Antoni Biegun

Antoni Biegun ps. „Czarny Antek”, „Szary” i „Sztubak” (ur. 8 maja 1924 w Milówce, zm. 10 września 2001 w Krakowie) – kapitan Wojska Polskiego.

Życiorys Syn Karola i Rozalii z domu Talik. Miał dwie siostry: Zofię i Kazimierę. Do chwili wybuchu II wojny światowej mieszkał z rodziną w Milówce. 5 września 1940 został razem z rodziną wysiedlony na teren Lubelskiego, do Lipin Dolnych, powiat biłgorajski, dokąd przybyli w listopadzie 1940.

Zimą 1940 został zaprzysiężony na członka Narodowej Organizacji Wojskowej przez Janusza Stoboya ps. „Wir”, komendanta obwodu Biłgoraj NOW. W kwietniu 1942 został aresztowany przez gestapo za posiadanie radia i sabotaż. 8 maja 1942, po wcześniejszym dostarczeniu mu piłki do cięcia drewna i przecięciu drzwi do celi, uciekł z więzienia w Tarnogrodzie i jako „spalony”, został skierowany do lasu.

Razem z grupą kilku partyzantów w tym: Mikołajem Paśnikiem ps. „Jastrząb”, Adamem Kuszem ps. „Garbaty”, stworzył zalążek oddziału partyzanckiego NOW, dowodzonego później przez por. Jana Przysiężniaka ps. „Jan”, „Ojciec Jan”. Walczył też w oddziałach Armii Krajowej kpt. Aleksandra Szklarka ps. „Ryś” i Zgrupowania Akcji Specjalnej Narodowych Sił Zbrojnych mjra Leonarda Zub-Zdanowicza ps. „Ząb” i por. Wacława Piotrowskiego ps. „Cichy”.

Po przejściu frontu wschodniego przez teren lubelskiego wrócił do Milówki. Wcześniej kilka miesięcy, do czasu przejścia frontu przez teren Żywiecczyzny, ukrywał się w klasztorze o.o. kapucynów w Krakowie. Podjął przerwaną naukę i zaczął pracować na kolei w Bielsku.

Zagrożony aresztowaniem przez UB, uciekł „do lasu”, gdzie z innymi poszukiwanymi, w lipcu 1945 założył oddział partyzancki, który w ciągu miesiąca urósł do 30 osób. Początkowo oddział zajął się likwidacją bandytyzmu, konfidentów współpracujących z obu reżimami, rozbrajaniem posterunków MO i antykomunistyczną akcją propagandową.

W sierpniu 1946 został mianowany podporucznikiem. W okresie lipiec 1945 – marzec 1947 był dowódcą oddziału w VII Okręgu NSZ, wchodzącego w skład zgrupowania kpt. Henryka Flamego ps. „Bartek” (między innymi ochraniał oddziały zgrupowania podczas defilady w dniu 3 maja 1946 w Wiśle), gdzie zatrzymał m.in. rodzinę dostojnika partyjnego, Aleksandra Zawadzkiego. Był przeciwny akcji wyjazdu żołnierzy zgrupowania na Ziemie Zachodnie, informując kpt. „Bartka”, że „Korzeń” i „Lawina” są konfidentami UB. W następstwie rozbieżności co do tej kwestii, razem z oddziałem opuścił zgrupowanie kpt. „Bartka”. Z jego polecenia członkowie jego oddziału zorganizowali nieudaną próbę likwidacji „Korzenia” i „Lawiny”. Ujawnił się z oddziałem w marcu 1947 i wyjechał na Ziemie Zachodnie. Gdy dowiedział się, że kpt. Henryk Flame został zastrzelony, zaczął się ukrywać ponownie i podjął pracę pod zmienionym nazwiskiem w Stargardzie. Nadto wspólnie z Włodzimierzem Dobiją ps. „Groźny” w grudniu 1947 utworzył organizację pod nazwą Narodowy Związek Walki.

24 lutego 1948 został aresztowany w Stargardzie i przewieziony do Krakowa. Po procesie, wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Krakowie z dnia 29 lipca 1948 sygn. akt. Sr 609/48, został skazany na łączną karę 15 lat więzienia, 5 lat pozbawienia praw obywatelskich i przepadek całego mienia (przewodniczącym sądu był ppłk Julian Polan Charaschin, który m.in. skazał na karę śmierci Włodzimierza Dobiję). Karę odbywał w więzieniach w Rawiczu i Wronkach. Został zwolniony 14 lipca 1956 po odbyciu kary 8 lat kary więzienia.

Był prezesem zarządu Okręgu Związku Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych w Krakowie. Dekretem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 września 1989 został mianowany do stopnia porucznika (zaświadczenie nr 01042).

Zmarł 10 września 2001, został pochowany na cmentarzu parafialnym Borek Fałęcki w Krakowie.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Ofiary wysiedleń dokonanych przez Niemcy nazistowskie w Polsce 1939–1945 Kategoria:Oficerowie Narodowych Sił Zbrojnych Kategoria:Żołnierze i działacze podziemia antykomunistycznego (1944–1956) Kategoria:Polskie ofiary represji stalinowskich Kategoria:Ludzie związani ze Stargardem Kategoria:Więźniowie niemieckich władz okupacyjnych w dystrykcie lubelskim Generalnego Gubernatorstwa Kategoria:Więźniowie polityczni w Polsce Ludowej 1944–1956 Kategoria:Więźniowie więzienia w Rawiczu (Polska Ludowa) Kategoria:Więźniowie więzienia we Wronkach (Polska Ludowa) Kategoria:Żołnierze Narodowej Organizacji Wojskowej Kategoria:Ludzie urodzeni w Milówce Kategoria:Urodzeni w 1924 Kategoria:Zmarli w 2001 Kategoria:Pochowani na cmentarzu w Borku Fałęckim w Krakowie