Michał Kaziów (ur. 13 września 1925 w Koropcu, zm. 6 sierpnia 2001 w Zielonej Górze) – polski pisarz i publicysta, dziennikarz radiowy, należał do Polskiego Związku Niewidomych.
5 października 1945 we wrocławskim porcie rzecznym na skutek wybuchu miny stracił wzrok i obie ręce. Jako pierwszy na świecie nauczył się czytać pismo brajlowskie górną wargą. Ukończył liceum ogólnokształcące w Poznaniu, a następnie polonistykę na Uniwersytecie Adama Mickiewicza, a następnie napisał i obronił pracę doktorską. Debiutował recenzjami ogłaszanymi w 1952 r. w „Radiu i Świecie”. W latach 1949–1953 był społecznym korespondentem terenowym Polskiego Radia, od 1954 r. korespondentem pisma dla niewidomych „Pochodnia”. W 1953 r. nawiązuje kontakt z aktorką teatru poznańskiego Halina Lubicz-Kirszke i poznaje ustami alfabet Braille’a. W latach 1954–1955 prowadził w Bogaczowie amatorski zespół teatralny. W latach 1955–1959 uczy się w Liceum Ogólnokształcącym nr 1 dla Pracujących im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, które kończy z wyróżnieniem. W latach 1959–1964 studiuje polonistykę na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jego praca magisterska Postać niewidomego w oczach poetów ukazała się drukiem w Ossolineum w 1968 r. W latach 1964–1965 pracował społecznie jako nauczyciel w liceum w Poznaniu. W latach 1965–1967 jest kierownikiem biura Okręgu PZN w Poznaniu. W latach 1967–1972 odbywa studia doktoranckie na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu A. Mickiewicza. Jego praca doktorska O dziele radiowym napisana pod kierunkiem prof. Jerzego Ziomka ukazała się drukiem w Ossolineum w 1973 r.
Napisał kilkanaście powieści, zbiorów opowiadań i opracowań naukowych oraz około tysiąca artykułów (szkice i recenzje radiowe, eseje i felietony społeczno-religijne, artykuły dotyczące niepełnosprawnych i ociemniałych). Za zbiór opowiadań Piętna miłości otrzymał Lubuski Wawrzyn Literacki 1996. Należał do Koła Młodych Pisarzy przy ZO ZLP w Zielonej Górze (1970-1974) i Polsko-Niemieckiego Stowarzyszenia Pisarzy Regionu Nadodrza (od 1992). Był członkiem zielonogórskiego Oddziału Związku Literatów Polskich w latach 1974–1992, od 1992 r. należał do poznańskiego oddziału Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Redagował czasopisma dla ociemniałych, współpracował z Polskim Radiem i czasopismami regionalnymi. W latach 1968–1991 co tydzień prowadził dział „Włącz radio” na łamach magazynowych wydań „Gazety Zielonogórskiej”, potem „Gazety Lubuskiej”. Był redaktorem naczelnym periodyku „Niewidomy Masażysta”. Publikował na łamach czasopism: „Pochodnia”, „Radio i Telewizja”, „Aspekty”, „Zielonogórska Gazeta Nowa”, „Zielonogórski Informator Kulturalny”. Był znawcą sztuki radiowej, a szczególnie radiowego teatru wyobraźni. Jako pierwszy w kraju stworzył definicję oryginalnego słuchowiska radiowego uznając je za odrębny gatunek literacki.
Mieszkał we Bogaczowie, Poznaniu i od 1974 r. w Zielonej Górze. Jego imię nosi rondo w Zielonej Górze oraz studio nagrań Radia Zachód w Zielonej Górze. Na elewacji domu przy ul. Sucharskiego 12 w Zielonej Górze, gdzie mieszkał pisarz, znajduje się pamiątkowa tablica. Powstały o nim dwa filmy dokumentalne Doktorant w reżyserii Edwarda Skórzewskiego w 1973 r. i Radość życia zrealizowany przez Roberta Rudiaka w 2017 r. oraz monografia Fenomen Michała Kaziowa napisana przez Roberta Rudiaka (2019).
