Konstanty Roman Jelski (ur. 17 lutego 1837 w majątku Lady, zm. 26 listopada 1896 w Krakowie) – polski zoolog, podróżnik i badacz Ameryki Południowej.
Życiorys Urodził się w majątku Lady, w ziemi mińskiej, jako syn Michała i Klotyldy (ciotki Stanisława Moniuszki). Skończył gimnazjum w Mińsku, następnie studiował medycynę w Moskwie i przyrodę w uniwersytecie w Kijowie, gdzie w 1858 otrzymał za pracę konkursową złoty medal. Przez pewien czas był kustoszem gabinetu zoologicznego tego uniwersytetu. W 1863 r. nie przyjął proponowanych mu wykładów zoologii na uniwersytecie kijowskim i udał się za granicę na badania naukowe. W połowie 1865 r. wyjechał do Gujany Francuskiej. Tam pracując jako uczeń aptekarza, w bardzo ciężkich warunkach zbierał z wielką wytrwałością okazy tamtejszej flory i fauny. W 1868 r. za namową Konstantego hr. Branickiego i na jego koszt rozpoczął badania fauny Peru. W ciągu dziesięcioletniego pobytu w Peru zgromadził tak duże materiały, że na nich mogli oprzeć swe prace naukowe liczni uczeni polscy i obcy. Jelski zebrał w Gujanie i Peru dziesiątki nowych dla nauki gatunków zwierząt. Jego zbiory, przysyłane do kolekcji Branickich i do Gabinetu Zoologicznego Uniwersytetu Warszawskiego były przed II wojną światową ozdobą ekspozycji Państwowego Muzeum Zoologicznego w Warszawie.
Po powrocie do kraju w 1880 został kustoszem zbiorów przyrodniczych Akademii Umiejętności w Krakowie i profesorem na Kursach im. Baranieckiego. Wydał kilka rozpraw przyrodniczych i wspomnienia z podróży pod tytułem: Popularno-przyrodnicze opowiadania z pobytu w Gujanie francuskiej i po części w Peru, od 1865–1871 (Kraków, 1898).
Na jego cześć w 1873 roku Jean Cabanis nadał łacińską nazwę opisanemu przez siebie gatunkowi modraszek Jelskiego (Iridornis Jelskii).
Życie prywatne W 1883 roku ożenił się z Heleną z Korsaków. Mieli czwórkę dzieci, z których dwoje zmarło wkrótce po urodzeniu. Syn Antoni (ur. 1886) i córka Konstancja (ur. 1884) jako współwłaściciele majątku Dziatkowice w powiecie Baranowicze, w województwie nowogródzkim, zostali zamordowani przez Sowietów w 1939 rokuTarkowski r. Konstanty Jelski. s. 149-153. Konstanty zmarł w Krakowie i został pochowany na Cmentarzu RakowickimTarkowski R. Konstanty Jelski. s. 250.
Przypisy
Bibliografia Tekst na podstawie encyklopedii „Ultima Thule”, 1933 Polski Słownik Biograficzny t. XI, Wrocław-Warszawa-Kraków 1964-1965.
Linki zewnętrzne Publikacje Konstantego Jelskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Kijowskiego Świętego Włodzimierza Kategoria:Ludzie związani z Mińskiem (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Polacy w Ameryce Łacińskiej 1795–1918 Kategoria:Polscy podróżnicy i odkrywcy Kategoria:Polscy ornitolodzy Kategoria:Ekologia tropikalna Kategoria:Polacy w Peru Kategoria:Urodzeni w 1837 Kategoria:Zmarli w 1896