Spółgłoska drżąca – spółgłoska dźwięczna, która powstaje przez szybkie następstwo zwarć i rozwarć narządu artykulacji (dolnej wargi, końca języka lub języczka) i miejsca artykulacji w kanale głosowym. Ruch narządu artykulacji następuje w wyniku wzmożonego prądu powietrza, czyli narząd artykulacji wykonuje ten ruch jedynie biernie.
Dochodzi więc do drżenia narządu artykulacji i wirowania powietrza między narządem a miejscem artykulacji.
Odpowiednio do udziału narządu artykulacji mówimy ospółgłoskach drżących: (dwu)wargowych (dolna warga uderza o górną) apikalnych (czubek języka uderza o dziąsło lub podniebienie) języczkowe (języczek uderza o tył języka)
Lista spółgłosek drżących spółgłoska dwuwargowa spółgłoska przedniojęzykowo-dziąsłowa spółgłoska języczkowa spółgłoska drżąca nagłośniowa
Teoretycznie możliwe, ale nie poświadczone w językach naturalnych są spółgłoska drżąca językowo-wargowa spółgłoska drżąca podniebienna (brak symbolu IPA)
Przykłady W języku polskim fonem /r/ realizuje się jako spółgłoskę drżącą uderzeniową dziąsłową [] lub, przy bardziej starannej wymowie, spółgłoskę drżącą dziąsłową [].
Spółgłoska drżąca dziąsłowa [] występuje także w hiszpańskim , a spółgłoska drżąca języczkowa [] we francuskim .
Niemieckie języczkowe r jest najczęściej spółgłoską szczelinową języczkową dźwięczną [], czyli szmerem wytworzonym między języczkiem a tyłem języka. Przez „zawirowanie” tego dźwięku powstaje spółgłoska języczkowa drżąca, która pojawia się w niektórych niemieckich dialektach.
Spółgłoska drżąca dwuwargowa występuje w języku yi (w południowych Chinach) jako alofon sylabicznej spółgłoski [] i w języku pirahã (w Amazonii) jako alofon [b] .
Kategoria:Sposób artykulacji