thumb|220px|Tramwaj Pesa 122N testowany na torach Łodzi thumb|220px|Tablica informacyjna na Placu Niepodległości thumb|220px|Budowa ŁTR na ulicy Pabianickiej w sierpniu 2007 thumb|220px|Budowa ŁTR na ulicy Zachodniej w kwietniu 2008 Łódzki Tramwaj Regionalny (ŁTR) – system szybkiego transportu zbiorowego, mający w założeniu połączyć Łódź ze Zgierzem (od północy), oraz z Ksawerowem i Pabianicami (od południa). Możliwe było także połączenie z ŁTR komunikacji tramwajowej kursującej do Ozorkowa.
Planowana inwestycja Budowę ŁTR podzielono na dwa etapy: etap I – realizacja łódzkiej części inwestycji: wymiana torowiska, zmodernizowanie 31 przystanków, unowocześnienie 10 stacji trakcyjnych, budowa systemu sterowania ruchem wraz z 60 specjalnie zmodernizowanymi sygnalizacjami świetlnymi na skrzyżowaniach. Realizacja I etapu rozpoczęła się 7 lipca 2007 r. i zakończyła 30 czerwca 2008 r.
etap II – modernizacja torowisk w Zgierzu i Pabianicach.
Planowana trasa ŁTR: Zgierz: Plac Kilińskiego, Łódzka Łódź: Zgierska, Zachodnia, Aleja Kościuszki, Żwirki, Piotrkowska, Plac Reymonta, Piotrkowska, Plac Niepodległości, Pabianicka Ksawerów: Łódzka Pabianice: Warszawska, Zamkowa, Łaska, Wiejska
Realizacja 2006 rok październik 2006 roku – MPK Łódź Sp. z o.o. podpisało umowę z przedsiębiorstwem Pojazdy Szynowe Pesa Bydgoszcz na dostawę 10 nowych, niskopodłogowych tramwajów Tramicus. Wszystkie nowe pojazdy są klimatyzowane aby zapewnić maksymalny komfort podróży.
2007 rok 3 kwietnia 2007 roku – MPK Łódź Sp. z o.o. podpisało umowę z konsorcjum firm Tyco Fire & Integrated Solutions, Alcatel-Lucent oraz R&G Plus dotyczącą budowy i instalacji Systemu Obszarowego Sterowania Ruchem (SOSR), który zapewni priorytetowy przejazd przez miasto dla ŁTR. 28 czerwca 2007 roku – wmurowano kamień węgielny ŁTRu. Uroczystość odbyła się przy zajezdni na łódzkich Chocianowicach. 7 lipca 2007 roku – rozpoczęła się budowa ŁTR. Cała trasa, która przebiega od Chocianowic do Helenówka, została podzielona na pięć odcinków, które będzie budować czterech wykonawców. Początkowo prace były prowadzone na ulicach: Pabianicka: na odcinku rondo Lotników Lwowskich – plac Niepodległości; Piotrkowska: na odcinku Czerwona – Radwańska; al. Kościuszki: na odcinku Żwirki – al. Mickiewicza; Zachodnia: na odcinku Zielona – Legionów; Zgierska: na odcinku Dolna – Helenówek. W związku z budową zmianie uległy trasy linii tramwajowych: 1, 2, 3, 4, 6, 11/11A, 46, autobusowych: 57, 95, N5, N6 oraz uruchomiono autobusową komunikację zastępczą Z1, Z2, Z3 i Z4. 23 lipca 2007 roku – rozpoczęła się modernizacja torowiska w części południowej skrzyżowania al. Kościuszki/al. Mickiewicza. Zmianie uległy trasy linii tramwajowych: 8, 10, 14 oraz autobusowych: Z1 i Z2. Jednocześnie zostaje uruchomiona kolejna autobusowa linia komunikacji zastępczej – Z5. 