thumb|Grób Stanisława Janusza Sosabowskiego na cmentarzu Wojskowym na Powązkach Stanisław Janusz Sosabowski, ps. „Staszek”, „Stasinek” (ur. 6 stycznia 1917 w Brnie, zm. 6 listopada 2000 w Wimborne Minster) – polski lekarz, doktor nauk medycznych, major Wojska Polskiego, oficer Kedywu Armii Krajowej, uczestnik kampanii wrześniowej, powstaniec warszawski. Kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Syn generała Stanisława Franciszka Sosabowskiego i Marii z domu Tokarskiej (1893–1958). W wyniku wypadku w dzieciństwie stracił lewe oko. Miał młodszego brata, Jacka (1922–1938), który zginął w wypadku z bronią. Z
Ukończył Gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Warszawie. W 1935 został przyjęty do Szkoły Podchorążych Sanitarnych i rozpoczął jednocześnie studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego.
W trakcie kampanii wrześniowej w stopniu podporucznika dowodził plutonem obsługi pociągu sanitarnego. Po ucieczce z tymczasowego obozu jeńców w Żyrardowie zaangażował się w grudniu 1939 w działania konspiracyjne. Kontynuował także studia medyczne na tajnym Uniwersytecie Warszawskim, odbywając praktyki w Szpitalu Dzieciątka Jezus. W latach 1939–1942 był instruktorem i dowódcą jednego z plutonów żoliborskiego oddziału „Fabryka”. W sierpniu 1942 zorganizował oddział dywersyjny w strukturach Tajnej Organizacji Wojskowej, który po jej scaleniu z Armią Krajową wszedł w skład grupy „Andrzeja" Józefa Rybickiego (późniejszego Oddziału Dyspozycyjnego „A"), należącej do Kedywu Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej.
15 czerwca 1944 brał udział w zamachu, w którym zginął Herbert Junk, kat Pawiaka.
Powstańczy oddział Kedywu pod jego dowództwem 1 sierpnia 1944 oswobodził strzeżoną przez SS w magazynach na Umschlagplatzu 50-osobową grupę Żydów z Węgier i Grecji, więźniów pobliskiego obozu na Gęsiówce. Na początku powstania, na ul. Leszno został ciężko ranny w twarz i trwale utracił wzrok w prawym oku. Znalazł się następnie w Szpitalu św. Łazarza na Woli. Następnie został przetransportowany na Stare Miasto, z którego przeprowadzono go kanałami do Śródmieścia. We wrześniu przebywał w szpitalu polowym nr 7 przy ul. Marszałkowskiej.
Po upadku powstania został uwięziony w oflagu w Niemczech. Uwolniony przez aliantów przedostał się do Wielkiej Brytanii. Jako pierwszy w historii Brytyjskiej Izby Lekarskiej ociemniały nostryfikował dyplom lekarski i stał się członkiem General Medical Council. Praktykował w specjalizacji rehabilitacja.
W latach 90. został awansowany do stopnia majora w stanie spoczynku.
Żonaty. Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera A19-7-10/11).
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 11696 – 18 sierpnia 1944 „za wyjątkową odwagę wykazaną w walce” Krzyż Walecznych (dwukrotnie w 1943 i 1944) Medal „Za udział w wojnie obronnej 1939” Złoty medal pamiątkowy 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Zdjęcia Stasinka ze strony internetowej rodziny Sosabowskich
Kategoria:Absolwenci IV Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Mickiewicza w Warszawie Kategoria:Absolwenci Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie Służby Zwycięstwu Polski Kategoria:Członkowie Związku Walki Zbrojnej Kategoria:Jeńcy polscy w niewoli niemieckiej (powstanie warszawskie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni medalem „Za udział w wojnie obronnej 1939” Kategoria:Podporucznicy sanitarni II Rzeczypospolitej Kategoria:Polscy jeńcy wojenni w niewoli niemieckiej 1939–1945 Kategoria:Polscy lekarze Kategoria:Oficerowie Armii Krajowej Kategoria:Oficerowie Kedywu AK Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy tajnego nauczania na ziemiach polskich 1939–1945 Kategoria:Żołnierze Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej Kategoria:Żołnierze Tajnej Organizacji Wojskowej Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Wielkiej Brytanii po II wojnie światowej Kategoria:Ludzie urodzeni w Brnie Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1917 Kategoria:Zmarli w 2000