mały|240x240px|Wiek dojrzały 1899, praca o rozstaniu z Rodinem mały|240x240px|Tablica pamiątkowa poświęcona Camille Claudel przy 19 quai de Bourbon w Paryżu (ostatnie miejsce pobytu przed wywiezieniem do Ville-Evrard) mały|240x240px|Tablica pamiątkowa poświęcona Camille Claudel w Villeneuve sur Fère, Hauts-de-France Camille Claudel (// ur. 8 grudnia 1864 w Fère-en-Tardenois, zm. 19 października 1943 w Montfavet koło Awinionu) – francuska rzeźbiarka.

Życiorys Przyszła na świat w Fère-en-Tardenois jako córka Louise-Athanaïse Cécile z domu Cerveaux i Louis-Prospera, archiwariusza hipotecznego. Pierwszym dzieckiem Claudelów był Charles-Henri (urodzony w sierpniu 1863 r.), który zmarł po 16 dniach. Camille urodziła się w 1864 r. W 1866 r. urodziła się jej siostra Louise, ulubienica matki. W tym samym roku rodzina przeniosła się do Villeneuve sur Fère, gdzie urodził się jej brat, Paul Claudel, w przyszłości znany poeta i dyplomata. Camille od dzieciństwa rzeźbiła.

Matka nie mogła zrozumieć pasji swojej najstarszej córki. Kiedy Camille miała 12 lat rodzina Claudel przeprowadziła się z Bar-le-Duc do Nogent-sur-Seine. W tym niewielkim miasteczku mieszkali dwaj znani rzeźbiarze: Alfred Boucher i Paul Dubois (od 1878 r. dyrektor École des Beaux-Arts w Paryżu). Alfred Boucher został jej pierwszym nauczycielem. Rzeźbiarz szybko dostrzegł talent młodej dziewczyny i polecił rodzicom, aby wysłali córkę do Paryża, aby tam mogła kształcić swój talent. W 1881 r. cała rodzina przeniosła się do stolicy Francji (z wyjątkiem ojca, który nie mógł dołączyć z powodów zawodowych). Camille zapisała się do Akademii Colarossi, jednej z kilku zaledwie szkół artystycznych dostępnych dla kobiet. Cały czas korekt udzielał jej Boucher, który w 1882 r. otrzymał stypendium Prix de Rome i wyjechał do Włoch, pozostawiając swoją uczennicę pod okiem Auguste’a Rodina. W 1883 r. Camille wynajęła pracownię przy 117 rue Notre-Dame-des-Champs, gdzie pracowała z innymi rzeźbiarkami (m.in. z Jessie Lipscomb). Około 1884 r. zaczęła pracować w pracowni Rodina. Pomagała przy dużym zamówieniu publicznym drzwiach do Muzeum Sztuk Dekoracyjnych Bramie piekieł, a także Mieszczanach z Calais. Rodin powierzał jej wykonywanie dłoni i stóp – jednych z najtrudniejszych elementów ciała ludzkiego.

Mathias Morhardt wspominał ją po latach:

Wkrótce Camille została kochanką Rodina, a ich romans trwał siedem lat. Pragnęła z nim zostać, ale on nigdy nie opuścił Rose Beuret, która była jego byłą modelką, towarzyszką życia i matką ich syna (pod koniec życia wzięli ślub). Po rozstaniu z Rodinem w 1892 r. Camille zaczęła powoli popadać w depresję.

Od 1903 r. wystawiała swoje prace w Salonie Artystów Francuskich. Rzeźby Claudel były niezmiernie dynamiczne, wykonane na ogół w kamieniu i brązie. Octave Mirbeau pisał o niej „Rewolta przeciw naturze! Kobieta-geniusz!”. Prace takie, jak Walc (1893) czy Wiek dojrzały (1900) wydają się podobne do prac Rodina, ale są bardziej liryczne. Fala z 1897 r. to świadoma próba zerwania ze stylem Rodina. Przełom wieków to kilka lat sławy i powodzenia Claudel.

Claudel i Rodin mieli na siebie ogromny wpływ artystyczny. Rodin uzgadniał swoje decyzje z młodą rzeźbiarką. Po zakończeniu romansu z Rodinem Camille popadła w alkoholizm, niszczyła swoje prace. Rozwijała się u niej także obsesja, bała się, że Rodin ukradnie jej pomysły, co powodowało, że nie chciała wystawiać swych prac. Zarabiała tworząc lampy i popielniczki.

