Łuk Septymiusza Sewera – łuk triumfalny znajdujący się w południowo-zachodniej części Forum Romanum w Rzymie, wzniesiony w 203 roku ku czci Septymiusza Sewera i jego synów Karakalli i Gety. Upamiętnia on zwycięstwa cesarza odniesione podczas kampanii wojennych na wschodzie, w tym wojen z Partami (195–197 n.e.), które pozwoliły na rozszerzenie granic Imperium Rzymskiego na tereny Mezopotamii i ArmeniiDavid S. Potter, The Roman Empire at Bay, AD 180–395, Routledge, 2004, s. 85–86.. Łuk był nie tylko pomnikiem triumfu, ale także narzędziem propagandy, mającym podkreślić potęgę nowo ustanowionej dynastii SewerówFergus Millar, The Roman Near East, 31 B.C.-A.D. 337, Harvard University Press, 1993, s. 160–161..
Damnatio memoriae Gety Po zabójstwie Gety, w 212 roku n.e. przez jego brata Karakallę, zastosowano wobec niego damnatio memoriae. Była to praktyka polegająca na wymazaniu imienia osoby uznanej za wroga państwa z inskrypcji, dokumentów oraz publicznych monumentów. W inskrypcji na łuku triumfalnym usunięto imię Gety, co widoczne jest w nieznacznych zmianach w rozmieszczeniu literEric R. Varner, Mutilation and Transformation: Damnatio Memoriae and Roman Imperial Portraiture, Brill Academic Publishers, 2004, s. 184–186.
Konstrukcja i dekoracja Konstrukcja łuku to trójprzelotowa brama o szerokości 25 m i wysokości 23 m. Mur ma grubość 11,85 m. Środkowy przelot, przeznaczony dla procesji triumfalnych, ma 12 m wysokości i 7 m szerokości, podczas gdy boczne po 7,8 m wysokości i 3 m szerokości. Boczne przeloty połączone są ze środkowym sklepionymi przejściami wewnątrz łuku.
Brama ozdobiona jest kolumnami w porządku kompozytowym, ustawionymi na wysokich cokołach ozdobionych wizerunkami pojmanych barbarzyńców. Nad bocznymi przelotami, w pachwinach łuku, znajdują się płaskorzeźby przedstawiające bóstwa rzeczne, powyżej których znajdują się panele z reliefami ukazującymi alegoryczne sceny triumfu oręża rzymskiego. Nad środkowym, największym przelotem umieszczone zostały boginie Wiktorie i personifikacje pór roku. mały|Wydarzenia w Edessie podczas wojny partyjskiej na płaskorzeźbie Z przedstawień łuku na monetach wiadomo, że attykę wieńczyła niezachowana do czasów dzisiejszych grupa rzeźbiarska, przedstawiająca cesarza powożącego rydwanem, otoczonego przez jadących konno żołnierzy.
Stan zachowania i znaczenie Łuk Septymiusza Sewera zachował się w stosunkowo dobrym stanie, co zawdzięcza solidnej konstrukcji oraz częściowemu zasypaniu przez osady w okresie średniowiecza. Odkrycie łuku w XIX wieku przez archeologów umożliwiło jego zachowanie jako jednego z najlepiej zachowanych łuków triumfalnych w Rzymie. Obecnie jest obiektem regularnych prac konserwatorskich, które mają na celu ochronę detali płaskorzeźb oraz inskrypcjiHenning Börm, A History of the Later Roman Empire AD 284–641, Wiley-Blackwell, 2018, s. 78..
Łuk stanowi element turystyki w Rzymie, przyciągając zarówno badaczy historii starożytnej, jak i zwiedzających, którzy chcą zobaczyć jeden z symboli potęgi cesarstwa rzymskiegoHenning Börm, A History of the Later Roman Empire AD 284–641, Wiley-Blackwell, 2018, s. 78.. mały|Łuk Septymiusza Sewera
Przypisy
Septimiusza Sewera