30 lipca 2007 roku – rozpoczęły się prace torowe na kolejnym odcinku al. Kościuszki od al. Mickiewicza do Zamenhofa. Kolejne zmiany na liniach tramwajowych: 8, 10 i 14. Jednocześnie linia tymczasowa Z5 zostaje zastąpiona „wydłużoną” linią Z6. 3/4 sierpnia 2007 roku – rozpoczęła się modernizacja torowiska na skrzyżowaniu Zachodnia/Więckowskiego. Zmianie uległy trasy linii autobusowych (w kierunku zachodnim): 86 i N3. 11 sierpnia 2007 roku – początek wymiany torowiska na ulicy Zachodniej na odcinku od ulicy Limanowskiego do ulicy Zgierskiej. Zmianie ulegają trasy linii 0, 11/11A oraz 46. 13 sierpnia 2007 roku – początek wymiany nawierzchni jezdni oraz torowiska na alei 1 Maja w Zgierzu. Zmianie uległy trasa linii zastępczej Z3 na terenie Zgierza oraz w Łodzi (wydłużenie do skrzyżowania Zachodnia/Limanowskiego). 16 sierpnia 2007 roku – zamknięcie ruchu na skrzyżowaniach ulic: Pabianicka/Bednarska-Wólczańska – czas trwania prac ok. 3 tygodni. Zgierska/Jesionowa oraz Zgierska/Brzoskwiniowa – czas trwania prac ok. 2 tygodni. Zgierska/Pojezierska-Julianowska (północna część skrzyżowania) – termin zakończenia prac 3 września. 16/17 sierpnia 2007 roku – oddane zostało skrzyżowanie Zachodnia/Więckowskiego. Na swoje stałe trasy w kierunku zachodnim wracają linie: 86 i nocna N3. 17/18 sierpnia 2007 roku – rozpoczęła się modernizacja torowiska na skrzyżowaniu Zachodnia/Próchnika. Zmianie ulegają trasy linii autobusowych (w kierunku wschodnim): 86 i 96. 20 sierpnia 2007 roku – zmiana organizacji ruchu na skrzyżowaniu ulic: al. Kościuszki/al. Mickiewicza – prace modernizacyjne rozpoczęły się po wschodniej stronie skrzyżowania. 25 sierpnia 2007 roku – rozpoczęła się modernizacja torowiska ulicy Zachodniej na odcinku od ulicy Limanowskiego do ulicy Lutomierskiej. Zmianie ulega trasa linii tramwajowej nr 2. 27 sierpnia 2007 roku – zamknięto ruch dla samochodów osobowych na skrzyżowaniu ulic: Piotrkowska/Radwańska. 29 sierpnia 2007 roku – rozpoczęła się modernizacja torowiska w ulicy Piotrkowskiej na odcinku od placu Niepodległości do placu Reymonta. Zmianie ulegają trasy linii tramwajowych 2, 5, 6 oraz autobusowych Z1, Z2, 50, 72, 95 oraz N6. 3 września 2007 roku – ograniczono ruch samochodów osobowych oraz wyznaczono pas dla autobusów i taksówek na ciągu ulic al. Kościuszki-Zachodnia na odcinku od Żwirki do Ogrodowej. Zmieniono trasy przejazdów linii tramwajowych 8 i 14, jak również po okresie wakacyjnym zwiększono liczbę autobusów i tramwajów. 6 września 2007 roku – w godzinach popołudniowych na odcinku ulicy Zachodniej od ulicy Limanowskiego do ulicy Lutomierskiej robotnicy budujący ŁTR wykopali ludzkie kościJoanna Podolska, wywiad z Symchą Kellerem: Groby pod torowiskiem, Gazeta Łódzka, 2007-09-09 (pozostałość po dawnym Starym cmentarzu żydowskim zlikwidowanym w 1949 roku) – prace budowlane na tym odcinku zostały wstrzymane. 