mały|Grób Stanisława Słońskiego na cmentarzu Powązkowskim Stanisław Słoński (ur. 9 października 1879 w Michałowie, pow. błoński, zm. 8 marca 1959 w Warszawie) – polski językoznawca, slawistaEncyklopedia języka polskiego pod red. Stanisława Urbańczyka. Wrocław itd.: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1992, s. 312, ISBN 83-04-02994-4..
Życiorys Urodził się w wielodzietnej rodzinie Franciszka (zm. 1907) i Marii z Fagońskich (zm. 1910)Stanisław Słoński M.J. Minakowski, Genealogia Potomków Sejmu Wielkiego [dostęp 2024-03-16].. W 1898 roku ukończył V Gimnazjum w Warszawie, a następnie studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim. Powrócił jednak do Warszawy i studiował prawo na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim, który ukończył w 1903 roku. Później zaczął studia na uniwersytetach niemieckich w Heidelbergu, a przede wszystkim w Lipsku (1904–1907). Oprócz slawistyki studiował w Lipsku też sanskryt, językoznawstwo porównawcze i językoznawstwo ogólne.
Po powrocie do Warszawy przez osiem lat (1907–1915) był nauczycielem języka polskiego w pięciu gimnazjach warszawskich, w tym w Gimnazjum Mariana RychłowskiegoJan Świątecki, Szkoła Mariana Rychłowskiego 1905–1919, [w:] „Stolica: Warszawski Tygodnik Ilustrowany”, R. 39, 1984 nr 39 (23 IX 1984), s. 11.. Został wiceprezesem Polskiego Związku Nauczycielskiego.
W latach 1907–1918 wykładowca języka polskiego na Wydziale Humanistycznym Towarzystwa Kursów Naukowych w WarszawieDziesięciolecie Wolnej Wszechnicy Polskiej TKN: sprawozdanie z działalności Towarzystwa Kursów Naukowych 1906–1916, opracowali Ryszard Błędowski, Stanisław Orłowski, Henryk Mościcki, Warszawa 1917, s.130 (wersja elektroniczna w Podkarpackiej Bibliotece Cyfrowej).. Po powstaniu Uniwersytetu Warszawskiego w 1915 roku był organizatorem i pierwszym kierownikiem „Seminarium Słowiańskiego” na Wydziale Humanistycznym tej uczelni. Ze względu na swoje osobiste zainteresowania nadał mu zachodnio- i południowosłowiański profil lingwistyczny. W 1920 ochotniczo służył w Wojsku Polskim. W 1924 został profesorem Uniwersytetu Warszawskiego. W 1935 wykładał na uniwersytecie w Sofii. W 1936 przy Uniwersytecie Warszawskim był współzałożycielem Towarzystwa Przyjaciół Narodu Serbsko-Łużyckiego, którego został prezesem. W 1936 został honorowym profesorem Wydziału Humanistycznego Wolnej Wszechnicy Polskiej.
W 1908 został członkiem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, a w 1934 Polskiej Akademii Umiejętności. W latach 1927–1939 był współredaktorem rocznika „Prace Filologiczne”, najstarszego polskiego czasopisma językoznawczego.
Po wojnie zaangażowany w prace Komitetu Słowiańskiego w Polsce. Był prodziekanem Wydziału Humanistycznego UW i kierownikiem Seminarium Slawistycznego.
Od 1903 był mężem Łucji z Jaczynowskich (1879–1968). Jego siostrzeńcem był Tadeusz Fritz.
Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 101-6-17,18).
Wybrane prace naukowe i publikacje Psałterz puławski (1916) Przyimki w polskim sandhi (1921) Tak zwane perfectum w językach słowiańskich (1923) Wybór tekstów starosłowiańskich (1926) O rzekomym wpływie łacińskiej Vulgaty na starosłowiański przekład ewangelii (1927) Historia języka polskiego w zarysie (1934) Index verborum do Euchologium Sinaiticum (1934) Słownik polskich błędów językowych (Warszawa, 1947) O języku Jana Kochanowskiego (1949) Gramatyka języka starosłowiańskiego (1950)
Ordery i odznaczenia
Order Sztandaru Pracy II klasy (1957)Wysokie odznaczenia dla profesorów uniwersytetów [w:] „Trybuna Śląska”, nr 233, 1 października 1957, s. 1. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (28 września 1954) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w pracy naukowej i dydaktycznej”. Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/201 - na wniosek Ministra Szkolnictwa Wyższego.
Przypisy
Kategoria:Absolwenci V Rządowego Gimnazjum Filologicznego w Warszawie Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego (okres zaborów) Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego Warszawskiego Kategoria:Nauczyciele i dyrektorzy szkoły im. Tadeusza Reytana w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy nauczyciele języka polskiego Kategoria:Polscy slawiści Kategoria:Urodzeni w 1879 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Towarzystwa Kursów Naukowych (1905–1918) Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Zmarli w 1959 Kategoria:Polscy językoznawcy Kategoria:Polscy poloniści