Franz Waxman (ur. 24 grudnia 1906 w Królewskiej Hucie (obecnie Chorzów), zm. 24 lutego 1967 w Los Angeles) – niemiecko–amerykański kompozytor, dyrygent, impresario i autor muzyki filmowej. Dwukrotny zdobywca Oscara (1951, 1952). Laureat Złotego Globu (1952). Został odznaczony Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec.
Życiorys Wczesne lata Urodził się i wychował w Królewskiej Hucie (obecnie Chorzów) na Górnym Śląsku jako najmłodszy z sześciorga dzieci Rosalie (z domu Perl) i Ottona Wachsmanna. Jego rodzina była pochodzenia żydowskiego. Mieszkali na Bismarckstraße 61 (dzisiaj ulica Stalmacha). Mając trzy lata podczas zabawy wylał na siebie wrzątek, na trwałe uszkodził wzrok i od tamtej pory nosił bardzo mocne okulary. Nikt w rodzinie nie był muzykalny poza Franzem, który zaczął lekcje gry na fortepianie w wieku siedmiu lat. Jego ojciec był przemysłowcem i nie wierząc, że jego syn może zarabiać na życie muzyką, zachęcał go do kariery bankowej. W 1912 wraz z rodziną przeprowadził się do Opola, gdzie pracował przez dwa i pół roku jako kasjer w jednym z opolskich banków i przeznaczał swoją pensję na opłacenie lekcji gry na fortepianie, harmonii i kompozycji. W wieku 17 lat podjął studia na Akademii Muzycznej w Dreźnie. Naukę kontynuował w Konserwatorium Muzycznym w Berlinie. W tym okresie opłacił swoją edukację muzyczną, grając na pianinie w nocnych klubach i kawiarniach.
Kariera
Występował z popularnym zespole jazzowym późnych lat 20. Weintraub Syncopaters. Przygodę z filmem rozpoczynał od dyrygowania orkiestrą w czasie nagrywania muzyki do kultowego Błękitnego anioła (1930) z Marleną Dietrich w roli głównej. W następnych latach był autorem muzyki do wielu filmów niemieckich. Jego pierwsza muzyka powstała do filmu Fritza Langa Liliom (1934) z Charlesem Boyerem.
W 1933 naziści doszli do władzy. W 1934 Waxman został na berlińskiej ulicy zaatakowany i dotkliwie pobity przez nazistowskich chuliganów. Jeszcze tej samej nocy wyemigrował ze swoją przyszłą narzeczoną do Paryża. Waxman znalazł zakwaterowanie w hotelu Ansonia (już nie istnieje), którego mieszkańcy byli innymi uchodźcami, takimi jak Billy Wilder, Fritz Lang i Peter Lorre. W 1935 wyjechał do USA, gdzie osiadł w Kalifornii i szybko zyskał sławę jednego z najzdolniejszych kompozytorów muzyki filmowej. Współpracował z wytwórniami Universal Studios (1935–36), Metro-Goldwyn-Mayer (1936–43) i Warner Bros. (1943–48). Napisał muzykę do ponad 200 filmów. Dwunastokrotnie nominowano go do Oscara, a statuetkę odebrał dwukrotnie – za muzykę do Bulwaru Zachodzącego Słońca Wildera (1951) i Miejsca pod słońcem George'a Stevensa (1952).
W 1947 Waxman założył Los Angeles Music Festival i do końca życia pełnił funkcję jego dyrektora muzycznego i dyrygenta.
Życie prywatne
23 czerwca 1934 poślubił Alice Pauline Schachmann, z którą miał syna Johna Williama (ur. 2 czerwca 1940). Jego żona zmarła 13 września 1957 w wieku 52 lat. W 1958 ponownie ożenił się z pianistką Lellą Simone.
Śmierć
Zmarł 24 lutego 1967 w Los Angeles na raka w wieku 60 lat. Jego prochy spoczęły na Hollywood Forever Cemetery.
Nagrody i nominacje Rok Nagroda Kategoria Film Rezultat 1939 Nagroda Akademii Filmowej Najlepsza muzyka filmowa Młode serca (1938) Nominacja Najlepsza ścieżka muzyczna Nominacja 1941 Nagroda Akademii Filmowej Najlepsza muzyka filmowa Rebeka (1940) Nominacja 1942 Nagroda Akademii Filmowej Najlepsza muzyka filmowa w dramacie Podejrzenie (1941) Nominacja Doktor Jekyll i pan Hyde (1941) Nominacja 1946 Nagroda Akademii Filmowej Najlepsza muzyka filmowa w dramacie lub komedii Operacja Birma (1945) Nominacja 1947 Nagroda Akademii Filmowej Najlepsza muzyka filmowa w dramacie lub komedii Humoreska (1946) Nominacja 1951 Złoty Glob Najlepsza muzykaBulwar Zachodzącego Słońca (1950) Wygrana Nagroda Akademii Filmowej Najlepsza muzyka filmowa w dramacie lub komedii Wygrana 1952 Nagroda Akademii Filmowej Najlepsza muzyka filmowa w dramacie lub komedii Miejsce pod słońcem (1951) Wygrana 1955 Nagroda Akademii Filmowej Najlepsza muzyka filmowa w dramacie lub komedii Srebrny kielich (1954) Nominacja1959 Nagroda Akademii Filmowej Najlepsza muzyka filmowa w dramacie lub komediiHistoria zakonnicy (1959) Nominacja Nagroda Grammy Najlepszy album ze ścieżką dźwiękową, ścieżka dźwiękowa w tle – film lub telewizja Nominacja1963 Złoty Glob Najlepsza muzyka filmowa Taras Bulba (1962) Nominacja Nagroda Akademii Filmowej Najlepsza muzyka filmowa Nominacja
Bibliografia
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańscy kompozytorzy muzyki filmowej Kategoria:Laureaci Oscara za najlepszą muzykę Kategoria:Ludzie urodzeni w Chorzowie Kategoria:Urodzeni w 1906 Kategoria:Zmarli w 1967