19 września 2007 roku – otwarcie ruchu tramwajowego na kierunku wschód-zachód przez skrzyżowanie al. Mickiewicza/al. Kościuszki. Na swoje stałe trasy wracają tramwaje linii: 8, 10 i 14, linia zastępcza Z6 zostaje zlikwidowana. 19 września 2007 roku – zamknięcie ruchu tramwajowego na skrzyżowaniu al. Kościuszki/Zielona. Zmiana tras linii tramwajowych: 0, 1, 7, 9, 12 i 13. Zostaje uruchomiona kolejna linia zastępcza Z7. 29 września 2007 roku – zamknięcie ruchu kołowego na skrzyżowaniu Piotrkowska/Radwańska. Zmiana tras linii autobusowych: 55/55A, 57 i 77. 1 października 2007 roku – otwarcie ruchu na skrzyżowaniu al. Kościuszki/Zielona. Zmiana tras: linii tramwajowej 1 oraz linii autobusowej 86. Likwidacja linii zastępczej Z7. 12 października 2007 roku – zmiana rozkładów linii zastępczych Z1 i Z2 oraz uruchomienie dodatkowej linii Z0. 21 października 2007 roku – otwarcie ruchu kołowego na skrzyżowaniu Piotrkowska/Radwańska. Zmiana tras linii autobusowych: 55/55A, 57 i 77 (powrót do stanu sprzed 29 września). 27 października 2007 roku – rozpoczęcie prac na skrzyżowaniu Żwirki/Kościuszki. październik 2007 roku – rozpoczęcie prac na skrzyżowaniu alei Kościuszki i ulicy Żwirki. 20 grudnia 2007 roku – oddanie do użytku torów i przywrócenie ruchu tramwajowego na alei Kościuszki od alei Mickiewicza do ulicy Zielonej.
2008 rok 25 stycznia 2008 roku – przybycie pierwszego z 10 zamówionych wagonów Pesa 122N. 28 stycznia 2008 roku – oficjalna prezentacja wagonu Pesa 122N zamówionego w ramach ŁTR. 7 lutego 2008 roku – rozpoczęcie remontu torowiska w zajezdni i na krańcówce HELENÓWEK. Jednocześnie zostaje zawieszona linia tramwajowa nr 46 na trasie Ozorków – Helenówek. Zastępuje ją linia Z6 obsługiwana przez MKT na trasie Ozorków – Świtezianki oraz zostaje zmieniona trasa linii zastępczej Z2. 11 lutego 2008 roku – zamknięcie ruchu tramwajowego ulicy Piotrkowskiej na odcinku od Czerwonej do placu Niepodległości. Zmiana tras linii tramwajowych: 2, 3, 4, autobusowych: Z1, Z2, 50, 72, 95/A, N5 oraz N6. Zawieszone zostają linie autobusowe: 55A i Z4 oraz zostaje uruchomiona kolejna autobusowa linia zastępcza Z9.
500px|thumb|center|26 lutego 2008 rozpoczęły się testy i szkolenia motorniczych
26 lutego 2008 roku – rozpoczęły się testy składów produkcji Pesy oraz szkolenia motorniczych. 3 marca 2008 roku – oddanie do użytku torowiska w ulicy Zachodniej na odcinku od ulicy Zielonej do Legionów. Zmiana trasy linii tramwajowej 2 oraz likwidacja linii zastępczej Z0. 3 marca 2008 roku – po zimowej przerwie wznowiono prace na odcinku ŁTR przebiegającym przez teren dawnej nekropolii żydowskiej przy ul. Zachodniej. 13 marca 2008 roku: oddanie do użytku zmodernizowanego torowiska w ulicy Zgierskiej na odcinku od ulicy Dolnej do Helenówka; zamknięcie ulicy Zachodniej na odcinku od ulicy Legionów do ulicy Lutomierskiej; zamknięcie torowiska na Rondzie Lotników Lwowskich z jednoczesnym wstrzymaniem ruchu tramwajowego na: al. Politechniki, Paderewskiego i Pabianickiej. Zawieszenie linii tramwajowych: 1 i 7; zmiana tras przejazdu linii tramwajowych: 2, 3, 4, 11A, 15, 46; zmiana tras linii autobusowych: 59, 65/A, 78/A, 96, 99/A, N1, N2, N5, N6, Z1, Z2 oraz uruchomienie komunikacji zastępczej – linie Z2A oraz Z8. 