez Koło Piśmiennictwa SFP) w kategorii film polski 1995 – Medal Honorowy Robotniczego Stowarzyszenia Twórców Kultury za zasługi dla kultury robotniczej 1997 – nagroda honorowa („Jańcio Wodnik”) za całokształt twórczości na IV Przeglądzie Polskich Filmów Fabularnych o Tematyce Wiejskiej i Małomiasteczkowej „Prowincjonalia” w Słupcy 1998 – Odznaka „Za Zasługi dla Miasta Łodzi” przyznana przez Radę Miejską w Łodzi za dokonania filmowe 2002 – „Laur Cisowy” za całokształt twórczości na MF Film – Muzyka – Malarstwo w Nowogardzie 2002 – Nagroda Przewodniczącego KRRiTV za film Wszyscy święci 2004 – Nagroda Studentów za film Pobyt czasowy na X Ogólnopolskim Przeglądzie Form Dokumentalnych NURT w Kielcach 2005 – Nagroda dziennikarzy oraz nagroda prezesa Zarządu Telewizji Polskiej SA za film Parę osób, mały czas na 30 FPFF w Gdyni 2006 – Nagroda specjalna organizatorów za film Parę osób, mały czas na XIII Prowincjonaliach we Wrześni 2006 – Złoty Glan na Festiwalu Twórców „Powiększenie” w Łodzi 2006 – nagroda Organizatorów im. Juliusza Burskiego za film Parę osób, mały czas na 36 Lubuskim Lecie Filmowym w Łagowie 2007 – Nagroda Vitae Valor za całokształt twórczości na VII Festiwalu Filmowym „Vitae Valor” w Tarnowie 2007 – Nagroda w kategorii „Telewizyjny Film Fabularny” dla filmu Parę osób, mały czas na I Festiwalu Prix Visionica we Wrocławiu 2007 – Nagroda w Konkursie Polskich Filmów Krótkometrażowych w kategorii filmów animowanych dla filmu Warzywniak 360 stopni na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym ERA NOWE HORYZONTY we Wrocławiu 2007 – wyróżnienie w kategorii filmu profesjonalnego dla filmu Warzywniak 360 stopni na XIII Ogólnopolskim Festiwalu Autorskich Filmów Animowanych w Krakowie 2008 – Polska Nagroda Filmowa Orzeł 2008 w kategorii „najlepszy scenariusz” – scenariusz filmu Parę osób, mały czas w Warszawie 2020 – „Platynowe Lwy” za całokształt twórczości na 45 Festiwalu Filmów Fabularnych w Gdyni
Przypisy
Linki zewnętrzne
Rozmowa z Andrzejem Barańskim, którą przeprowadził Remigiusz Grzela
Andrzej Barański w bazie Akademii Polskiego Filmu
Kategoria:Absolwenci szkół średnich w Kielcach Kategoria:Absolwenci Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi Kategoria:Polscy reżyserzy filmowi Kategoria:Polscy scenarzyści filmowi Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Filmowej Kategoria:Laureaci Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych Kategoria:Laureaci Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (Polska Ludowa) Kategoria:Laureaci Platynowych Lwów za całokształt twórczości Kategoria:Laureaci Polskiej Nagrody Filmowej dla najlepszego scenariusza Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Za Zasługi dla Miasta Łodzi” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Honorowi obywatele Pińczowa Kategoria:Ludzie urodzeni w Pińczowie Kategoria:Urodzeni w 1941