thumb|Rozmieszczenie wojsk polskich i niemieckich 31 sierpnia 1939 thumb|Zbombardowany 1.09.1939 Wieluń thumb|Piechota polska z 1939 (rekonstrukcja) 166px|thumb|Mundur żołnierza piechoty Wojska Polskiego Struktura organizacyjna Wojska Polskiego 1 września 1939 (do szczebla batalionu – dywizjonu włącznie zmobilizowana do 1 września).

Kwatera Główna Naczelnego Wodza w Warszawie

Naczelne Dowództwo Lotnictwa i Obrony Przeciwlotniczej eskadra sztabowa, lotnisko Powsin k. Warszawy Brygada Pościgowa – płk pil. Stefan Pawlikowski Kwatera Główna Brygady Pościgowej w m. Zielonka (w Centrum Badań Balistycznych) III dywizjon myśliwski, lotnisko Zielonka IV dywizjon myśliwski, lotnisko Poniatów k. Jabłonny Brygada Bombowa – płk obs. Władysław Heller Kwatera Główna Brygady Bombowej I rzut KG w m. Warszawa (przy Naczelnym Dowódcy Lotnictwa i OPL) II rzut KG w m. Dęblin II Dywizjon Bombowy Lekki, lotniska Wsola i Kamień k. Radomia VI Dywizjon Bombowy Lekki, lotnisko Nosów k. Białej Podlaskiej X Dywizjon Bombowy, lotnisko Ułęż k. Dęblina XV dywizjon bombowy, lotnisko Podlodów k. Dęblina 55 Samodzielna Eskadra Bombowa, lotnisko Marynin k. Radzynia Podlaskiego XX Dywizjon Bombowy, lotnisko Małaszewicze (w trakcie organizacji) 213 Eskadra Bombowa Ćwiczebna, lotnisko Małaszewicze 16 Eskadra Obserwacyjna, lotnisko Pęchery k. Tarczyna Jednostki OPL Obszaru Kraju

Obrona Wybrzeża

Dowództwo Floty w m. Hel (z dniem 1 września dowódca Floty na terenie Obszaru Nadmorskiego uzyskał uprawnienia dowódcy armii, jako dowódca Obszaru Nadmorskiego posiadał uprawnienia dowódcy OK): dowódca – kontradmirał Józef Unrug Morska Obrona Wybrzeża Dowództwo Morskiej Obrony Wybrzeża w m. Jastarnia (następnie w m. Hel) – dowódca – kmdr Stefan Frankowski Rejon Umocniony Hel – kmdr Włodzimierz Steyer IV batalion KOP „Hel” improwizowany oddział pieszy Morskiego Dywizjonu Lotniczego (dwie kompanie strzeleckie, kompania ckm) dywizjon artylerii nadbrzeżnej 2 morski dywizjon artylerii przeciwlotniczej ORP „Wicher” ORP „Gryf” Dywizjon Minowców Dywizjon Okrętów Pomocniczych Port Wojenny Hel Lądowa Obrona Wybrzeża Dowództwo Lądowej Obrony Wybrzeża – dowódca LOW – płk Stanisław Dąbek(organizuje się na bazie Morskiej Brygady ON) Oddział Wydzielony „Wejherowo” 1 morski pułk strzelców batalion ON „Kaszubski” Oddział Wydzielony „Redłowo” 2 morski pułk strzelców I batalion piechoty rezerwowy Oddział Wydzielony „Kartuzy” 4 morski batalion strzelców batalion ON „Gdynia II” (1 września podporządkowany dowódcy GO „Czersk”) 3 morski batalion strzelców batalion ON „Gdynia III” (w trakcie organizacji) II batalion piechoty rezerwowy III batalion piechoty rezerwowy 1 morski dywizjon artylerii przeciwlotniczej morski dywizjon artylerii lekkiej morski dywizjon żandarmerii batalion saperów morska kompania reflektorów Dowództwo Zespołów Okrętów RP Dywizjon Kontrtorpedowców (popołudniem 1 września wpłynął do portu Leith) ORP „Błyskawica” (okręt flagowy) ORP „Burza” ORP „Grom” Dywizjon Okrętów Podwodnych Dowództwo Dywizjonu Okrętów Podwodnych w m. Hel ORP „Orzeł” (okręt flagowy, w m. Gdynia) ORP „Sęp” w m. Hel ORP „Wilk” w m. Gdynia ORP „Ryś” w m. Hel ORP „Żbik” w m. Hel Baza Okrętów Podwodnych w m. Hel Załoga Zapasowa Okrętów Podwodnych w m. Hel Morski Dywizjon Lotniczy w m. Puck Port Wojenny Gdynia Wojskowa Składnica Tranzytowa Westerplatte – mjr Henryk Sucharski Zgrupowanie dowódcy OK III „Grodno” dowódca – gen. bryg. Józef Olszyna-Wilczyński szef sztabu - płk dypl. Benedykt Chłusewicz Obszar Warowny „Wilno” 33 batalion wartowniczy (3 grupa kompanii asystencyjnych) Grupa „Grodno” 31 batalion wartowniczy (5 plutonów artylerii pozycyjnej)

