Dujker (Cephalophus) – rodzaj ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące we wschodniej, środkowej i zachodniej Afryce.
Morfologia Długość ciała 76–145 cm, długość ogona 8–15 cm, wysokość w kłębie 45–85 cm; masa ciała 17,9–80 kg. Dymorfizm płciowy słabo zaznaczony; samice są generalnie nieco większe i cięższe od samców. Rogi o długości 5,4–21,3 cm nie wystają ponad wysokość uszu, u samic trochę krótsze. U przedstawicieli obu płci występują gruczoły policzkowe, których wydzieliną samice zaznaczają swoje młode. U samic występują dwie pary sutków. Wzór zębowy: I C P M (x2) = 32.
Systematyka Rodzaj (w randze podrodzaju w obrębie Antilope) zdefiniował w 1827 roku brytyjski przyrodnik Charles Hamilton Smith w rozdziale zatytułowanym Streszczenie gatunków z gromady ssaków w publikacji pod redakcją Edwarda Griffitha o tytule Królestwo zwierząt: uporządkowane zgodnie ze swoją organizacją. Smith wymienił jedenaście gatunków – Antilope quadriscopa Podgatunek Ourebia ourebi., Antilope silvicultrix , Antilope maxwellii , Antilope philantomba (= Antilope maxwellii ), Antilope caerula (= Capra monticola ), Antilope perpusilla (= Capra monticola ), Capra grimmia , Antilope burchellii (= Capra grimmia ), Antilope mergens (= Capra grimmia ), Antilope platous (= Capra grimmia ), Antilope ptoox (= Capra grimmia ) – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Antilope silvicultrix .
Etymologia Cephalophus (Cephalolophus): kephalē ‘głowa’; λοφος lophos ‘grzebień, czub’. Terpone (Terphone): etymologia niejasna, Gray nie wyjaśnił znaczenia nazwy rodzajowej. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Cephalophus longiceps (= Antilope silvicultrix ). Potamotragus: gr. ποταμος potamos ‘rzeka’; τραγος tragos ‘kozioł’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Cephalophus melanoprymnus (= Antilope silvicultrix ). Cephalophops: rodzaj Cephalophus ; gr. ωψ ōps, ωπος ōpos ‘wygląd, oblicze’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Cephalophus dorsalis .
Podział systematyczny Po rewizji taksonomicznej przeprowadzonej w 2022 roku do rodzaju należą następujące gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|150pxCephalophus dorsalisJ.E. Gray, 1846dujker czarnopręgi2 podgatunkirozłączone populacje w Afryce Zachodniej (od Gwinei Bissau na wschód do Togo) i Środkowej (północno-wschodnia Nigeria, na wschód of rzeki Cross River, Kamerun, południowa Republika Środkowoafrykańska i wschodnia Demokratyczna Republika Konga na południe do północnej Angoli); zakres wysokości: 0–1500 m n.p.m.DC: 76–103 cmDO: 8,1–12,3 cmMC: 17,9–24 kgcentruj|150pxCephalophus jentinkiO. Thomas, 1892dujker dużygatunek monotypowySenegal, Liberia i południowo-zachodnie Wybrzeże Kości Słoniowej, graniczy od wschodu z rzeką Niouniourou; zakres wysokości: 0–1200 m n.p.m.DC: około 135 cmDO: około 15 cmMC: 56–79 kgcentruj|150pxCephalophus silvicultor(Afzelius, 1815)dujker żółtopręgi4 podgatunkipołudniowy Senegal na wschód do południowego Czadu, południowo-zachodniego Sudanu Południowego i zachodniej Kenii, na południe przez Kotlinę Konga to Angoli i Zambii; zakres wysokości: 0–1200 m n.p.m.DC: 115–145 cmDO: 11–18 cmMC: 45–80 kgcentruj|150pxCephalophus spadixF.W. True, 1890dujker tanzańskigatunek monotypowyendemit Tanzanii: góry Kilimandżaro i Meru oraz łańcuchy górskie Usambara, Uluguru, Udzungwa i Rungwe; zakres wysokości: 300–4000 m n.p.m.DC: 97–140 cmDO: 8–13 cmMC: 50–60 kg Kategorie IUCN: – gatunek bliski zagrożenia, – gatunek zagrożony.
Uwagi
Przypisy Nazwy zwyczajowe za:
Bibliografia
Kategoria:Wołowate