Antoni Łokuciewski (ur. 6 września 1885 w MiżanachKurjer Wileński, R.12, nr 231 (24 sierpnia 1935), s. 5., zm. po 1939 w ZSRR) – polski nauczyciel, działacz społeczny, samorządowy i polityczny, dyrektor gimnazjum w Oszmianie, marszałek Sejmu Litwy Środkowej.

Życiorys Przez dwa lata uczęszczał do tajnej szkółki polskiej w Bojarach. W 1894 rozpoczął naukę w II Państwowym Gimnazjum w Wilnie, które ukończył w 1904. Rozpoczął studia na Uniwersytecie Warszawskim, jednak po jego zamknięciu wrócił na początku 1905 do Wilna. Zajmował się prywatnymi lekcjami. Uczył m.in. biedne dzieci w tajnej polskiej szkółce przy Kościele Bernardyńskim w Wilnie. W 1906 rozpoczął studia na Wydziale Matematyczno-Fizycznym Uniwersytetu Moskiewskiego, które ukończył w 1911 z dyplomem pierwszego stopnia.

Po zakończeniu nauki rozpoczął pracę jako nauczyciel w prywatnym Gimnazjum Winogradowa w Wilnie, jednak ze już po trzech tygodniach został usunięty ze stanowiska przez kuratora okręgu wileńskiego Aleksego Ostroumowa ze względu na swoje wyznanie i pochodzenie. Odbył służbę wojskową w armii rosyjskiejKurjer Warszawski, R.102, nr 35 (4 lutego 1922) - wyd. poranne, s. 1.. Został następnie nauczycielem matematyki w gimnazjum żeńskim w Kamiennej Stanicy nad Donem. Pełnił tam funkcję prezesa Polskiego Towarzystwa Pomocy Ofiarom Wojny, a także organizował liczne ochronki i szkółki dla dzieci polskich.

Po rewolucji październikowej, w czerwcu 1918 powrócił do Polski, zamieszkał w rodowym majątku Cieleżyszki w powiecie oszmiańskim i zaangażował się w organizację życia społecznego. Już w 1918 wspólnie z oszmiańskim dziekanem ks. Czesławem Górskim wystarał się u władz niemieckich o otwarcie Prywatnego Gimnazjum w Oszmianie z polskim językiem nauczania. W 1919 został wybrany prezesem Rady Opiekuńczej powiatu oszmiańskiego. W czasie inwazji bolszewickiej wyjechał z rodziną do Łomży. W listopadzie 1920 Departament Oświaty Litwy Środkowej powołał go na stanowisko inspektora szkolnego powiatu oszmiańskiego. Sprawował swoją funkcję do 11 lipca 1922, po czym wrócił do stanowiska dyrektora oszmiańskiego gimnazjum.

W 1922 został wybrany posłem na Sejm Litwy Środkowej z listy Rad Ludowych w okręgu nr IV (Oszmiana)Dziennik Urzędowy Tymczasowej Komisji Rządzącej. Litwa Środkowa, R. 3, nr 6 (17 lutego 1922) = nr 56, s. 68.. 3 lutego 1922 został wybrany marszałkiem Sejmu, pokonując Witolda Bańkowskiego z Zespołu Stronnictw i Ugrupowań Narodowych stosunkiem głosów 58 do 45. 22 lutego 1922 uchwalono przyłączenie Wileńszczyzny do Polski, a 24 marca marszałek Łokuciewski rozwiązał Sejm, oddając kompetencję Sejmu Litwy Środkowej Sejmowi II Rzeczypospolitej.

W okresie międzywojennym poświęcił się pracy nauczycielskiej i działalności na rzecz lokalnej społeczności. Był między innymi radnym Oszmiany i radnym powiatu oszmiańskiego. Wszedł w skład wydziału powiatowegoDziennik Wileński, R.6, nr 177 (2 grudnia 1922), s. 4.. Był członkiem oddziału powiatowego Związku Nauczycielstwa Polskiego, w którym pełnił funkcję przewodniczącego sekcji samorządowej oraz pracy i wychowania spółdzielczego. W Oszmianie był członkiem zarządu Księgarni PolskiejSłowo, R.2, nr 67 (23 marca 1923), s. 4.. Przed wyborami w 1928 został członkiem Wileńskiego Wojewódzkiego Komitetu Bezpartyjnego Bloku Współpracy z RządemKurjer Wileński, R. 5, nr 31 (9 lutego 1928), s. 1.. W 1931 został członkiem prezydium rady powiatowej BBWRKurjer Wileński, R.8, nr 62 (17 marca 1931), s. 3.. Następnie został wybrany jej prezesemKurjer Wileński, R.9, nr 120 (29 maja 1932), s. 3.. W wyborach w 1935 kandydował do Sejmu z list Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem w okręgu nr 49. Uzyskał 18859 głosów, jednak nie zdobył mandatuKurjer Wileński, R.12, nr 248 (10 września 1935), s. 1.. Był członkiem Rady Wojewódzkiej Wileńskiej. W 1935 został wybrany do jej Wydziału Wojewódzkiego oraz do Wojewódzkiej Komisji Zdrowia Publicznego i Opieki SpołecznejDziennik Wileński, R.19, nr 30 (31 stycznia 1935), s. 6..

11 listopada 1939 został aresztowany przez NKWD i osadzony w oszmiańskim więzieniu. Dalsze losy są nieznane. Prawdopodobnie wywieziono go do Workuty, gdzie zmarł z wycieńczenia w 1941.

Rodzina Był synem Tomasza, szlachcica z powiatu oszmiańskiego, i Stefanii z Rogińskich. W 1911 ożenił się z Beniaminą z Pobiedzińskich (1887–1958), z którą miał córkę Zofię po mężu Szutowicz (1912–1979) oraz synów: Olgierda – który zmarł we wczesnym dzieciństwie, Witolda (1917-1990) – asa lotnictwa w randze pułkownika, a zarazem ostatniego dowódcę dywizjonu 303 oraz Jerzego (1923–1991) – żołnierza AK, walczącego w oszmiańskich oddziałach.

Ordery i odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi (7 listopada 1929)M.P. z 1929 r. nr 264, poz. 615 „za zasługi na polu szkolnictwa, pracy oświatowej oraz wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego”. Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Brązowy Medal za Długoletnią Służbę (20 grudnia 1938)

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Moskiewskiego Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Absolwenci szkół średnich w Wilnie Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Pomocy Ofiarom Wojny Kategoria:Członkowie rad wojewódzkich II Rzeczypospolitej Kategoria:Członkowie sejmików powiatowych II Rzeczypospolitej Kategoria:Członkowie wydziałów powiatowych II Rzeczypospolitej Kategoria:Członkowie Związku Nauczycielstwa Polskiego (II Rzeczpospolita) Kategoria:Ludzie związani z Oszmianą Kategoria:Marszałkowie i wicemarszałkowie Sejmu Litwy Środkowej Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Ofiary represji dokonanych przez Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich w Polsce 1939–1989 Kategoria:Polacy – wojskowi Imperium Rosyjskiego Kategoria:Politycy Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem Kategoria:Politycy Litwy Środkowej Kategoria:Polscy działacze społeczni Kategoria:Polscy nauczyciele Kategoria:Polscy politycy Kategoria:Polskie ofiary represji stalinowskich Kategoria:Posłowie na Sejm Litwy Środkowej Kategoria:Radni gmin miejskich II Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w 1885 Kategoria:Zmarli w XX wieku