Samodzielna Grupa Operacyjna „Narew”

Dowództwo SGO w m. Łomża dowódca – gen. bryg. Czesław Młot-Fijałkowski szef sztabu – ppłk dypl. Stanisław Podkowiński 18 Dywizja Piechoty batalion ON „Kurpie” 33 Dywizja Piechoty (Rezerwowa) Podlaska Brygada Kawalerii Suwalska Brygada Kawalerii 3 pułk piechoty KOP Załoga „Osowiec” (135 pułk piechoty, II dywizjon 32 pułku artylerii lekkiej z 33 DP rez., batalion km KOP „Osowiec”) 53 batalion saperów lotnictwo SGO „Narew”(51 eskadra rozpoznawcza, 151 eskadra myśliwska, 13 eskadra obserwacyjna i naziemne pododdziały obsługi)

Armia „Modlin”

Dowództwo Armii w Modlinie, w koszarach CWSap.: dowódca armii: gen. bryg. Emil Krukowicz-Przedrzymirski szef sztabu: płk dypl. Stanisław Grodzki Dowództwo Grupy Operacyjnej Kawalerii Nr 2 – dowódca gen. bryg. Marian Przewłocki 8 Dywizja Piechoty 20 Dywizja Piechoty Mazowiecka Brygada Kawalerii Nowogródzka Brygada Kawalerii Obszar Warowny „Modlin” III/32 pułku piechoty IV/32 pułku piechoty V/32 pułku piechoty VI/32 pułku piechoty VII/32 pułku piechoty Przedmoście „Płock” batalion ON „Warszawski I” 15 bateria artylerii konnej Przedmoście „Wyszogród” Przedmoście „Zegrze” Dowództwo Warszawskiej Brygady Obrony Narodowej batalion ON „Warszawski II” Przedmoście „Pułtusk” batalion ON „Warszawski III” Przedmoście „Różan” 115 pułk piechoty (bez III batalionu) 1 i 2 baterie 61 pułku artylerii lekkiej 60 batalion saperów lotnictwo armii (41 esk. rozpoznawcza, III/5 dywizjon myśliwski bez 151 esk. myśliwskiej, 53 esk. obserwacyjna, pododdziały obsługi naziemnej) Odwodowa Grupa Operacyjna „Wyszków”

Dowództwo GO (do 31 VIII 1939 dowództwo Korpusu Interwencyjnego, nie dotarło): dowódca – gen. bryg. Wincenty Kowalski 1 Dywizja Piechoty Legionów (w trakcie wyładunku) 35 Dywizja Piechoty (rezerwowa) (w trakcie mobilizacji) 41 Dywizja Piechoty (rezerwowa) (w większości zmobilizowana, część w trakcie mobilizacji) I dywizjon 2 pułku artylerii ciężkiej (do grupy nie dotarł) oddany do dyspozycji dowódcy Armii „Pomorze”)

Armia „Pomorze”

