Dolna Saksonia (, dolnosaks. , wschodniofryzyjski ) – drugi pod względem wielkości kraj związkowy Niemiec, utworzony 1 listopada 1946. Jego siedziba administracyjna znajduje się w Hanowerze.
Ważniejsze miasta Dolnej Saksonii to: Hanower (Hannover), Brunszwik (Braunschweig), Osnabrück, Oldenburg, Getynga (Göttingen), Wolfsburg.
Historia We wczesnym średniowieczu w nadmorskiej części dzisiejszego kraju związkowego Dolna Saksonia istniało Królestwo Fryzyjskie, podbite w VIII w. przez państwo frankijskie, a pozostałe tereny, zamieszkane przez plemiona Sasów, Frankowie pod wodzą Karola Wielkiego podbili na przełomie VIII i IX w. Cały obszar wówczas znalazł się w granicach Imperium Karolińskiego i był podzielony na Księstwo Fryzji i Księstwo Saksonii, a od 962 r. leżał w granicach Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Z Księstwa Saksonii z czasem wyodrębniały się mniejsze kraje, prowadząc do ostatecznego rozpadu księstwa w 1296 r. Wśród powstałych krajów były w 1091 r. (od 1774 r. ), księstwo arcybiskupie Bremy w 1180 r. oraz Księstwo Brunszwika-Lüneburga w 1235 r. Na skutek dalszych podziałów w 1432 r. powstało , a na obszarze Fryzji w 1464 powstało Hrabstwo Fryzji Wschodniej. mały|upright=1.2|lewo|Podział polityczny obszaru dzisiejszej Dolnej Saksonii w latach 1815–1866 W 1648 r. arcybiskupstwo Bremy zostało zsekularyzowane i przeszło w ręce Szwecji jako Księstwo Bremy, a w 1692 r. Księstwo Calenberg zostało przekształcone w Elektorat Hanoweru, od 1714 r. związany unią personalną z Wielką Brytanią. Po III wojnie północnej Szwecja utraciła księstwo Bremy na rzecz Hanoweru. W 1744 r. Hrabstwo Fryzji Wschodniej zostało przyłączone do Prus.
Na początku XIX w. cały obszar został zajęty przez Napoleona. Zachodnia i północna część regionu przypadła Francji, Fryzja Wschodnia przypadła Królestwu Holandii, a na wschodzie powstało Królestwo Westfalii. Po porażce Napoleona głównymi państwami regionu były Królestwo Hanoweru, Wielkie Księstwo Oldenburga i Księstwo Brunszwiku. W 1837 r. wygasła unia brytyjsko-hanowerska, a w 1866 r. Hanower został podbity i wcielony do Prus jako prowincja Hanower. W 1871 r. cały obszar znalazł się w granicach Niemiec.
Po II wojnie światowej region znalazł się w brytyjskiej strefie okupacyjnej Niemiec, a w latach 1945–1948 obszar przy granicy z Holandią stanowił polską strefę okupacyjną. W 1946 r. istniał tu kraj , utworzony przez Brytyjczyków. Kraj związkowy Dolna Saksonia utworzono 1 listopada 1946 z połączenia krajów: Hanower, Brunszwik, Oldenburg i Schaumburg-Lippe.
Podział administracyjny W styczniu 1975 r. mieszkańcy Oldenburga (873 tys. osób) i Schaumburg-Lippe (87 tys. osób) opowiedzieli się za przekształceniem ich okręgów w landy RFN, czego jednak Bundestag nie zaakceptował, skłaniając się raczej ku redukcji liczby krajów z 10 do 5-6Edward Dylawerski Bońskie ABC, Wyd. Iskry 1978..
Do 31 grudnia 2004 Dolna Saksonia dzieliła się na rejencje, następnie zniesiono je i kraj związkowy składa się bezpośrednio z powiatów.
W nawiasach kody rejestracyjne pojazdów.
Miasta na prawach powiatu mały|Hanower Brunszwik (Braunschweig) (BS) Delmenhorst (DEL) Emden (EMD) Oldenburg (OL) Osnabrück (OS) Salzgitter (SZ) Wilhelmshaven (WHV) Wolfsburg (WOB)
Związki komunalne Region Hanower (Region Hannover) (H)
Powiaty ziemskie
Gospodarka W regionie rozwinął się przemysł samochodowy, rafineryjny, chemiczny, elektrotechniczny, elektroniczny, maszynowy, hutniczy, spożywczy, materiałów budowlanych, drzewny.
W Dolnej Saksonii hoduje się bydło, trzodę chlewną, drób, konie oraz uprawia się ziemniaki, żyto, jęczmień, rośliny pastewne, pszenicę, buraki cukrowe, warzywa, drzewa owocowe.
Polityka Wybory do landtagu (2022): PartiaWyniki wyborówPodział mandatówKoalicja SPD 33,4% 57 CDU 28,1% 47 Sojusz 90/Zieloni 14,5% 24 AFD 11% 18 Ostatnie wybory: 9 października 2022 Najbliższe wybory: 2027
Mniejszości etniczne mały|Dwujęzyczna (niemiecka i wschodniofryzyjska) tablica w Saterlandzie W północno-zachodniej części kraju zamieszkują Fryzowie. Stanowią autochtoniczną mniejszość narodową i posługują się językiem wschodniofryzyjskim, który ma status języka regionalnego.
Turystyka Duże znaczenie przywiązuje się w Dolnej Saksonii do rozwoju turystyki rowerowej. Przez region przebiega kilka długodystansowych turystycznych szlaków rowerowych, m.in. przez góry Harz, wzdłuż wybrzeża Morza Północnego, a także wzdłuż rzek Łaba, Wezera, Ems i Aller. Długość dróg rowerowych w całej Dolnej Saksonii ocenia się na około 13000 kilometrów.
Zobacz też język dolnosaksoński
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Kraje związkowe Niemiec