Jacek Dariusz Kopciński (ur. 1965) – polski historyk literatury, dramatolog i krytyk teatralny, profesor nauk humanistycznych. Autor monografii poświęconych dramatopisarstwu Mirona Białoszewskiego i Zbigniewa Herberta, szkiców na temat polskiej dramaturgii współczesnej, recenzji i felietonów teatralnych. Redaktor naukowy antologii "Trans/formacja. Dramat polski po 1989 roku" i serii "Dramat Polski. Reaktywacja". Kierownik Ośrodka Badań nad Polskim Dramatem Współczesnym w Instytucie Badań Literackich. Autor i gospodarz programu SZTUKA TEATRU na kanale YT Teatru Klasyki Polskiej. Mieszka w Warszawie.
Życiorys Urodził się w Warszawie. W 1984 ukończył męskie LO pod wezwaniem Świętego Augustyna na warszawskim Mokotowie. W 1990 ukończył studia na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego. Pracę magisterską napisał pod kierunkiem prof. Michała Głowińskiego. Od 1990 jest pracownikiem naukowym w Instytucie Badań Literackich PAN.
Profesor w Instytucie Badań Literackich PAN, gdzie od 2012 kieruje Ośrodkiem Badań nad Polskim Dramatem Współczesnym. W latach 2006-2024 redaktor naczelny miesięcznika „Teatr”; w latach 2000-2024 wykładowca Uniwersytetu im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, gdzie kierował Katedrą Badań nad Teatrem i Filmem, w latach 2011–2016 współpracownik Wydziału Wiedzy o Teatrze Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie. Wykładał także także w Kolegium Artes Liberales Uniwersytetu Warszawskiego.
Jego specjalnością jest historia i teoria dramatu, teatrologia, krytyka teatralna. Wydał między innymi: Gramatyka i mistyka. Wprowadzenie w teatralną osobność Mirona Białoszewskiego (1997) - monografia dramaturgii Mirona Białoszewskiego. Którędy do wyjścia? Szkice i rozmowy teatralne (2002) - eseje na temat teatru i dramatu współczesnego. Nasłuchiwanie. Sztuki na głosy Zbigniewa Herberta (2008) - monografia radiowej i teatralnej twórczości Zbigniewa Herberta. Powrót ‘Dziadów’ i inne szkice teatralne (2016) - wybór esejów oświęconych m.in. inscenizacjom dramatu romantycznego w polskim teatrze współczesnym. Wybudzanie. Dramat polski. Interpretacje (2018) - szkice na temat polskiej dramaturgii najnowszej i powojennej (m.in. sztuki Sikorskiej-Miszczuk, Rudzkiej, Kochana, Tomczyka, Grabowskiego, Pałygi, Iredyńskiego, Głowackiego, Łukosza). Tom zawiera także oryginalną koncepcję lektury i interpretacji tekstu dramatycznego. Widma Białoszewskiego. Glos-Teatr-Trans (2023) - eseje poświęcone magnetofonowym nagraniom Mirona Białoszewskiego. Widok z Koziej. Felietony teatralne (2025) - miniatury poświęcone teatrowi współczesnemu przez kilkanaście lat ogłaszane w miesięczniku "Teatr".
W 2013 roku ukazał się w jego wyborze i opracowaniu pierwszy tom antologii Transformacja. Dramat polski po 1989 roku (Wydawnictwo IBL), zawierający dziesięć najważniejszych dramatów lat 90. XX wieku (m.in. Miłość na Krymie Sławomira Mrożka i Dzień świra Marka Koterskiego). W 2014 został opublikowany tom II antologii, w którym znalazło się jedenaście najciekawszych dramatów współczesnych (m.in. Norymberga Wojciecha Tomczyka i Popiełuszko Małgorzaty Sikorskiej-Miszczuk).
Redaktor naukowy serii Dramat polski. Reaktywacja (razem z Arturem Grabowskim), w której ukazało 20 tomow dramatów (m.in. Stanisława Grochowiaka, Mieczysława Piotrowskiego, Janusza Krasińskiego, Anny Świrszczyńskiej, Mariana Pankowskiego, Ireneusza Iredyńskiego, Zofii Posmysz, Jarosława Marka Rymkiewicza (Wydawnictwo IBL)).
Autor podręcznika do nauczania literatury XX wieku w liceum i technikum Przeszłość a dziś. Literatura. Język. Kultura. Wiek XX (2023), Wydawnictwo "Stentor" Piotra Matciszuka.
W latach 2005–2009 i 2018-2022 współpracował z TVP Kultura.
W 2009 roku w 2 Programie TVP prowadził autorski program Kwartet Literacki.
Od 2009 roku jest członkiem Kapituły Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej.
W Instytucie Teatralnym im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie prowadził cykl seminariów interdyscyplinarnych Dramat Polski. Reaktywacja poświęcony polskiej dramaturgii powojennej i współczesnej. W IT organizował też maraton słuchowisk "Nasłuchiwanie". W latach 2020-2025 kierował w instytucie programem stypendialnym i edytorskim DRAMATOPISANIE.
Publikacje w „Teatrze”, „Dialogu”, „Tekstach Drugich”, „Załączniku Kulturoznawczym”, "Pamiętniku Literackim", "Pamiętniku Teatralnym".
Od 2025 roku prowadzi autorski program SZTUKA TEATRU na kanale YT Teatru Klasyki Polskiej.
Przypisy
Linki zewnętrzne https://ibl.waw.pl/pl/instytut/pracownicy/kopcinski-jacek
Kategoria:Polscy krytycy teatralni Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Nauk Humanistycznych Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego Kategoria:Pracownicy Instytutu Badań Literackich PAN Kategoria:Polscy redaktorzy naczelni Kategoria:Urodzeni w 1965