thumb|Veit Ludwig von Seckendorff – jeden ze zwolenników kameralizmu Kameralizm (łac. camera – komnata, niem. Kameralismus) – doktryna ekonomiczna rozwinięta w Niemczech i Austrii w XVII-XVIII w., uznająca za nadrzędny cel polityki gospodarczej państwa pełne wykorzystanie zasobów ludzkich i zdolności produkcyjnych w celu zwiększenia dochodów władcy; odmiana merkantylizmu.
Geneza nurtu Nazwa nurtu pochodzi od słowa „kamera”, urzędu działającego przy dworze władcy, zarządzającego jego majątkiem i ściągającego należne daniny oraz podatki. Działalność urzędu dała początek całej dziedzinie wiedzy Kameralwissenschaften, a z początkiem XVIII w. powstały katedry kameralistyki na uniwersytetach.
Kameralizm wyrósł na gruncie stosunkowo zacofanej struktury gospodarczej, społecznej i politycznej Niemiec, która była wynikiem wojny trzydziestoletniej lat 1618–1648. Szacuje się, że w wyniku działań wojennych liczebność ludności spadła o 30–40%, zmniejszyła się wymiana handlowa a rolnictwo i rzemiosło w mniejszych miejscowościach popadło w głęboką recesję. Kryzys gospodarczy tamtego okresu był również następstwem głębokiego rozbicia politycznego.
Założenia Myśl ekonomiczna kameralizmu była zasadniczo inspirowana dążeniem do zwiększenia dochodów państwa oraz troską o wzrost liczby ludności.
Środkiem zapewniającym odbudowę życia gospodarczego była polityka skarbowa, realizująca postulaty dodatkowego opodatkowania i wprowadzenia różnego rodzaju opłat. Aktywna polityka ludnościowa, polegająca na wspieraniu działań na rzecz stymulacji przyrostu naturalnego i walce z wyludnieniem, miała zapewnić szybki wzrost produkcji i rozwój gospodarczy. Według kameralistów istotną rolę w realizacji tych celów miała odgrywać armia. Jej rozbudowa była związana ze wzrostem jej potrzeb, a zatem wzrostem siły roboczej niezbędnej do jej utrzymania. Do realizacji tych potrzeb niezbędne było intensywne zaangażowanie państwa, które rozbudowywało infrastrukturę, wspierało modernizację gospodarki, ściśle kontrolowało sektor rolny, rzemiosło i handel. Powstawały nowe manufaktury i banki.
W nurcie kameralistyki rozwinęła się statystyka, która miała zasadnicze znaczenie dla prowadzenia spisów ludności i kontroli wielkości obrotów handlu zagranicznego.
Główni przedstawiciele kameralistyki (według daty urodzenia) Georg Obrecht (1547–1612) Veit Ludwig von Seckendorff (1626–1692) Johann Joachim Becher (1635–1682) Philip Wilhelm von Hörnigk (1640–1714) Wilhelm von Schröder (1640–1699) Paul Jacob Marperger (1656–1730) Johann Friedrich von Pfeiffer (1718–1787)
Zobacz też Kamera wojny i domen Policystyka Narodowa szkoła w ekonomii
Przypisy
Bibliografia Elżbieta Kundera (red.), Słownik historii myśli ekonomicznej, Oficyna Ekonomiczna, Kraków 2004, s. 87–88. Henryk Wereszycki, Historia Austrii, Ossolineum.
Kategoria:Historia myśli ekonomicznej
Kategoria:Teoria ekonomii