Rudawiec nilowy, rudawka nilowa (Rousettus aegyptiacus) – gatunek ssaka z podrodziny Rousettinae w obrębie rodziny rudawkowatych (Pteropodidae).
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1810 roku francuski przyrodnik Étienne Geoffroy Saint-Hilaire nadając mu nazwę Pteropus agyptiacus. Holotyp pochodził z obszaru Piramidy Cheopsa w Gizie, w Egipcie.
Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają sześć podgatunków. Podstawowe dane taksonomiczne podgatunków (oprócz nominatywnego) przedstawia poniższa tabelka:
Podgatunek Oryginalna nazwa Autor i rok opisu Miejsce typoweR. a. arabicusRousettus arabicus J. Anderson & Winton, 1902Lahidż, w pobliżu Adenu, Jemen.R. a. leachiiPteropus LeachiiA. Smith, 1829Gardens, Kapsztad, Kraj Przylądkowy, Południowa Afryka.R. a. princepsRousettus aegyptiacus princeps Juste & Ibáñez, 1993Roça Bela Vista, nad rzeką Papagaio, 2 km na południe od miasta Santo António (), Wyspa Książęca, Wyspy Świętego Tomasza i Książęca.R. a. tomensisRousettus aegyptiacus tomensisJuste & Ibáñez, 1993Santa Catarina (), Wyspa Świętego Tomasza, Wyspy Świętego Tomasza i Książęca.R. a. unicolorEleutherura unicolorJ.E. Gray, 1870Gabon.
Etymologia Rousettus: fr. nazwa roussette dla rudawki, od rousset „czerwonawy”. aegyptiacus: „egipski”, od Aiguptiakos „z Egiptu”, od Αιγυπτος Aiguptos „Egipt”. arabicus: łac. Arabicus „arabski”, od Arabia „Arabia”, od gr. Aραβια Arabia „Arabia”, od Aραψ Araps „Arab”, Aραβες Arabes „Arabowie”. leachii: dr William Elford Leach (1790–1836), angielski zoolog, biolog morski. princeps: Wyspa Książęca (), Zatoka Gwinejska. tomensis: Wyspa Świętego Tomasza (port. Ilha de São Tomé), Zatoka Gwinejska. unicolor: łac. unicolor, unicoloris „zwykły, jednolity, jednego koloru”, od uni- „jedno-”, od unus „jeden”; color, coloris „kolor”.
Zasięg występowania Rudawiec nilowy występuje w Afryce i na Bliskim Wschodzie zamieszkując w zależności od podgatunku: R. aegyptiacus aegyptiacus – Bliski Wschód w południowej Turcji, Cyprze, zachodniej Syrii, Libanie, Izraelu, zachodniej Jordanii i Egipcie (północne wybrzeże i Dolina Nilu). R. aegyptiacus arabicus – Półwysep Arabski, południowy Iran i południowo-zachodni Pakistan. R. aegyptiacus leachii – wschodnia i południowa Afryka, od Etiopii na południe do Południowej Afryki. R. aegyptiacus princeps – Wyspa Książęca. R. aegyptiacus tomensis – Wyspa Świętego Tomasza. R. aegyptiacus unicolor – zachodnia Afryka, od Senegalu do środkowo-zachodniej Angoli i na wyspie Bioko.
Introdukowany w 2000 roku na Wyspach Kanaryjskich (Teneryfa), ale prawdopodobnie został skutecznie wytępiony i już tam nie występuje.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 138–192 mm, długość ogona 6,6–25 mm, długość ucha 18–27 mm, długość tylnej stopy 17–38 mm, długość przedramienia 82–106 mm; rozpiętość skrzydeł około 60 cm; masa ciała 81–171 g. Futerko rudawki nilowej jest lśniące. Ma barwę szarobrunatną, skrzydła są ciemnobrązowe.
Tryb życia Jak większość rudawek, żywi się głównie owocami. Jest to jedyny rodzaj rodziny rudawkowatych, posługujący się echolokacją. W przeciwieństwie jednak do innych echolokujących nietoperzy, sygnały używane do orientacji wytwarza nie krtanią, ale poprzez mlaskanie językiem. Związane jest to z zasiedlaniem przez rudawkę nilową m.in. jaskiń, gdy tymczasem wiele innych gatunków rudawkowatych tworzy odsłonięte kolonie, wiszące na wysokich drzewach. Łatwo się oswaja i dobrze znosi hodowlę w ogrodach zoologicznych. Na schronienia wybiera głównie drzewa i jaskinie.
Uwagi
Przypisy Nazwy zwyczajowe za:
Bibliografia
Kategoria:Rudawkowate Kategoria:Ssaki Afryki Kategoria:Ssaki Azji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1810 roku