Dowództwo Armii w m. Toruń (rano 1 września przeniósł się z koszar Centrum Wyszkolenia Artylerii położonych po prawej stronie Wisły w dzielnicy Mokre do Fortu XIII Kniaziewicza, położonego po lewej stronie Wisły w dzielnicy Podgórz). dowódca – gen. dyw. Władysław Bortnowski szef sztabu – płk dypl. Ignacy Izdebski Grupa Operacyjna „Wschód” Dowództwo GO w m. Wąbrzeźno: dowódca – gen. bryg. Mikołaj Bołtuć 4 Dywizja Piechoty 16 Pomorska Dywizja Piechoty Oddział Wydzielony „Jabłonowo” – 208 pułk piechoty (rezerwowy) w m. Jabłonowo I batalion 208 pułku piechoty (rezerwowego) – I batalion 14 pułku piechoty (do czasu zluzowania przez batalion szturmowy 16 DP „Grudziądz”, co nastąpiło z 1 na 2 września) II batalion 208 pułku piechoty (rezerwowego) – batalion nadwyżek 4 DP sformowany w m. Toruń III batalion 208 pułku piechoty (rezerwowego) – batalion ON „Jabłonowo”) batalion szturmowy 16 DP „Grudziądz” II dywizjon 4 pułku artylerii lekkiej batalion ON „Brodnica” Grupa Osłonowa „Czersk”: dowódca – gen. bryg. Stanisław Grzmot-Skotnicki Oddział Wydzielony „Kościerzyna” 84 batalion piechoty batalion ON „Gdynia II” (1 września zmienił podporządkowanie z OW „Kartuzy” do GO „Czersk”) 3 bateria 11 dywizjonu artylerii konnej Pomorska Brygada Kawalerii Dowództwo Pom. BK w m. Wiele 8 pułk strzelców konnych 16 pułk Ułanów Wielkopolskich 11 dywizjon artylerii konnej (bez 2 i 3 baterii) 81 dywizjon pancerny Oddział Wydzielony (Zgrupowanie) „Chojnice” Dowództwo OW (Zgrupowania) „Chojnice” – (sformowane z dowództwa Pomorskiej Brygady ON) 18 pułk Ułanów Pomorskich 1 batalion strzelców 85 batalion piechoty 81 batalion piechoty I dywizjon 9 pułku artylerii lekkiej 2 bateria 11 dywizjonu artylerii konnej Oddział Wydzielony „Starogard” – 2 pułk Szwoleżerów Rokitniańskich Oddział Wydzielony „Tczew” – 2 batalion strzelców Oddział Wydzielony „Wisła” – 209 pułk piechoty (rezerwowy) 82 batalion piechoty II batalion 65 pułku piechoty 48 dywizjon artylerii lekkiej Kompania ON „Tczew” 27 Dywizja Piechoty(rano 1 września w marszu trzema kolumnami w rejon Chełmno-Chełmża) 9 Dywizja Piechoty 15 Wielkopolska Dywizja Piechoty Dowództwo 15 DP Oddział Wydzielony „Toruń” Dowództwo OW „Toruń” – sformowane z dowództwa Chełmińskiej Brygady ON batalion Przysposobienia Wojskowego „Toruń” I dywizjon 2 pułku artylerii ciężkiej(przeznaczony dla GO „Wyszków”, po zmobilizowaniu w składzie Korpusu Interwencyjnego, w nocy z 31.VIII na 1 września w marszu z m. Gniewkowo do m. Toruń-Rudak, oddany do dyspozycji dowódcy Armii „Pomorze”) 68 dywizjon artylerii lekkiej Oddział Wydzielony Rzeki Wisły (OW „Wisła”) 48 batalion saperów lotnictwo armii (42 esk. rozpoznawcza., III/4 dywizjon myśliwski, 43 i 46 esk. obserwacyjne, 7 i 8 plutony samolotów łącznikowych, 1 kompania balonów obserwacyjnych, pododdziały obsługi naziemnej)

Armia „Poznań”

