mały|Pocztówka z 1915 r. z widokiem zamku Ort na jeziorze Traunsee Gmunden – gmina i miasto powiatowe w Austrii, w kraju związkowym Górna Austria, siedziba powiatu Gmunden. Zlokalizowane w Alpach Salzburskich, nad jeziorem Traunsee i rzeką Traun. W 2025 r. liczyło 13 231 mieszkańców.
Geografia Powierzchnia gminy Gmunden wynosi 63,51 km². Miasto otoczone jest wysokimi górami, a najwyższe wzniesienie to Traunstein (1691 m n.p.m.).
Sąsiednie miejscowości Ohlsdorf Gschwandt Pinsdorf 125px St. Konrad Altmünster Ebensee
Historia W V wieku w miejscu dzisiejszego Gmunden istniała osada. W 1186 r. Gmunden było ufortyfikowanym miastem, otoczonym murami, jednak dopiero około 1300 r. założono tutaj kościół. 14 listopada 1626 szeregi zbuntowanych chłopów zostały rozgromione przez generała Pappenheima, któremu Maksymilian I Bawarski dał rozkaz zdławić bunty chłopskie w Górnej Austrii. Ci, którzy zginęli, zostali pochowani w pobliskim Pinsdorfie, a na ich cześć postawiono pomnik znany dzisiaj jako Bauernhügel. W 1862 r. Gmunden uzyskało status uzdrowiska. We wrześniu 1914 r. Gmunden nadano status miasta-lazaretu (lazarettstadt). W 1942 r. Gmunden przyjęło tysiące uciekinierów wojennych, a w 1944 r. liczba mieszkańców wzrosła do 30 tys. Chociaż w czasie II wojny światowej miasto nie zostało zbombardowane, tutejsza gospodarka była w fatalnym stanie. Podczas okupacji alianckiej Austrii, Amerykanie utworzyli w Gmunden centrum szpiegowskie, do którego werbowano byłych członków SS. Gmunden skorzystało z amerykańskiego programu odbudowy ze zniszczeń wojennych.
Atrakcje turystyczne thumb|400px|Widok na miasto od strony jeziora Traunsee
Na wyspie na jeziorze usytuowany jest zamek Ort, w którego wnętrzach rozgrywa się akcja serialu Schlosshotel Orth. Zamek wybudowano w X wieku, co czyni go jedną najstarszych budowli krainy Salzkammergut.
Niedaleko zamku znajduje się willa Villa Toscana, wybudowana w latach 1870–1877 dla Marii Antonietty, księżnej Toskanii, księżniczki Królestwa Obojga Sycylii. W okolicy znajduje się również zamek Cumberland z XIX wieku oraz zamek Weyer, w którym prezentowana jest stała wystawa porcelany miśnieńskiej.
Na rynku w Gmunden stoi ratusz miejski, wybudowany w 1574 r. przez włoskiego budowniczego. Na wieży ratuszowej znajduje się pochodzący z XVI wieku zegar ceramiczny wygrywający melodię.
Niedaleko rynku znajduje się przystań statków, skąd można odbyć przejażdżkę po jeziorze Traunsee. Jeden ze statków to słynna Gisela, statek parowy wybudowany w 1871 r. i nazwany na cześć drugiej córki cesarza Franciszka Józefa, Gizeli Luisy Marii Austriackiej.
Atrakcją turystyczną jest również wybudowana przez firmę Stern & Hafferl Verkehrsgesellschaft linia tramwajowa, łącząca centrum miasta ze stacją kolejową (to najstarsza, najkrótsza i najbardziej stroma linia tramwajowa Austrii). Niedaleko stacji kolejowej znajduje się fabryka porcelany.
Osoby związane z miastem Johannes Brahms, kompozytor, znajduje się tutaj muzeum jemu poświęcone Anton Bruckner, kompozytor Conchita Wurst, piosenkarz występujący jako draq queen (właściwie Thomas Neuwirth) Witold Zagórski, polski trener koszykarski
Miejscowości partnerskie Faenza Tornesch
Bibliografia Georg Heilingsetzer, Der oberösterreichische Bauernkrieg 1626, Wiedeń, 1976.
Linki zewnętrzne Oficjalna strona internetowa
Kategoria:Miasta w Górnej Austrii Kategoria:Dawne uzdrowiska w Austrii