Stanisław Miller (ur. 6 listopada 1881 w Chrzanowie, zm. 10 lutego 1963 w Londynie) – generał brygady Wojska Polskiego i Polskich Sił Zbrojnych, uczestnik I i II wojny światowej oraz wojny z bolszewikami i Ukraińcami, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Był synem Bernarda i Gabrieli z Lineckerów (Lienekerów). Ochrzczony został w kościele św. Mikołaja w Chrzanowie 4 grudnia 1881 rokuLiber nat.et bp. ab a. 1880 parafii św. Mikołąja w Chrzanowie, pozycja 101, str. 31. Jego ojciec, syn Franciszka i Anny z d. Dombach, był c.k. adiunktem sądu okręgowego w Chrzanowie. Matka, Gabriela Lieneker (tak nazwisko zapisano w chrzanowskiej księdze chrztów), była córką Gabriela i Franciszki z d. GwozdeckiejLiber nat.et bp. ab a. 1880 parafii św. Mikołąja w Chrzanowie, pozycja 101, str. 31. W latach 1892–1894 Stanisław Miller uczęszczał do szkoły realnej w Krakowie. W latach 1894–1899 kontynuował naukę w Wyższej Szkole Realnej w Hranicach. Była to prestiżowa uczelnia, ówcześnie nazywająca się Maehrisch-Weisskirchen. Jej absolwentem był między innymi Józef Haller. Tam też uzyskał maturę. W latach 1900–1903 był słuchaczem Akademii Wojskowo-Technicznej w Wiedniu. Po ukończeniu uczelni został awansowany do stopnia podporucznika. W latach 1903–1918 pełnił służbę w cesarsko-królewskiej armii. W czasie I wojny światowej walczył na froncie rosyjskim. Dowodził baterią i dywizjonem artylerii oraz pełnił służbę w sztabie 5 Brygady Artylerii (austriackiej).

Do Wojska Polskiego został przyjęty 1 listopada 1918. W dniach 2–15 listopada zorganizował i dowodził batalionem akademickim w Krakowie. Następnie do 1 grudnia był szefem sztabu Inspektoratu Artylerii na Galicję Wschodnią. Od 25 stycznia do 15 marca 1919 dowodził dywizjonem 1 pułku artylerii ciężkiej Ziemi Krakowskiej walczącym w składzie Frontu Śląskiego. Następnie na froncie ukraińskim dowodził kolejno: 3 pułkiem artylerii ciężkiej powstałym 31 maja 1919 z przemianowania krakowskiego 1 pac, artylerią Grupy „Bug”, artylerią Grupy pułkownika Kulińskiego, artylerią Grupy „Nowe Miasto”, grupą artylerii 3 Dywizji Piechoty Legionów. 25 marcu 1920 został dowódcą 3 pułku artylerii polowej Legionów, a 1 kwietnia mianowano go na stopień podpułkownika. 9 września tego roku awansował na stanowisko dowódcy III Brygady Artylerii. W czasie wojny z Ukraińcami, a następnie bolszewikami walczył pod komendą Leona Berbeckiego, dowódcy Grupy „Bug” i 3 DP Leg. oraz współdziałał z Mieczysławem Scaewola-Wieczorkiewiczem (dowódcą 9 pułku piechoty Legionów i VI Brygady Legionów) i Władysławem Bończa-Uzdowskim (dowódcą 8 pułku piechoty Legionów i V Brygady Legionów). Jego podwładnym był między innymi Adam Epler. Za postawę wykazaną podczas walki, 17 maja 1921 odznaczono go krzyżem „Virtuti Militari” V klasy, a w uzasadnieniu jego nadania, czytamy m.in.:Od 10 października 1921 organizator i pierwszy dowódca 27 pułku artylerii polowej we Włodzimierzu Wołyńskim. 15 maja 1924 został mianowany zastępcą szefa Departamentu III Artylerii i Uzbrojenia Ministerstwa Spraw Wojskowych. Od 3 stycznia do 24 czerwca 1927 był słuchaczem III kursu Centrum Wyższych Studiów Wojskowych, a po jego ukończeniu wyznaczony na stanowisko szefa 4 Okręgowego Szefostwa Artylerii w Łodzi. W marcu 1929 został dowódcą 4 Grupy Artylerii w ŁodziDziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 7 z 22.03.1929 r.. Na tym stanowisku rok później uzyskał awans na generała. 1 października 1935 został komendantem Centrum Wyszkolenia Artylerii w Toruniu. Z dniem 1 lipca 1937 wyznaczony na stanowisko generała do prac artyleryjskich przy GISZ. Był fachowym doradcą generalnego inspektora sił zbrojnych w sprawach artylerii. Roman Łoś w swojej pracy tak scharakteryzował generała miał duże doświadczenie z poprzednich stanowisk w artylerii oraz zdolność krytycznego spojrzenia na właściwy stan broni, w której pracował. W swojej działalności na tym stanowisku wykazywał niepokój widząc duże niedostatki w naszej artylerii w porównaniu z innymi państwami. Dlatego pod adresem władz naczelnych wysuwał słuszne postulaty w trosce, aby polska artyleria mogła sprostać zadaniom, jakie ją czekają w przyszłej wojnie. Był to wartościowy dowódca na czołowym stanowisku w polskiej artylerii.

