thumb|200px|Dawny cmentarz przy kościele o.o paulinów pw. św. Ludwika we Włodawie – prawdopodobne miejsce mogiły konfederatów barskich poległych w bitwie pod Włodawą Franciszek Ksawery Piotr August Stanisław Pułaski herbu Ślepowron (ur. 26 listopada 1743, zm. 15 września 1769 pod Łomazami) – starosta augustowski, pułkownik województwa podolskiego, marszałek przemyski konfederacji barskiej.
Życiorys Syn Józefa i Marianny z Zielińskich, brat Kazimierza Pułaskiego. Powtórzenie ceremonii chrztu 6 marca 1745 w Warszawie w kościele Świętego Krzyża. Franciszek odebrał dobre wykształcenie w kolegium księży Teatynów w Warszawieteatyńskie "Collegium Nobilium" za: s... 17–18 [w:] Collegium Nobilium [za:] hasło "Franciszek Ksawery Pułaski" [w:] Polskim Słowniku Biograficznym autor Wacław Szczygielski w Warszawie w latach 1754–1759. Od 1764 aktywny politycznie stronnik swojego ojca Józefa i w czasie konfederacji barskiej został wysłany na Krym w celu poinformowania o powstaniu nowej konfederacji. Był jednym z organizatorów konfederacji na Podolu. Po jej rozwiązaniu udał się do Turcji, gdzie 23 listopada został generalnym kanclerzem.
Brał udział w wielu potyczkach z wojskami rosyjskimi, przeważnie zwycięskich. Dochodziło między nim a innymi konfederatami do zatargów, głównie z marszałkiem Michałem Hieronimem Krasińskim. Jego ekspedycja na Litwę, wspólnie z bratem, nie przyniosła oczekiwanych rezultatów, głównie na skutek niechęci miejscowych magnatów. Po powrocie do Korony organizował konfederację w rejonie Łomży.
Zginął 15 września 1769 w bitwie pod Łomazami, gdy szedł z pomocą swojemu bratu Kazimierzowi. Według niektórych autorów pochowany w zbiorowej mogile konfederatów barskich we Włodawie przez o.o. paulinów. "Na tyłach, od strony Łomaz pojawili się karabinierzy rosyjscy pod wodzą Castellego. Ocalenia szukali Pułascy w brawurowym ataku...Franciszek dopadł samego Castellego, lecz ten zdążył śmiertelnie wypalić do niego z pistoletu... we Włodawie pochowali go w zbiorowej mogile ojcowie Paulini..."str. 67-68 [w:] . Niezidentyfikowany"Przez kilka dni Kazimierz krążył jeszcze w okolicach pola bitwy, zbierał rozbitków i starał się odnaleźć ciało brata. Poległych we Włodawie pochowali paulini z miejscowego klasztoru. Niestety obdartych z odzieży zwłok Franciszka nie zdołano zidentyfikować i ludność pochowała go w zbiorowej mogile. Kazimierz zdołał dowiedzieć się tylko, że nazajutrz po bitwie kozacy sprzedali na targu we Włodawie mundur jego brata." [za:] , prawdopodobniepole bitwy pod Łomazami znajduje się w odległości ok. 60 km od Włodawy pochowany na polu bitwy pod Łomazami w zbiorowej mogile Konfederatów Barskich w pobliżu Studzianki, w miejscu zwanym Głuch"13 października 1769 r. w okolicach Studzianki w widłach rzeki Zielawy i Grabarki poległ brat Kazimierza Pułaskiego – Franciszek (1743–1769), starosta augustowski. Franciszek Pułaski i kilku jego towarzyszy zginęli w stoczonej tu przez konfederatów barskich walce z wojskami carskimi. Miejsce, gdzie zginęli miejscowa ludność nazywa „Głuch”. W miejscu walki ustawiono trzy kamienne głazy. W 1931 lub 1932 r., niejaki Bojczewski z Studzianki, odnalazł w tym miejscu szkielety ludzkie, szczątki trumien i zbroje. Około 1935 r. cmentarz zaorano. Według W. Osipiuka z Białej Podlaskiej jeszcze po II wojnie światowej, w pobliżu rzeki Zielawy istniało „stare cmentarzysko”, które według podania miało być śladem jakiejś dawnej, wielkiej bitwy." za: , w widłach rzek Zielawy i Grabarki, oznaczonej kamieniem polnym z krzyżem (2009) – współrzędne .
Powszechne pomyłki Często mylony ze swoim kuzynem – stryjecznym bratem Franciszkiem Pułaskim, synem Jana, rotmistrzem przemyskim w Konfederacji Barskiej, rannym w bitwie pod Hoszowem 8 sierpnia 1769, zmarłym 16 sierpnia 1769 na zamku Kmitów w Lesku i pochowanym w kaplicy św. Antoniego miejscowego kościoła pw. Nawiedzenia NMP, gdzie znajduje się jego epitafium. Błąd powoduje mylny opis na epitafium w kościele w Lesku, sporządzonej w 100-lecie śmierci (1869), łac. ...Casimiri frater... pol. ...brat Kazimierza... oraz tablica w przedsionku kościoła: „Franciszek Pułaski, jeden z przywódców Konfederacji Barskiej, brat (! prawidłowo powinno być: kuzyn – brat stryjeczny) sławnego wodza Kazimierza, ranny pod Hoszowem w bitwie z Moskalami, zmarł na zamku leskim 18 VIII 1769, pochowany w kaplicy św. Antoniego”.
Zobacz też bitwa pod Łomazami Pułascy
Przypisy
Linki zewnętrzne thumb|200px|Kamień polny z krzyżem, Głuch koło Studzianki na zbiorowej mogile Konfederatów Barskich poległych w bitwie pod Łomazami
Pulaskis of the Slepowron Crest (en) left|thumb|800px|Głuch, Studzianka – panorama pola bitwy pod Łomazami z mogiłą Konfederatów Barskich w centrum (2009) https://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/franciszek-pulaski-h-slepowron-1743-1769-konfederat-barski
Kategoria:Członkowie stanu rycerskiego I Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Grabowie nad Pilicą Kategoria:Marszałkowie konfederaccy (ziemia przemyska) Kategoria:Marszałkowie konfederacji barskiej Kategoria:Konfederaci barscy Franciszek Kategoria:Pułkownicy pospolitego ruszenia (województwo podolskie) Kategoria:Starostowie augustowscy Kategoria:Urodzeni w 1743 Kategoria:Zmarli w 1769