Kopalnia Węgla Kamiennego Paryż (niem. Paris Grube, od 1945 do 1989 roku Generał Zawadzki) – kopalnia węgla kamiennego w Dąbrowie Górniczej, działająca w latach 1876–1996.

Historia mały|Budynek maszynowni szybu Mariusz kopalni Flora (stan w 2012 r.) mały|Pomnik na terenie zakładu pamięci pracowników kopalni zamordowanych w KL Auschwitz-Birkenau (stan w 2018 r.) Kopalnia powstała w wyniku połączenia kopalni Łabęcki, założonej w 1865 roku oraz kopalni Nowa, założonej w roku 1867. Kopalnie zostały zakupione w 1876 r. razem z Kompanią Koszelew przez oficerów rosyjskich Plemiannikowa i Riesenkampfa, a następnie wydzierżawione Towarzystwu Francusko-Włoskiemu Dąbrowskich Kopalń Węgla. Dawne kopalnie były początkowo eksploatowane odkrywkowo: „Łabęcki” do 1880, a „Nowa” do 1914. Od 1876 pod nazwą „Nowa-Łabęcki”. Do nowego zakładu przyłączono również kopalnię Koszelew. W 1884 r. wybudowano szyb Paryż. W 1942 r. kopalnię przejął koncern Preussag.

W 1922 roku wystąpiono z propozycją utworzenia rezerwatu geologicznego wychodni węgla pokładu „Reden”, o miąższości ok. 20 m. Jest to jedna z najwcześniejszych prób ochrony wychodni węgla.

W 1928 r. rozpoczęto na Pogorii budowę kolonii robotniczej dla pracowników kopalni, a pierwsze takie plany pojawiły się w roku 1923. Powstało 17 wielorodzinnych ceglanych domów robotniczych. Osiedle ukończono w 1932 r.Michał Bulsa, Patronackie osiedla robotnicze. Tom 2: Zagłębie Dąbrowskie, Ziemia Rybnicka, Ziemia Wodzisławska, Łódź 2023, s. 32, 33.

Po II wojnie światowej kopalnia została znacjonalizowana i włączona do Dąbrowskiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego. Od 1945 r. nosiła nazwę KWK „Generał Zawadzki” (od Aleksandra Zawadzkiego, międzywojennego pracownika kopalni). W czerwcu 1945 do zakładu wcielono: kopalnie „Mars”, „Flora”, „Reden” i kopalnię odkrywkową „Brzozowica”. W lipcu 1969 doszło do katastrofy – do wyrobisk przedostało się 90 tys. m³ wody i mułu z osadnika „Jadwiga II”. Uwięzionych zostało od 89 do 119 górników. By podtrzymać ich organizmy w lepszej kondycji, użyto kanału podchodnikowego, którym w piłeczkach ping pongowych przetaczano witaminy. Akcja ratunkowa powiodła się, zginęła jedna osoba, reszta została uwolniona.

Zobacz: Katastrofa w kopalni „Generał Zawadzki”.

Minister przemysłu i handlu 19 sierpnia 1993 roku wydał rozporządzenie, w którym zapowiedział zamknięcie kopalni. Wydobycie zakończono 30 czerwca 1995. Zlikwidowana 31 grudnia 1996. Po 1989 powrót do nazwy KWK „Paryż”.

W wyniku restrukturyzacji KWK „Paryż” w 1994 roku powstał Zakład Przeróbki Mechanicznej Węgla „Dąbrowa” sp. z o.o. (ZPMW) z własną bocznicą kolejową, z którego w 2008 roku wydzielona została spółka Carbo-Proces Recykling sp. z o.o.

Wydobycie 1900 – 448.744 t 1913 – 660.332 t 1938 – 670.443 t 1970 – 2.035.993 t 1979 – 2.090.436 t

Przypisy

Bibliografia

J. Jaros, J. Ziemba, M. Ziemba, E. Dłużewski „Kopalnia „Generał Zawadzki” [1785-1985] Stefan Bielecki, „Kopalnie węgla kamiennego w Dąbrowie Górniczej (1785-1995)

Kategoria:Nieistniejące kopalnie w Dąbrowie Górniczej Paryż Paryż Kategoria:Obiekty budowlane w Dąbrowie Górniczej Kategoria:Kopalnie powstałe w XIX wieku