Steglitz-Zehlendorf – szósty okręg administracyjny (Verwaltungsbezirk) Berlina. Liczy 302 523 mieszkańców. Powstał w 2001 z połączenia dwóch okręgów administracyjnych Berlina Zachodniego: Steglitz i Zehlendorfu.

Okręg wraz ze swoimi siedmioma dzielnicami należy do najbogatszych z najwyższą infrastrukturą społeczną. Jest on wyżej w zestawieniu, niż Charlottenburg-Wilmersdorf i Pankow.

W 1920 r. w ramach Ustawy o Wielkim Berlinie został utworzony okręg administracyjny Steglitz-Zehlendorf, który jest dziś trzecim pod względem wielkości w całym Berlinie. Od reformy z 1 stycznia 2001 r. składa się z wcześniejszych dzielnic Steglitz (wraz z jej dzielnicami Lankwitz, Lichterfelde i Steglitz), a także Zehlendorf, w którego skład wchodzą: Dahlem, Nikolassee, Wannsee i Zehlendorf.

Położenie geograficzne i struktura Od zachodu dzielnica Steglitz-Zehlendorf graniczy ze stolicą landu Brandenburgia – Poczdamem. Na północnym wschodzie z okręgiem Spandau, dalej z Charlottenburg-Wilmersdorf i z Tempelhof-Schöneberg na wschodzie. Od południa graniczy z Kleinmachnow i Teltow, które leżą w powiecie Poczdam-Mittelmark. Szerokość dzielnicy wynosi ponad 19 kilometrów, a długość ponad 9.

W dzielnicy znajdują się zarówno tereny odpoczynkowe, jak i różnego typu mieszkalne i przemysłowe. Tereny odpoczynkowe znajdują się w Wannsee (zachodnia część okręgu), w południowej części Grunewaldu, przy jeziorach Krumme Lanke i Schlachtensee, które w miesiącach letnich są chętnie odwiedzane przez Berlińczyków. Dzielnica Dahlem jest siedzibą wielu instytucji naukowych i Wolnego Uniwersytetu Berlińskiego. W Zehlendorfie występuje wiele terenów mieszkaniowych, a w jego centrum znajduje się mała część handlowa. Na południe od Dahlem znajduje się Lichterfelde, które w swojej północnej części składa się z kolonii willowej i małych centrów handlowych. W Lichterfelde-Süd mieszkania zostały częściowo wybudowane po II wojnie światowej.

Obszary wysunięte najbardziej na wschód mają najbardziej miejską strukturę. Przykładem jest Schloßstraße, która jest ulicą z największym zagęszczeniem sklepów w Berlinie. Służy jako centrum dla południowo-wschodnich dzielnic miasta. Dawna kolonia willowa Südende została całkowicie zniszczona podczas II Wojny Światowej. Ogród Botaniczny i Muzeum Botaniczne Berlin-Dahlem położone są w swoim ścisłym sąsiedztwie w Lichterfelde.

Najbardziej wysunięty na zachód punkt Berlina znajduje się w Wannsee na Haweli, która jest granicą z Brandenburgią.

Gęstość zaludnienia w dzielnicy różni się od miejsca pomiaru. W Steglitz i Lichterfelde, które należą do części miasta z największą liczbą ludności w całym Berlinie, mieszka połowa całej liczby mieszkańców okręgu. Wannsee, największa dzielnica Steglitz-Zehlendorfu (prawie 1/4 powierzchni dzielnicy), jest luźno zasiedlona (tylko 3% mieszkańców dzielnicy).

W Steglitz-Zehlendorf znajduje się wiele osiedli willowych i cechuje się on relatywnie wysokim dochodem przypadającego na jednego mieszkańca. Dodatkowo, w porównaniu do innych okręgów administracyjnych, występuje niski odsetek osób bezrobotnych (10,1% – stan na 30 kwietnia 2013). Dahlem i zalesione części Zehlendorfu, a także te nad jeziorami, należą do miejsc najchętniej wybieranych do zamieszkania, z wyjątkiem centrum. Przeciętny wiek mieszkańca wynosi 46,1 roku (Stan: 31 grudnia 2012) i jest najwyższy wśród wszystkich okręgów w mieście. Dla porównania, najmłodsze społeczeństwo zamieszkuje dzielnicę Friedrichshain-Kreuzberg – średnia wieku 37,3 roku.

