Niewodnica/Czaplinianka – rzeka na Podlasiu, prawy dopływ rzeki Narew. Według zestawienia Państwowego Rejestru Nazw Geograficznych, rzeka nosi nazwę Czaplinianka, a jej górny bieg ma nazwę Niewodnica.
Rzeka początek swój bierze na podmokłych łąkach w okolicy wsi Kudrycze, wpada do Narwi we wsi Topilec. Jej długość wynosi 32,5 km. Różnica poziomów między źródłem i ujściem 36 m. Szerokość przy ujściu - około 1,8 m.
Nazwa Nazwa ma typowe brzmienie zachodniosłowiańskie i oznacza rzekę, w której łowiono ryby niewodami. Po raz pierwszy nazwa rzeki Niewodnica występuje w dokumencie z 1358 rokuJ. Maroszek, Pogranicze Litwy i Korony w planach króla Zygmunta Augusta, Białystok 2000, str.14 i ma postać Newothincza. Był to akt księcia Kiejstuta zatwierdzający rozgraniczenie między Litwą i Mazowszem. Następnie nazwa tej rzeki pojawiła się w dokumentach nadania dóbr Choroszcz z lat 1437 i 1441 i miała postać – Nyewodanycza względnie Neywodznicza.
Od tej rzeki wzięły swe nazwy wsie, które w ciągu kilkaset lat nad nią powstawały: Niewodnica Kościelna Niewodnica Korycka Niewodnica Zalesiany Niewodnica Siestrzewitowskich Niewodnica Koplany Niewodnica Lewickie Niewodnica Kożany Niewodnica Nargilewska Niewodnica Ignatki Niewodnica Solniki Niewodnica Wysoka, Wysocka, Wysokowszczyzna, Wyszkowszczyzna Niewodnica Złotniki Niewodnica Skrybicka
Dzisiaj człon „Niewodnica” nie występuje w nazwach wielu spośród tych wsi.
Inne czasem używane nazwy tej rzeki to Zalesianka, Czaplanka i Czaplinianka.
Granice Niewodnica była rzeką graniczną. Od 1358 roku wzdłuż niej przebiegała granica między Mazowszem i Litwą a w latach 1566-1795 granica między województwem trockim i podlaskim.
Melioracja W okresie międzywojennym rozpoczęto meliorację rzeki polegającą tylko na regulacji koryta rzecznego i kopaniu głównego kanału. Do wojny zmeliorowano rzekę od ujścia w Topilcu do wsi Ignatki. Po wojnie meliorację kontynuowano do wsi Lewickie. Nadmierne wyprostowanie koryta rzeki, a przez to jego skrócenie i zwiększenie spadku obniżyły poziom lustra wody niekiedy o 1 m.
Młyny Rzeką przepływała woda w ilości wystarczającej do poruszania młynów. Najstarsze znane młyny działały nad Niewodnicą na początku XVI wieku.
1507 Młyn w okolicy Topilca. 1558 Młyn we wsi Lewickie. 1704 Młyn w Czaplinie. 1764 Młyn w Topolach (działał do końca XIX wieku)
Zobacz też Rzeki Polski
Przypisy
Kategoria:Dorzecze Narwi