Jolanta Baziak (ur. 10 kwietnia 1956 w Toruniu) – polska poetka, eseistka, krytyk literacki, redaktor, wydawca, plastyk i animator kultury.
Życiorys W wieku 13 lat (rok 1969) zamieszkała w Bydgoszczy. Tu ukończyła szkołę podstawową i liceum ekonomiczne. Następnie studia na wydziale teologii, w tym doktoranckie filozoficzne (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu) oraz filologię polską w Uniwersytecie im. Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. Od roku 1976 w ZPR (Zjednoczone Przedsiębiorstwa Rozrywkowe). Kolejne 10 lat (1985-1994) poświęciła początkowo Estradzie Bydgoskiej, a następnie Estradzie Poznańskiej (jako kierownik zespołu estradowego). W 1994 została członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Od 1997 jest redaktorem naczelnym Ogólnopolskiego Miesięcznika Literackiego Akant. Otrzymała m.in. Nagrodę Milczewskiego-Bruno oraz Strzałę Łuczniczki za najlepszą książkę roku 2006, ponadto Srebrny i Złoty Krzyż Zasługi oraz odznakę Zasłużony dla Kultury Polskiej. W 2013 uhonorowana doroczną Nagrodą Artystyczną Prezydenta Miasta Bydgoszczy za całokształt pracy artystycznej.
Przez 13 lat redagowała katalogi i wydawnictwa Muzeum Okręgowego im. L. Wyczółkowskiego w Bydgoszczy, jest jurorką ogólnopolskich konkursów literackich. Jako animatorka kultury prowadzi warsztaty literacko-filozoficzne dla młodzieży i dorosłych.
Jej malarstwo nosi znamiona impresjonizmu.
Twórczość Debiutowała w roku 1974, czytając swoje wiersze przed mikrofonem Polskiego Radia. Utwory publikowała w czasopismach: "Metafora", "Sycyna", "Literatura" i "Promocje Pomorskie", "Nihil Novi", "Akant", "Okolica Poetów". Jej wiersze przetłumaczono na język niemiecki, angielski, islandzki, ukraiński oraz czeski.
Jolanta Baziak tworzy poezję mistyczną, której stałym motywem jest poszukiwanie metafizycznych i religijnych sensów codziennego doświadczenia ciała oraz relacji międzyludzkich. Jej − określana jako trudna w odbiorze i wieloznaczna − twórczość zdradza silne więzi z malarstwem impresjonistycznym.
Twórczość poetycka Jolanty Baziak określana jest jako hermetyczna i trudna w odbiorze; rządzi nią prawo niedopowiedzenia, aluzyjności oraz polifonicznego zestawienia kilku sprzecznych, niedokończonych racji. W latach 90. spotkała się ona z entuzjastycznym przyjęciem Tadeusza Nowaka, Jana Błońskiego oraz ks. Jana Twardowskiego.
Istotnym atutem poezji Jolanty Baziak jest oryginalna forma oraz wysublimowany, enigmatyczny język poetycki. Powtarzającym się motywem w tej twórczości jest konflikt między duszą a ciałem. Baziak jest autorką popularnonaukowej biografii Leona Wyczółkowskiego, Leon Wyczółkowski – kolejne życie, wydanej przez Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy; kompendium wiedzy o artyście. Inna książka (Wyczółkowski, Przybyszewscy, Munch i Vigeland. Fryz życia) podejmuje wątki życia artystycznego Wyczółkowskiego, Stanisława Przybyszewskiego, Dagny Juell-Przybyszewskiej, Edvarda Muncha i Gustava Vigelanda. Godne polecenia są diariusze z podróży po szlakach biblijnych Ziemi Świętej.