Był encyklopedystą. Został wymieniony w gronie edytorów ośmiotomowej Encyklopedii wojskowej wydanej w latach 1931–1939 gdzie zredagował hasła związane ze służbą sztabową. Wchodził w skład komitetu redakcyjnego tej encyklopedii. Ponadto w okresie dwudziestolecia międzywojennego udzielał się społecznie, m.in. był prezesem WKS Łódź.

W kampanii wrześniowej 1939 pełnił funkcję naczelnego dowódcy artylerii w Kwaterze Naczelnego Wodza. Wraz z nią internowany w Rumunii w obozie w Băile HerculanePiotr Stawecki, Generałowie polscy w wojnie obronnej 1939 roku i ich dalsze losy wojenne : cz. 2, [w:] Przegląd Historyczno-Wojskowy 15 (66)/3 (249) s. 93–94.. Przez Turcję przedostaje się do Palestyny. Od marca 1941 roku do sierpnia 1947 roku przebywał w Ośrodku Zapasowym Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich, a następnie w tzw. 2 grupie na Bliskim Wschodzie.

Po wojnie na emigracji w Londynie. 17 września 1958, 10 kwietnia 1961 był powoływany do składu emigracyjnej Kapituły Orderu Odrodzenia Polski.

Zmarł w Londynie, a jego prochy przeniesiono 28 lutego 1963 na cmentarz Rakowicki w Krakowie.

Był żonaty i miał dwie córki: Irenę (ur. 11 kwietnia 1923) i Iwonę (22 kwietnia 1925).

Awanse leutnant – 18 sierpnia 1903 oberleutnant – 1 maja 1908 hauptmann – 1 sierpnia 1914 major – lipiec 1919 podpułkownik – 1 kwietnia 1920 pułkownik – 26 stycznia 1922 zweryfikowany ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 24. lokatą w korpusie oficerów artylerii generał brygady – 24 grudnia 1929 ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1930 roku i 6. lokatą w korpusie generałów

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 120 (17 maja 1921) Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie, 28 lutego 1963)Dz. U. RP na Uchodźstwie nr 2, s. 22, Londyn 4 maja 1963 r. „za wybitne zasługi położone dla Rzeczypospolitej Polskiej w długoletniej wiernej służbie”. Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (11 listopada 1935) Krzyż Walecznych czterokrotnie Złoty Krzyż Zasługi (24 maja 1929)M.P. z 1929 r. nr 123, poz. 302 „za zasługi na polu organizacji i wyszkolenia wojska”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Srebrny Medal za Długoletnią Służbę Krzyż za Obronę Śląska Cieszyńskiego I kl. Order Pogromcy Niedźwiedzia III kl. (Łotwa) Krzyż Oficerski Orderu Orła Białego (Jugosławia) Krzyż Kawalerski Legii Honorowej (Francja, zezwolenie Naczelnika Państwa w 1922)Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 8, s. 250 Decyzja Naczelnika Państwa L. 3625.22 G. M. I. z 1922 r. Srebrny Medal Waleczności „Obilica” (Jugosławia) Medal 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej (Łotwa)

Przypisy

Bibliografia

Kazimierz Sobolewski, Zarys historii wojennej 27-go Pułku Artylerii Polowej, Warszawa 1931.

Tadeusz Kryska-Karski i Stanisław Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej, Editions Spotkania, Warszawa 1991, wyd. II uzup. i poprawione, s. 133. Roman Łoś, Artyleria polska 1914–1939, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 1991, wyd. I, , s. 48, 124, 188, 217, 240, 244, 257, 262–263, 276, 315.

Piotr Stawecki, Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918–1939, Warszawa 1994, , s. 221–222.

Kategoria:Członkowie Kapituły Orderu Odrodzenia Polski (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Członkowie Legii Akademickiej Kategoria:Dowódcy polskiej artylerii Kategoria:Generałowie brygady II Rzeczypospolitej Kategoria:Generałowie brygady Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Generałowie do prac przy Generalnym Inspektorze Sił Zbrojnych Kategoria:Ludzie urodzeni w Chrzanowie Kategoria:Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego (1939) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem za Obronę Śląska Cieszyńskiego I klasy Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem za Długoletnią Służbę (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 3 Pułku Artylerii Lekkiej Legionów Kategoria:Oficerowie 27 Pułku Artylerii Lekkiej Kategoria:Oficerowie artylerii II Rzeczypospolitej przeniesieni do korpusu generałów Kategoria:Oficerowie Centrum Wyszkolenia Artylerii (II RP) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Waleczności (Serbia) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Pogromcy Niedźwiedzia Kategoria:Polscy encyklopedyści Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Orła Białego (Serbia) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1881 Kategoria:Zmarli w 1963 Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego internowani w Băile Herculane Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Wielkiej Brytanii po II wojnie światowej