23 kwietnia 2008 roku – zostało wznowione połączenie tramwajowe Łodzi ze Zgierzem, przy jednoczesnym zlikwidowaniu linii zastępczej Z3. Połączenie ze Zgierzem będzie obsługiwane przez tramwaje linii 11. 9 czerwca 2008 roku – zostało oddane do eksploatacji torowisko na ulicy Zachodniej między ulicą Legionów i ulicą Ogrodową. 17 czerwca 2008 roku – oddanie do użytku torowiska na skrzyżowaniu ulic Zachodniej i Limanowskiego. Zmiana tras linii 2 i 5. 1 lipca 2008 roku – oddanie do użytkowania trasy Łódzkiego Tramwaju Regionalnego, pierwszy dzień kursowania wagonów Pesy na trasie Zajezdnia Helenówek – Chocianowice. Do jesieni trwały prace modernizacyjne ulic oraz wykończeniowe przystanków (np. Zachodnia – Manufaktura).
2009 rok 1 sierpnia 2009 – rok i jeden miesiąc po uruchomieniu trasy ŁTR, oddana została do użytku nowa pętla tramwajowa IKEA/PORT ŁÓDŹ. Miejska trasa linii 11 została wydłużona o 3 (wówczas nieoddane jeszcze do użytku, łącznie z docelowym) przystanki z zajezdni Chocianowice do nowego punktu docelowego nazywanego po prostu „IKEA”. 31 sierpnia 2009 – w związku z oddaniem do użytkowania zmodernizowanego odcinka ul. Pabianickiej, uruchomiono 3 nowe przystanki na linii ŁTR: Pabianicka/Długa, Pabianicka/Mierzejowa, Chocianowice/IKEA 2 listopada 2009 – miasto Zgierz ze względu na zbyt niską dotację z Urzędu Marszałkowskiego, zrezygnowało z budowy zgierskiego odcinka Łódzkiego Tramwaju Regionalnego.
Przebieg trasy ŁTR Łódź:
Trasa: Chocianowice IKEA (pętla) ul. Pabianicka ul. Piotrkowska al. Mickiewicza (od 31 października 2015 – zakończenie remontu trasy W-Z; wcześniej przejazd równoległą ul. Żwirki) al. Kościuszki ul. Zachodnia ul. Zgierska Helenówek (pętla)
Przystanki: Chocianowice IKEA Mierzejowa Długa Chocianowicka Rudzka Dubois 3 Maja Prądzyńskiego Jana Pawła II r. Lotników Lwowskich Wólczańska pl. Niepodległości Czerwona pl. Katedralny Brzeźna Żwirki Piotrkowska Centrum Zamenhofa Struga Zielona Więckowskiego/Próchnika Legionów Manufaktura Lutomierska Limanowskiego Dolna Adwokacka Julianowska Biegańskiego cm. Radogoszcz pl. Pamięci Narodowej Przedwiośnie Sikorskiego Pasieczna Świtezianki Brzoskwiniowa Helenówek
ŁTR w liczbach długość trasy – 28,9 km liczba nowych przystanków – 50 liczba nowych wagonów – 16 całkowity koszt projektu: 442 018 200 zł (92 472 426 euro) etap I (łódzki) kosztował 281 mln zł (w tym: dotacja unijna – 103 mln zł) przewidywana wysokość wsparcia z UE – 181 155 000 zł zakładany czas przejazdu (Chocianowice – Helenówek) – 45 min.Za tydzień pojedziemy nowym tramwajem – GW, Piotr Wasiak 2008-06-23 faktyczny czas przejazdu (Chocianowice – Helenówek) – 55 min.
Ciekawostki