Józef Lipski herbu Grabie (ur. 5 czerwca 1894 we Wrocławiu, zm. 1 listopada 1958 w Waszyngtonie) – polski polityk, dyplomata i oficer.
thumb|Ambasador Józef Lipski i kanclerz Adolf Hitler (Berlin, 1938)
Życiorys Syn Wojciecha Antoniego (1860–1930) i Zofii z domu Lippe. Uczył się w Królewskim Gimnazjum Męskim w Ostrowie. W tym czasie był członkiem konspiracyjnej i niepodległościowej organizacji patriotycznej Towarzystwo Tomasza Zana. Maturę zdał w 1915. W czasie I wojny światowej pracował w sekcji prawnej Komitetu Narodowego Polskiego w Paryżu. W 1919 ukończył prawo na uniwersytecie w Lozannie. Przyjęty do służby dyplomatycznej Rzeczypospolitej w czerwcu 1919. Od czerwca 1919 do 1 stycznia 1922 sekretarz legacyjny poselstwa RP w Londynie, następnie pełnił tę samą funkcję w Paryżu i Berlinie. Od 1925 zastępca naczelnika Wydziału Zachodniego Departamentu Politycznego MSZ, od 1928 naczelnik tego wydziału. Od 3 lipca 1933 poseł, a po podniesieniu w 1934 szczebla przedstawicielstw dyplomatycznych od 29 października 1934 ambasador RP w Berlinie. Wraz z Konstantinem von Neurathem podpisał 26 stycznia 1934 polsko-niemiecką deklarację o niestosowaniu przemocy. W opinii komisarza Ligi Narodów w Wolnym Mieście Gdańsku Carla Jakoba Burckhardta był człowiekiem odprężenia polsko-niemieckiego, jednym z najlepiej poinformowanych ambasadorów w ówczesnym Berlinie.
Po wybuchu II wojny światowej zaciągnął się jako ochotnik do Wojska Polskiego we Francji. Ukończył Szkołę Podchorążych w Camp de Coëtquidan. W czasie kampanii francuskiej walczył w szeregach 1 Dywizji Grenadierów. Mianowany podporucznikiem rezerwy piechoty. 21 listopada 1940 został przeniesiony, a 26 czerwca 1941 zatwierdzony na stanowisku referenta politycznego w Gabinecie Naczelnego Wodza i Ministra Spraw Wojskowych. Pełnił służbę u boku kolejnych Naczelnych Wodzów: Sikorskiego, Sosnkowskiego i Andersa, z którym łączyła go przyjaźń. W czasie kampanii włoskiej często „uciekał” na linię frontu i jako jeden z pierwszych wkroczył do Ankony. 19 marca 1945, jako major czasu wojny, został przeniesiony z korpusu oficerów piechoty do korpusu oficerów kawalerii.
Po zakończeniu służby wojskowej był prezesem emigracyjnego Klubu Polskich Ziem Zachodnich. W 1947 wyemigrował do Stanów Zjednoczonych. Raporty z jego misji w Berlinie wydał Wacław Jędrzejewicz.
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (11 listopada 1937) Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (8 listopada 1930) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2 maja 1923) Krzyż Walecznych Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Wielki Oficer Orderu Korony (Belgia) Komandor Orderu Korony (Belgia) Komandor Orderu Legii Honorowej (Francja) Komandor Orderu Świętego Olafa (Norwegia) Komandor 1 Stopnia Orderu Danebroga (1933, Dania) Odznaka Honorowa Olimpijska I klasy (Niemcy)
Upamiętnienie Jego imię nosi szkoła podstawowa w Szczurach.
Odniesienia w kulturze masowej Jest głównym bohaterem, a zarazem narratorem powieści Piotra Kitrasiewicza pt. Jego Ekscelencja na herbatce z Göringiem, wydanej w 2016 roku przez warszawskie wydawnictwo MG i wyróżnionej przez miesięcznik „Magazyn Literacki Książki” jako książka miesiąca września 2016 w kategorii „Proza”.
Przypisy Carl Jakob Burckhardt, Meine Danziger Mission, Monachium 1960, s. 304. Kongelig Dansk Hof- og Statskalender. Kopenhaga 1947, s. 29.
„za wyjątkowe zasługi położone w związku z zawieraniem umów międzynarodowych”. „za wybitne zasługi w służbie państwowej”.
Bibliografia
Józef Lipski, Wacław Jędrzejewicz, Diplomat in Berlin, 1933–1939; papers and memoirs of Józef Lipski, Ambassador of Poland, New York 1968. Józef Lipski, Wrześniowy kryzys czechosłowacki 1938 r. w raportach ambasadora Lipskiego, Warszawa, 1958.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Lozannie Kategoria:Ambasadorowie Polski w Niemczech Kategoria:Ambasadorowie II Rzeczypospolitej Józef Lipski Kategoria:Ludzie urodzeni we Wrocławiu Kategoria:Majorowie kawalerii Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Majorowie piechoty Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Naczelnicy Wydziałów MSZ II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Polacy – uczestnicy kampanii francuskiej 1940 Kategoria:Polacy – uczestnicy kampanii włoskiej 1943–1945 Kategoria:Polacy – Komandorzy Legii Honorowej Kategoria:Polacy odznaczeni Odznaką Honorową Olimpijską Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Danebroga Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony (Belgia) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Olafa Kategoria:Sekretarze legacyjni II Rzeczypospolitej Kategoria:Szefowie misji dyplomatycznych II Rzeczypospolitej w Niemczech Kategoria:Urodzeni w 1894 Kategoria:Zmarli w 1958