Podział administracyjny Dzielnice w okręgu wraz z podległymi im jednostkami administracyjnymi Powierzchnia[km²] Liczba mieszkańców Liczba mieszkańców na kilometr kwadratowy Położenie na mapie okręgu 0601 Steglitz Südende 6,7974 53310 977bezramki 0602 Lichterfelde Lichterfelde West Lichterfelde Ost Lichterfelde Süd 18,2283 2934 572bezramki 0603 Lankwitz 6,9942 3534 572bezramki 0604 Zehlendorf Düppel Schlachtensee Schönow Onkel Toms Hütte 18,8359 7323 172bezramki 0605 Dahlem 8,3916 6781 988bezramki 0606 Nikolassee Schwanenwerder 19,6115 941813bezramki 0607 Wannsee Kohlhasenbrück Steinstücken Heckeshorn Am Sandwerder Stolpe 23,6810 005423bezramki

Demografia thumb|upright=1.3|Piramida wieku w okręgu Steglitz-Zehlendorf, 2010 r.

31 grudnia 2015 roku liczba mieszkańców okręgu Steglitz-Zehlendorf wynosiła 302 535 mieszkańców. Ze względu na duży udział w ogólnej powierzchni okręgu (prawie 103 kilometry kwadratowe) obszarów wodnych i zalesionych, a także w większości luźną zabudowę, tego dnia gęstość zaludnienia wyniosła 2952 mieszkańców na kilometr kwadratowy.

Steglitz-Zehlendorf nie jest, w przeciwieństwie do pozostałych okręgów dawnego Berlina Zachodniego, klasycznym miejscem osiedlania się imigrantów. Ich udział w ogólnej liczbie mieszkańców wynosił 31 grudnia 2012 roku 23,7%, przy 11,6% obcokrajowców. Liczba ta jest jednak różna w każdej z dzielnic składających się na okręg. W siedmiu z 33 publicznych szkół podstawowych (niem. Grundschule) udział dzieci pochodzący z rodzin mających tło migracyjne wynosił ponad 40%. W najbardziej miejskiej części okręgu – w Steglitz – prawie 30% ma tło migracyjne. W słabo zaludnionym Wannsee wskaźnik ten wynosi około 17%. Największymi grupami migrantów w okręgu Steglitz-Zehlendorf są osoby z Polski, Turcji, byłej Jugosławii, Zjednoczonych Stanów Ameryki, krajów arabskich i różnych części Afryki oraz Azji. W tych dwóch ostatnich grupach przeważają osoby z Ghany i Nigerii, a także Chin, Korei Południowej i Tajlandii.

+ Odsetek ludności z tłem migracyjnym (2012) Udział mieszkańców z tłem migracyjnym Udział w procentach Liczba osób z tłem migracyjnym Niemcy bez tła migracyjnego 76,6 229.318 Niemcy z tłem migracyjnym i obcokrajowcy 23,4 70.139 – Migranci z krajów muzułmańskich (Turcy, mieszkańcy Ligi Państw Arabskich, Irakijczycy itp.) 4,8 14.423 – polscy migranci 3,2 9.572 – migranci z krajów byłej Jugosławii 1,6 4.803 – migranci ze Stanów Zjednoczonych 1,4 4.278 – pozostali (m.in. mieszkańcy dawnego Związku Radzieckiego, Afroniemcy, Grecy, mieszkańcy Dalekiego Wschodu) 12,4 37.063

Zabytki i muzea Steglitz thumb|Dworek Steglitz mały|Pędzel Piwny (niem. Bierpinsel) Pędzel Piwny (niem. Bierpinsel)

Dworek Steglitz i Teatr Schlosspark Bazylika Rosenkranz Lustrzana ściana na Hermann-Ehlers-Platz jako pomnik deportowanych Żydów niemieckich i pamiątka Synagogi w Steglitz

Lichterfelde Ogród botaniczny Fliegeberg i pomnik Ottona Lilienthala Kolonia willowa Lichterfelde-West

Lankwitz thumb|Dwór Correns

Muzeum Energii Dwór Correns (Willa Siemensa)

