thumb|Unia Europejska (stan na 1 lutego 2020 roku) Rozszerzanie najpierw wspólnot europejskich, a od 1992 roku Unii Europejskiej, jest zjawiskiem dynamicznym, nieustannie trwającym. Do powołanej 1 stycznia 1958 roku, na podstawie traktatów rzymskich, Wspólnoty Europejskiej dołączały kolejne państwa Europy. Pierwszy etap rozszerzania miał miejsce w 1973 i objął Danię, Irlandię oraz Wielką Brytanię. Podczas drugiego rozszerzenia, w 1981, do Wspólnoty Europejskiej dołączyła Grecja, podczas trzeciego, w 1986, Hiszpania i Portugalia. Z chwilą podpisania przez dotychczasowe kraje członkowskie Traktatu o Unii Europejskiej kolejne państwa wstępowały już do Unii Europejskiej. W 1995 dołączyły Austria, Finlandia i Szwecja.
Aby dołączyć do Unii Europejskiej, państwo musi spełnić określone warunki gospodarcze i polityczne, tak zwane kryteria kopenhaskie. Jak zapisano w traktacie z Maastricht, wszystkie kraje członkowskie oraz Parlament Europejski muszą zgodzić się na każde rozszerzenie wspólnoty.
Podstawą prawną polityki rozszerzenia Unii Europejskiej jest artykuł 49 Traktatu o Unii Europejskiej, który stanowi, że każde państwo europejskie, które szanuje wartości UE, o których mowa w artykule 2 Traktatu oraz zobowiązuje się do wspierania ich, może się ubiegać o członkostwo w Unii.
W historii UE mówi się o sześciu rozszerzeniach, z których największe miało miejsce 1 maja 2004, gdy do wspólnoty dołączyło dziesięć państw: Cypr, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Malta, Polska, Słowacja, Słowenia i Węgry. Norwegowie dwukrotnie, w latach 1972 i 1994, sprzeciwili się akcesji i do tej pory do niej nie doszło.
Po kolejnym rozszerzeniu, w roku 2007, liczba członków Unii Europejskiej wzrosła do 27 – do wspólnoty dołączyły Rumunia i Bułgaria. W roku 2013 do Unii Europejskiej dołączyła Chorwacja. Trwają także negocjacje z innymi krajami. Proces rozszerzeń jest często nazywany integracją europejską, jednak terminu tego używa się również w odniesieniu do zacieśniania współpracy między państwami należącymi do UE.
O północy z 31 stycznia na 1 lutego 2020 r. Wielka Brytania, jako pierwsze państwo członkowskie, opuściła Unię Europejską.
Historia rozszerzeń
RokDzień/MiesiącWydarzenie 1950 9 majaFrancuski minister spraw zagranicznych Robert Schuman zaprezentował swoją propozycję zjednoczenia Europy – plan Schumana – wydarzenie to jest początkiem integracji europejskiej, który ostatecznie doprowadził do utworzenia Unii Europejskiej. 1952 23 lipcaNa mocy traktatu paryskiego powołana została Europejska Wspólnota Węgla i Stali (EWWiS). Krajami założycielskimi były: Belgia, Francja, Holandia, Luksemburg, Republika Federalna Niemiec oraz Włochy. 1958 1 styczniaNa mocy traktatów rzymskich kraje EWWiS założyły Europejską Wspólnotę Gospodarczą (EWG), przekształconą później we Wspólnotę Europejską (WE), oraz Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (Euratom). 1973 1 styczniaPierwsze rozszerzenie – Wielka Brytania, Dania i Irlandia dołączyły do WE. 1981 1 styczniaDrugie rozszerzenie – Grecja dołączyła do WE. 1985 1 lutegoSamorządna od 1979 roku Grenlandia opuściła WE. 1986 1 styczniaTrzecie rozszerzenie – Hiszpania i Portugalia dołączyły do WE. 1990 3 październikaZjednoczenie Niemiec – ziemie byłej NRD zostały włączone do RFN. 1993 1 listopadaFormalne powstanie Unii Europejskiej 1995 1 styczniaCzwarte rozszerzenie – Austria, Finlandia oraz Szwecja dołączyły do Unii Europejskiej. W Norwegii i Szwajcarii obywatele opowiedzieli się przeciw członkostwu w Unii Europejskiej. 2004 1 majaPiąte rozszerzenie – Cypr, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Malta, Polska, Słowacja, Słowenia oraz Węgry dołączyły do Unii Europejskiej. Jest to największe rozszerzenie w jej historii. 2007 1 styczniaSzóste rozszerzenie – Bułgaria i Rumunia dołączyły do Unii Europejskiej. 2007 22 lutegoW wyniku podziału Gwadelupy powstały dwa osobne terytoria zależne Francji: Saint-Martin i Saint-Barthélemy, które przestały być częściami Unii Europejskiej. 2009 1 grudniaW dniu wejścia w życie traktatu lizbońskiego, Saint-Martin i Saint-Barthélemy ponownie stały się częściami Unii Europejskiej. 2012 1 styczniaSaint-Barthélemy przestało być częścią Unii Europejskiej. 2013 1 lipcaSiódme rozszerzenie – Chorwacja wstąpiła do Unii Europejskiej. 2014 1 styczniaMajotta stała się regionem najbardziej oddalonym i jednocześnie weszła w skład Unii Europejskiej. thumb|1952–1958 – państwa założycielskie: Belgia, Francja, Holandia, Luksemburg, RFN, Włochy
Etapy rozszerzania Unii Europejskiej thumb|1973 – pierwsze rozszerzenie: Dania, Irlandia, Wielka Brytania thumb|1981 – drugie rozszerzenie: Grecja thumb|1986 – trzecie rozszerzenie: Hiszpania i Portugalia, Grenlandia występuje w 1985 thumb|1995 – czwarte rozszerzenie: Austria, Finlandia, Szwecja thumb|2004 – piąte rozszerzenie: Cypr, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Malta, Polska, Słowacja, Słowenia, Węgry thumb|2007 – szóste rozszerzenie: Bułgaria, Rumunia thumb|2013 – siódme rozszerzenie: Chorwacja thumb|2020 – Wielka Brytania odchodzi Daty złożenia wniosków akcesyjnych i przystąpienia do Wspólnoty. KrajDatazłożenia wnioskuData wstąpienia2009 –198919952016 –199520072008–2003201319902004199520041961, 196719731995200419921995197519812022 –197719861961, 196719732009–2022 –19952004199520042004 –1990Wycofany., 1995Ponownie złożony.2004Wniosek odrzucony.1987–2022 –1961, 1967, 1992–Społeczeństwo Norwegii odrzuciło propozycję rządu (53,3% przeciw w referendum) i nie weszła do Unii – podobnie stało się 20 lat później, gdy rząd norweski zaproponował wejście razem z Austrią, Szwecją i Finlandią.Landy byłej NRD przystąpiły do Wspólnoty po zjednoczeniu Niemiec.–19901994200419771986199520072009–1995200419962004Wniosek zamrożony w związku z negatywnym wynikiem referendum w sprawie przystąpienia do EOG.1992–199119951987–2022 –19942004 (opuściła wspólnotę 1 lutego 2020 r.)1961, 19671973
Zobacz też Europejska Wspólnota Węgla i Stali Europejska Wspólnota Gospodarcza Europejska Wspólnota Energii Atomowej (Euratom)
Przypisy
Linki zewnętrzne Przewodnik po Unii Europejskiej