Ewa Panejko-Pankiewicz, pseud. Maleństwo (ur. 28 lipca 1951 w Jeleniej Górze) – polska taterniczka, alpinistka i himalaistka, zdobywczyni trzech ośmiotysięczników.
Życiorys Wychowywała się we Wrocławiu, gdzie ukończyła studia magisterskie na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii (kierunek chemia) Uniwersytetu Wrocławskiego. W wieku 16 lat ukończyła kurs grotołaza i do 18 roku życia intensywnie uprawiała speleologię, kiedy to Bogdan Jankowski zainteresował ją wspinaczką skałkową. Już w szkole średniej zaczęła się wspinać w Tatrach. Wspólnie z Markiem Kęsickim przeszła jako pierwsza kobieta superdirettissimę Kazalnicy Mięguszowieckiej, a następnie dokonała pierwszego zimowego przejścia Filara Kazalnicy oraz pierwszego kobiecego przejścia drogi Heinricha-Chrobaka, a także kilka lat później pierwszego przejścia kobiecego Kurtykówki na Małym Młynarzu.
W połowie lat 70 XX w. zaczęła się wspinać w górach wysokich. W 1975 w górach Kaukazu przeszła grań Dżan-Tugan. W 1978 i 1979 wspinała się w Alpach, gdzie wspólnie z Ireną Kęsą przeszły jako pierwsze kobiety drogę Cassina na Torre Trieste i drogę Cordiera na Aiguille des Grands Charmoz z Agnieszką Smólską. W latach 70 i 80 XX w. brała udział w wyprawach w Hindukusz (pierwsze wejście na Lunkho-e Sarqi), Pamir (szczyt Ismaila Samaniego, ówczesna nazwa: Pik Komunizma) i Andy (wejście pięcioosobowym zespołem kobiecym nową drogą na Cordiliera Blanca Huascaren i nieudana próba wejścia nową drogą na Cerro Torre). Na tej ostatniej wyprawie zaprzyjaźniła się z Wandą Rutkiewicz, z którą od tej pory tworzyły przez kilka lat zespół zdobywający coraz wyższe góry.
W latach 1975–1978 była asystentką na Uniwersytecie Wrocławskim. W 1978 po ślubie z Krzysztofem Pankiewiczem przeniosła się do Łodzi, gdzie pracowała na Wydziale Chemicznym Uniwersytetu Łódzkiego i urodziła syna. W 1986 opuściła Uniwersytet, zdobyła uprawnienia instruktorki Polskiego Związku Alpinizmu i zaczęła prowadzić kursy wspinaczkowe w Jurze Krakowsko-Częstochowskiej i w Tatrach. W 1988 r. założyła wspólnie z mężem na ul. Piotrkowskiej 99 w Łodzi sklep firmowy India 99, specjalizujący się w sprzedaży oryginalnej odzieży, biżuterii i ozdób do domu sprowadzanych z Indii i Pakistanu. Jednocześnie jeździła na kolejne wyprawy w góry wysokie, m.in. brała udział. w nieudanej, międzynarodowej kobiecej wyprawie na K2, oraz w wprawie na Makalu. W 1990 zdobyła z Wandą Rutkiewicz Gasherbrum I prowadząc atak szczytowy. Razem z Rutkiewicz planowały jako pierwsze kobiety zdobyć w 1991–1993 wszystkie ośmiotysięczniki, co nie doszło do skutku ze względu na niemożność znalezienia sponsorów. W 1994 na swojej ostatniej wyprawie w Himalaje zdobyła swój trzeci ośmiotysięcznik Sziszapangmę.
W 1995 zdiagnozowano u niej nowotwór, który wymagał wycięcia znacznych części przewodu pokarmowego, w wyniku czego musiała zakończyć karierę wspinaczkową i skupiła się na działalności gospodarczej.
Ważniejsze wyprawy i osiągnięcia wspinaczkowe Tatry, początek lat 70 XX w: Superdiretissima Kazalnicy Mięguszowieckiej, „Kurtykówka” na Małym Młynarzu, pierwsze zimowe przejście kanta filaru Kazalnicy. Tatry w latach późniejszych: pierwsze kobiecie przejście drogi Heinricha-Chrobaka z Danutą Wach, pierwsze kobiece zimowe przejście Filara Węgrzynowicza z Ireną Gelner, Wandą Rutkowską i Danutą Wach 1975, Kaukaz, grań Dżan-Tugan 1977, Hindukusz, pierwsze wejście na Lunghoye Sargi (6600 m n.p.m.) 1978, Dolomity, Torre Trieste, droga Casina, pierwsze wejście kobiece 1979, Alpy, rejon Mont-Blanc, droga Cordiera na Aiguille des Grands Charmoz 1982, Karakorum, nieudana próba wejścia na K2 (zakończona na wysokości 6800 m) 1983, Himalaje, drugie wejście na Meru North (6400 m) 1984, Pamir, szczyt Ismaila Samaniego, (dawniej Pik Komunizma) 1985, Andy Peruwiańskie, Huascaran North, wytyczenie nowej drogi „Ladies holiday”. 1986, Himalaje, wejście na Makalu z Ewą Szcześniak 1986/1987, Andy Patagońskie, nieudany atak na Cerro Torre wspólnie z Wandą Rutkiewicz 1987/1989, Himalaje, nieudana próba wejścia na Yalun Kang (dotarcie do wysokości 7000 m) 1990, Himalaje, nieudana próba wejścia na Makalu z Wandą Rutkiewicz (dotarcie do wysokości 8200 m) 1990, Karakorum, zdobycie Gaszerbrum I z Wandą Rutkiewicz 1991, Himalaje, nieudana próba zdobycia Kanczendzongi (dotarcie do 7500 m) 1994, Himalaje, Sziszpangma, pierwsze wejście kobiece
Książki i Filmy Ewa Panejko-Pankiewicz nie napisała sama żadnej książki, jednak obszerne wywiady i rozdziały jej poświęcone ukazały się w następujących książkach i filmach:
2017: Mariusz Sepioło, książka „Himalaistki”, rozdział „Maleństwo”, wyd. Znak, 2021: Agata Komosa-Styczeń, książka „Taterniczki. Miejsce kobiet jest na szczycie”, rozdział „Dotyk Skały”, wyd. Prószyński i Media, 1999: Wanda Rutkiewicz, Karnawał pod Torre Cerro, Film Poltel 2008:Krzysztof Wielicki, Panie w Górach, IV cz, serii wydanej na DVD (Film TVN) 2007: Marek Kłosowicz, Wyprawy 1980-1987, Film, TVN 2007: Marek Kłosowicz, Karawa Marzeń, Film, TVN 2011: Marek Kłosowicz, Art of Freedom – Himalaje, Film, Instytut Adama Mickiewicza
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Jeleniej Górze Kategoria:Polscy wspinacze Kategoria:Urodzeni w 1951 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Chemii Uniwersytetu Łódzkiego