Zehlendorf thumb|Osiedle Onkel Toms Hütte

Muzeum Aliantów jako pomnik pamięci o Operacji Vittles i roli Zachodnich Aliantów w izolowanym Berlinie Zachodnim w latach 1945–1994 Mexikoplatz Muzeum wsi Düppel Onkel Toms Hütte (Osiedle domów wybudowane w latach 1926–1931) Haus am Waldsee (dom wystawowy sztuki współczesnej)

Dahlem thumb|Domäne Dahlem

Muzeum Botaniczne Brücke-Museum poświęcone działalności artystycznej grupy Brücke Domäne Dahlem – Plenerowe muzeum rolnictwa Muzeum Etnologiczne Zamek myśliwski Grunewald – galeria obrazów Muzeum Sztuki Azjatyckiej Muzeum Kultury Europejskiej Biblioteka Filologiczna (zaprojektowana przez lorda Normana Fostera)

Nikolassee thumb|Nowoczesna willa – widok od strony jeziora

Schwanenwerder (Kolonia willowa na wyspie znajdującej się na Großer Wannsee) Miasteczko studenckie Studentendorf Schlachtensee (Narodowe dziedzictwo kulturowe)

Wannsee Albrechts Teerofen – zabytkowa część dzielnicy Wannsee Most Glienicke Großer Wannsee z plażą i kolonią willową Alsen Grób Heinricha von Kleista Kohlhasenbrück – zabytkowa część dzielnicy Wannsee Liebermann-Villa – dziś muzeum sztuki z dziełami malarskimi Loggia Alexandra na Böttcherberg Dom i kościół Świętych Piotra i Pawła na Nikolskoe Park Klein-Glienicke z zamkiem myśliwskim i pałacem Glienicke Wyspa Pfaueninsel z zamkiem i budynkami gospodarczymi Siemens-Villa, dziś Szpital Immanuela, wraz z parkiem otwartym dla zwiedzających Dom Konferencji w Wannsee

Instytucje naukowe thumb|Henry-Ford-Bau – Auditorium Maximum Wolnego Uniwersytetu Berlina thumb|Tajne Archiwum Państwowe Fundacji Pruskiego Dziedzictwa Kulturowego

Wolny Uniwersytet Berliński Charité – szpital kliniczny Towarzystwo Maxa Plancka Niemiecki Instytut Archeologii Niemiecki Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową Tajne Archiwum Państwowe Fundacji Pruskiego Dziedzictwa Kulturowego Archiwum Narodowe – Oddział Berlin: Centralne Archiwum czasów Rzeszy Niemieckiej i NRD

Czas okupacji Cały obecny okręg administracyjny należał po drugiej wojnie światowej, tj. w latach 1945–1990, razem z dzielnicami Tempelhof, Schöneberg, Neukölln i Kreuzberg do sektora amerykańskiego.

Transport Przez okręg przebiegają linie metra U3 oraz U9.

Współpraca Miejscowości partnerskie: Bad Godesberg, Nadrenia Północna-Westfalia (od 1962) Bremerhaven, Brema (od 1965) Brøndby, Dania (od 1968) Cassino, Włochy (od 1969) Charków, Ukraina (od 1990) powiat Getynga, Dolna Saksonia (od 1962) Hagen, Nadrenia Północna-Westfalia (od 1967) Hann. Münden, Dolna Saksonia (od 1962) Kazimierz Dolny, Polska (od 1993) Kirjat Bialik, Izrael (od 1966) Königs Wusterhausen, Brandenburgia (od 1988) powiat Lüchow-Dannenberg, Dolna Saksonia (1979) Nałęczów, Polska (od 1993) Nentershausen, Hesja (od 1966) Paryż, Francja (od 1970) Poniatowa, Polska (od 1993) powiat Rendsburg-Eckernförde, Szlezwik-Holsztyn (od 1964) Ronneby, Szwecja (od 1976) Sderot, Izrael (od 1975) Sochos, Grecja (od 1993) Szilvásvárad, Węgry (od 1989) powiat Westerwald, Nadrenia-Palatynat (od 1970)

Zobacz też Steglitz Zehlendorf

Linki zewnętrzne Witryna internetowa okręgu Steglitz-Zehlendorf

Kategoria:Okręgi administracyjne Berlina