Dowództwo Armii w m. Gniezno dowódca – gen. dyw. Tadeusz Kutrzeba szef sztabu – płk dypl. Stanisław Lityński 14 Wielkopolska Dywizja Piechoty 17 Wielkopolska Dywizja Piechoty 25 Dywizja Piechoty 26 Dywizja Piechoty Wielkopolska Brygada Kawalerii Podolska Brygada Kawalerii (w trakcie wyładunku we Wrześni i Nekli) Poznańska Brygada Obrony Narodowej Kaliska Brygada Obrony Narodowej Grupa Operacyjna Koło (tylko dowództwo) dowódca - gen. bryg. Edmund Knoll-Kownacki 7 pułk artylerii ciężkiej 47 batalion saperów 5 batalion karabinów maszynowych i broni towarzyszącej lotnictwo armii (34 esk. rozpoznawcza, III/3 dywizjon myśliwski, 33 i 36 eskadry obserwacyjne, 11 pluton samolotów łącznikowych, 4 kompania balonów obserwacyjnych, pododdziały obsługi naziemnej)

Grupa Odwodów „Kutno” Planowana nigdy nie powstała. Armia „Łódź”

dowództwo Armii w m. Łódź, ul. Zgierska 133 (w pałacu Heinzla w parku Julianowskim) dowódca – gen. dyw. Juliusz Rómmel szef sztabu – płk. dypl. Aleksander Pragłowski 10 Dywizja Piechoty Oddział Wydzielony Nr 1 28 pułk Strzelców Kaniowskich I dywizjon 10 pułku artylerii lekkiej (bez 3 baterii) batalion ON „Ostrzeszów” batalion ON „Kępno” Oddział Wydzielony Nr 2 Dowództwo OW nr 2 – z dowództwa Sieradzkiej Brygady ON 1 pułk kawalerii KOP (5 i 6 szwadron w Oddziale Wydzielonym Nr 1) batalion ON „Wieluń I” batalion ON „Wieluń II” II dywizjon 10 pułku artylerii lekkiej (bez 4 baterii) 4 batalion strzelców z Kresowej BK 30 pułk Strzelców Kaniowskich 31 pułk Strzelców Kaniowskich 28 Dywizja Piechoty Grupa Operacyjna „Piotrków” Dowództwo w m. Piotrków: dowódca – gen. bryg. Wiktor Thommée 30 Poleska Dywizja Piechoty Wołyńska Brygada Kawalerii IV batalion 84 pułku Strzelców Poleskich Oddział Wydzielony „Borowa Góra” II dywizjon 4 pułku artylerii ciężkiej (155 mm haubice wz. 1917) 7 batalion karabinów maszynowych i broni towarzyszącej 2 Dywizja Piechoty Legionów (rano 1 września w rej. Czestków – Petronelów – Zelów – Brodnica, w odwodzie armii) Kresowa Brygada Kawalerii (w trakcie wyładunku w rej. m. Szadek) Dowództwo 4 pułku artylerii ciężkiej w trakcie mobilizacji I dywizjon 4 pac (105 mm armaty wz. 1929) w trakcie mobilizacji 3 batalion karabinów maszynowych i broni towarzyszącej 2 batalion czołgów lekkich (przeznaczony dla Armii Odwodowej „Prusy”, rano 1 września wyładował się na stacji Bednary) 50 batalion saperów lotnictwo armii (32 eskadra rozpoznawcza, III/6 dywizjon myśliwski, 63 i 66 eskadry obserwacyjne, 10 pluton samolotów łącznikowych, pododdziały obsługi naziemnej) Armia „Kraków” dowództwo armii: Kraków - 1 września przeniosło się z koszar im. Jana Sobieskiego przy ul. Warszawskiej do kompleksu szkół na zachodnim skraju miasta) dowódca – gen. bryg. Antoni Szylling szef sztabu - płk dypl. Stanisław Wiloch

7 Dywizja Piechoty KG 7 DP w Częstochowie batalion ON „Kłobuck” Krakowska Brygada Kawalerii KG Krakowskiej BK w m. Koziegłowy batalion ON „Lubliniec” Grupa Operacyjna „Śląsk” Dowództwo w Katowicach (od południa 1 września w Mysłowicach): dowódca – gen. bryg. Jan Jagmin-Sadowski 23 Górnośląska Dywizja Piechoty 55 Dywizja Piechoty (rezerwowa) Grupa Forteczna Obszaru Warownego „Śląsk” batalion km typ spec. nr I batalion km typ spec nr II batalion km typ spec nr III