Adenowirusy (łac. Adenoviridae) – rodzina wirusów DNA, charakteryzujących się występowaniem następujących cech:
Symetria: adenowirusy mają symetrię ikozaedralną Kapsyd: ikozaedralny zbudowany z 252 kapsomerów Otoczka lipidowa: brak Kwas nukleinowy: dsDNA (dwuniciowy DNA) Replikacja: zachodzi w jądrze Wielkość: 80-100 nm Gospodarz: komórka zwierzęca kręgowców Cechy dodatkowe: z wierzchołków kapsydu wystają włókna białkowe, co nadaje wirionowi wygląd sztucznego satelity.
Adenowirusy zostały w 1953 r. wykryte w tkance migdałków gardłowych (tkance adenoidalnej), stąd ich nazwa. Znanych jest 49 serotypów, pogrupowanych w widoczne na poniższym przeglądzie systematyki grupy, oznaczone symbolami od A do F. Dwie główne grupy wyodrębniane w obrębie tej rodziny to adenowirusy ssacze i ptasie:
Rodzina: Adenoviridae (adenowirusy) Rodzaj: Mastadenovirus (adenowirusy ssaków) ludzki adenowirus A (HAdV-A) ludzki adenowirus B (HAdV-B) ludzki adenowirus C (HAdV-C) ludzki adenowirus D (HAdV-D) ludzki adenowirus E (HAdV-E) ludzki adenowirus F (HAdV-F) Rodzaj: Aviadenovirus (adenowirusy ptaków)
Patogeneza Adenowirusy wykazują szczególne powinowactwo do układu chłonnego, powodując przerost tkanki adenoidalnej (limfoidalnej). Wywołują zmiany degeneracyjne i martwicę nabłonka dróg oddechowych, przewodu pokarmowego, spojówki. W ciężkich przypadkach może dojść do uogólnienia zakażenia.
Chorobotwórczość Choroby wywoływane przez adenowirusy dotyczą głównie oczu, układu oddechowego i przewodu pokarmowego:
zakażenia dróg oddechowych u dzieci – są one często bezobjawowe, zwłaszcza w przypadku adenowirusa 2. Istnieje tutaj zależność od wieku: małe dzieci wykazują zwykle nieżyt nosa, zaś starsze – zapalenie gardła zakażenie oddechowe u rekrutów – występuje w dużych zbiorowiskach ludzkich, np. w koszarach, stąd nazwa tzw. oko stoczniowca – jest to choroba oczu przenoszona za pomocą niesterylnych narzędzi medycznych choroby jelit – występują u niemowląt – mogą to być zapalenia jelit lub wgłobienie jelit ostre zapalenia pęcherza moczowego – występują u niemowląt zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych – występuje u niemowląt
Ponadto u osób otyłych jest większa częstotliwość infekcji niektórymi adenowirusami (adenowirus Ad-36).
Przypisy
Bibliografia