Twórczość naukowa Postać niewidomego w oczach poetów (Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1968) O dziele radiowym. Z zagadnień estetyki oryginalnego słuchowiska (Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1973) Udział środków masowego przekazu z wykorzystaniem literatury (słuchowisko, reportaż, film) w kształtowaniu postaw społecznych wobec inwalidztwa wzroku (1979),
Twórczość literacka Zielonogórski Teatr Wyobraźni. [Szkic] (Zielona Góra 1980) Gdy moim oczom. [Powieść autobiograficzna] (Warszawa 1985) () Zdeptanego podnieść. [Opowiadania] (Warszawa 1988) A jednak w pamięci. Opowieść o ociemniałym kapitanie wojsk austriackich i polskich – Janie Silhanie [Opowieść biograficzna] (Warszawa 1994) Z Orchideą. [Opowiadania] (Zielona Góra 1995) Piętna miłości. [Opowiadania] (Zielona Góra 1996)Kaziów Michał: Piętna miłości. Dłoń na dźwiękach. [Opowieść biograficzna o Włodzimierzu Dolańskim] (Lublin 1998) Ślady na sercu. [Felietony] (Zielona Góra 1998) Pod tęczą. [Opowiadania]. Zielona Góra 2000.
Utwory wydane na kasetach dźwiękowych Gdy moim oczom. [Powieść autobiograficzna] (Warszawa 1986) Zdeptanego podnieść. [Opowiadania] (Warszawa 1989) Dłoń na dźwiękach. [Opowieść] (Warszawa 1991) A jednak w pamięci. [Opowieść] (Warszawa 1995) Z orchideą. [Opowiadania] (Warszawa 1995) Ślady na sercu. [Felietony] (Warszawa 1999)
Słuchowiska radiowe (wybrane) „Szkice o sztukach masowych w Polsce”
Nagrody i odznaczenia tytuł „Lubuszanin Roku” nadany przez czytelników „Gazety Zielonogórskiej” (1967) tytuł "Polaka Roku 1967" w ogólnopolskim plebiscycie (1968) tytuł „Młodzieżowy Bohatera Roku” nadany przez czytelników „Sztandaru Młodych” i słuchaczy Polskiego Radia (1968) Złota Odznaka Honorowa Polskiego Związku Niewidomych (1969) brązowy medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1970) odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1971) Nagroda Kulturalna Prezydenta Miasta Zielona Góra (1972, 2000) Nagroda Kulturalna „Nadodrza” (1973) Nagroda Publicystyczna Prezesa Komitetu ds. Radia i Telewizji (1974) tytuł „Lubuszanin XXX-lecia PRL” (1975) Lubuska Nagroda Kulturalna (1975, 1985) Nagroda Towarzystwa Przyjaciół Zielonej Góry (1986) Nagroda im. Macieja Rataja (1986) Nagroda im. Jerzego Szczygła (1986) Nagroda Wojewódzka Wojewody Zielonogórskiego (1989) wyróżnienie Funduszu Literatury (1990) Nagroda im. kpt. Jana Silhana (1991) Nagroda im. dr. Lecha Wierusza (1993, 2000) Lubuski Wawrzyn Literacki (1996) Tytuł "Idol Stulecia" przyznany przez Fundację "Szansa dla niewidomych" (2018)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Wspomnienie Michała Kaziowa Biografia
Kategoria:Absolwenci Wydziału Filologii Polskiej i Klasycznej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Autorzy słuchowisk Polskiego Radia Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Kategoria:Członkowie Związku Literatów Polskich (Polska Rzeczpospolita Ludowa) Kategoria:Dziennikarze związani z Zieloną Górą Kategoria:Niewidomi Kategoria:Niewidomi pisarze Kategoria:Pisarze związani z Zieloną Górą Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Komunalnym w Zielonej Górze Kategoria:Polscy dziennikarze radiowi Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy prozaicy XX wieku Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Urodzeni w 1925 Kategoria:Zmarli w 2001 Kategoria:Ludzie związani z Koropcem