Jej twórczość została wyróżniona Nagrodą im. Ryszarda Milczewskiego-Bruno (Poznań, 2000 r.) oraz XXIII Międzynarodowego Listopada Poetyckiego (Poznań, 2000 r.). Od roku 1980 jest członkiem ZAiKS (Związek Autorów i Kompozytorów Scenicznych), natomiast od roku 1995 należy do Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Od roku 2003 piastuje funkcję prezesa Towarzystwa Inicjatyw Kulturalnych, a rok później (2004) uzyskała członkostwo Bydgoskiego Towarzystwa Naukowego. W tym samym roku (2004) została odznaczona Srebrnym Krzyżem Zasługi. W 2019 roku odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi oraz brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
Utwory Zbiory wierszy Strefa pomylonych, (Wydawnictwo „Arkun”, Gdynia 1991) Wielbłądzica, (Kujawsko–Pomorskie Towarzystwo Kulturalne, Bydgoszcz 1995) Daleka Wenus, (Wydawnictwo „Marpress”, Gdańsk 1996) Bezdomni w ciałach, (Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, Bydgoszcz 1997) Pół szyby światła, (Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, Bydgoszcz 2000) Wiersze wybrane 1991-2001, (Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, Bydgoszcz 2001) Coś istnienia, (Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, Bydgoszcz 2003) Przekłady i wiersze nowe, (Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, Bydgoszcz 2004) Trudne modlitwy, (Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, Bydgoszcz 2006) Wyspa, chwila (Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, Bydgoszcz 2009; wyd. II – 2011) Pochylone niebo (Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, Bydgoszcz 2011) Całe stworzenie: Wiersze wybrane i nowe 1974–2014 Pryma, Tercja, Kwinta (Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, Bydgoszcz 2014) Samosiewne, (Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, Bydgoszcz 2017) słowObraz, (Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, Bydgoszcz 2021) Eroti, (Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, Bydgoszcz 2024) Kochanka natura, (Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, Bydgoszcz 2026)
Książki Ziemia zawsze święta, (Oficyna Wydawnicza „Vocatio”, Warszawa 1998) Ziemia początku, (Oficyna Wydawnicza „Vocatio”, Warszawa 2002) zbiór esejów Pasje i niepokoje Simone Weil, (Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, Bydgoszcz 2001) zbiór esejów Nietzsche w optyce filozofów, (Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, Bydgoszcz 2008) książka popularnonaukowa Leon Wyczółkowski – kolejne życie, (Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy, Bydgoszcz 2010); wyd. II uzupełnione – Bydgoszcz 2012 Wyczółkowski, Przybyszewscy, Munch i Vigeland. Fryz życia, (Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, Bydgoszcz 2012) Baziaki. Pokolenia, (Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, Bydgoszcz 2017), 2019 - wersja angielska Wygnaniec, Tułacz, a może Ikar, (Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, Bydgoszcz 2019) Pokolenia. Baziaki II , (Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, Bydgoszcz 2022)
Publikacje w antologiach Pegaz bydgoski, (Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, Bydgoszcz 1994, s. 13-15) Arka poezji, antologia: A.Jędrzejczak, (Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, Bydgoszcz 1998, s. 41-55) Droga do Ashramu, antologia poezji kontrkulturowej, (Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, Bydgoszcz 1998, s. 126-134) Dwa światy w jedno, I Agon Poetycki "O wieniec Akantu", almanach: wybór J.Baziak, (Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, Bydgoszcz 2001) Z początkiem, ale bez końca..., almanach pokonkursowy II Agonu Poetyckiego "O wieniec Akantu", wybór J.Baziak, (Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, Bydgoszcz 2002) Jest człowiek i jest Bóg..., almanach pokonkursowy III Agonu Poetyckiego "O wieniec Akantu", wybór J.Baziak, (Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, Bydgoszcz 2003) Furtka słońca..., almanach IV Agonu Poetyckiego "O wieniec Akantu", wybór J.Baziak, (Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, Bydgoszcz 2004) Dom nasz czy ulica..., almanach pokonkursowy V Agonu Poetyckiego "O wieniec Akantu", wybór J.Baziak, (Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, Bydgoszcz 2005) Trójkąt poetycki: Bydgoszcz – Czerkasy – Krzemieńczuk, (Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, Bydgoszcz 2024)
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Wydziału Teologicznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Urodzeni w 1956 Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Ludzie urodzeni w Toruniu Kategoria:Pisarze związani z Toruniem Kategoria:Pisarze związani z Bydgoszczą