Od 1906 r. stan zdrowia Camille Claudel pogarszał się. Zapadała na chorobę psychiczną (psychozę paranoidalną). 3 marca 1913 r. zmarł jej ojciec Louis-Prosper Claudel, który zawsze wspierał córkę. 10 marca 1913 r. na skutek interwencji brata Paula, została wywieziona ze swojej pracowni przy 19 Quai de Bourbon w Paryżu do szpitala psychiatrycznego Ville-Évrard w Neuilly-sur-Marne. Wkrótce w obliczu przybliżającego się frontu wojennego Claudel została przeniesiona do zakładu zamkniętego w Montfavet koło Awinionu (znanego wtedy jako Asile de Montdevergues; obecnie siedziba nowoczesnego szpitala psychiatrycznego Centre Hospitalier de Montfavet). Spędziła tam ostatnie trzydzieści lat swojego życia. Paul Claudel odwiedził ją 12 razy w ciągu 30 lat. Matka i siostra nigdy jej nie odwiedziły. Nikt z rodziny nie posłuchał jej próśb, wspieranych interwencjami lekarza, o powrót do domu, do Villeneuve sur Fère.

Zmarła 19 października 1943 r. w wieku 78 lat z powodu udaru w szpitalu Montfavet. Została pochowana w zbiorowej mogile.

Auguste Rodin dbał o jej sławę i artystyczną spuściznę – na tyle na ile pozwalała mu na to Camille. Kiedy zadecydowano, że w Hotelu Biron w Paryżu powstanie Muzeum Rodina, postanowił, że jedna z sal będzie poświęcona właśnie jej. W 2008 r. została tam zorganizowana duża retrospektywna wystawa prac Camille Claudel, na której zaprezentowano ponad 80 rzeźb, rysunki, listy z Rodinem oraz fotografie. Kolejna wystawa miała miejsce w 70. rocznicę jej śmierci.

W 1990 r. zaproponowano budowę jej muzeum w Nogent-sur-Seine, w której mieszkała jako nastolatka. Muzeum powstało w 2017 r.

Pierwsza prezentacja prac Camille Claudel w Polsce miała miejsce w 2023 podczas wystawy Bez gorsetu. Camille Claudel i polskie rzeźbiarki XIX wieku w Muzeum Narodowym w Warszawie z inicjatywy badaczki artystek rzeźbiarek XIX wieku kuratorki wystawy dr Ewy Ziembińskiej.

Rzeźby Claudel Wiek dojrzały / L’Age Mûr, 1899 Mała Kasztelanka / La Petite Châtelaine (marmur) Myśl / Pensée (marmur) Paul Claudel w wieku 37 lat / Paul Claudel à trente-sept ans (brąz) Błagająca / L’Implorante Clotho / Clotho Plotkarki / Les Causeuses Walc / La Valse (brąz), 1892 Popiersie Rodina / Buste de Rodin Vertumne et Pomone (marmur) Fala / La Vague (onyks i brąz) Głęboka myśl / Profonde Pensée (marmur) La jeune fille à la gerbe (brąz) Sakountala / Le Sakountala, 1886

Filmy Camille Claudel w reżyserii Bruno Nuyttena. Camille Claudel zagrała Isabelle Adjani, która za tę rolę otrzymała w 1989 r. Cesara, będąc również współproducentem filmu. Film został nominowany do dwóch Oscarów. Camille Claudel, 1915 z 2013 r. w reżyserii Bruno Dumonta z Juliette Binoche jako Camille.

Przypisy

Bibliografia Anne Delbée: Kobieta. Camille Claudel, Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 1991, (tłumacz: Elżbieta Skibińska, tytuł francuskiego oryginału: Une femme, 1984, LGF – Livre de Poche, ). Hélène Pinet i Reine-Marie Paris: Camille Claudel, le génie est comme un miroir, Gallimard, 2004, .

Linki zewnętrzne

Dom Camille i Paula Claudel (Maison de Camille et Paul Claudel) w Villeneuve sur Fère.

Camille Claudel i polskie rzeźbiarki jej czasów »

Kategoria:Francuscy rzeźbiarze Kategoria:Rzeźbiarze związani z Paryżem Kategoria:Ludzie związani z Nogent-sur-Seine Kategoria:Muzy (biografie kobiet) Kategoria:Urodzeni w 1864 Kategoria:Zmarli w 1943