Ułus (ros.: улус; j. jakucki: улуус) – pierwotnie z tur. plemię, lud – ogół ludności u koczowników tureckich i mongolskich podporządkowanej jednemu władcy (kagan, chan), następnie jednostka organizacyjna, społeczna i terytorialna koczowników plemion w środkowej Azji i Syberii. Ułus w Imperium Czyngis-Chana Określenie ułus w imperium Czyngis-chana było określeniem nadziałów terytorialnych wydzielonych synom tego władcy: Ugedejowi, Czagatajowi, Tołujowi, Dżocziemu (ułus tego ostatniego przejął jego syn - Batu-chan). Poszczególne ułusy uznawały zwierzchność wielkiego chana, zachowując znaczną niezależność, prowadząc własne podboje. Po rozpadzie imperium mongolskiego część ułusów przekształciła się w samodzielne państwa.
Inne historyczne znaczenia słowa ułus Ułus - w XVI–XVII w. osada koczownicza lub osiedle stałe Kozaków na Syberii. Ułus - od XVII w. potoczne określenie jednostek administracyjnych u ludów mongolskich i częściowo tureckich pod panowaniem rosyjskim. Ułus we współczesnej Jakucji Ułus to obecnie jednostka podziału administracyjnego w Jakucji.
Zobacz też chanat, tümen.
Kategoria:Historia Mongolii Kategoria:Prawo w średniowieczu
en:Ulus (term)