Jerzy Marcin Ożarowski herbu Rawicz (ur. ok. 1690, zm. przed 11 kwietnia 1741) – generał-lejtnant wojsk koronnych w 1737 roku, oboźny koronny (dworski)Urzędnicy centralni i nadworni Polski XIV-XVIII wieku. Spisy". Oprac. Krzysztof Chłapowski, Stefan Ciara, Łukasz Kądziela, Tomasz Nowakowski, Edward Opaliński, Grażyna Rutkowska, Teresa Zielińska. Kórnik 1992, s. 94. w latach 1729–1741, podstoli koronny w latach 1728–1729, stolnik krakowski w latach 1712–1728, wielkorządca krakowski w latach 1730–1734Urzędnicy centralni i nadworni Polski XIV-XVIII wieku. Spisy". Oprac. Krzysztof Chłapowski, Stefan Ciara, Łukasz Kądziela, Tomasz Nowakowski, Edward Opaliński, Grażyna Rutkowska, Teresa Zielińska. Kórnik 1992, s. 192., starosta nowomiejski i drugnińskiKonfederacja Generalna Stanów Koronnych y Wielkiego Xięztwa Litewskiego na walnym zieźdźie w Dźikowie pod Sandomierzem postanowiona dnia V miesiąca Listopada. Roku Pańskiego MDCC.XXXIV, s. K2, starosta dobczycki w 1739 rokuw tym roku uzyskał dożywocie na starostwo dobczyckie, Krzysztof Chłapowski, Starostowie niegrodowi w Koronie 1565-1795 Materiały źródłowe, Warszawa, Bellerive-sur-Allier 2017, s. 68., marszałek województwa krakowskiego w konfederacji dzikowskiej w 1734 rokuKonfederacja Generalna Stanów Koronnych y Wielkiego Xięztwa Litewskiego na walnym zieźdźie w Dźikowie pod Sandomierzem postanowiona dnia V miesiąca Listopada. Roku Pańskiego MDCC.XXXIV, brak paginacji., kawaler Orderu Orła Białego.
Życiorys Ojcem jego był Bogusław Ożarowski stolnik krakowski, matką Teofila z Wiszowatych herbu Roch. Ród Wiszowatych wsławił się w dziejach reformacji. Oboje rodzice byli wyznania ewangelicko-reformowanego, jego matka występowała jako kalwinistka jeszcze w 1698 roku. Po śmierci rodziców zaopiekował się nim wuj Stefan Bobrownicki herbu Doliwa, chorąży bracławski (i konwertyta na katolicyzm) pod którego wpływem sam przeszedł na katolicyzm i który wysłał go za granicę "dla poznania świata". Ożarowskiemu marzyła się kariera wojskowa. Wstąpił do wojska i zwrócił na siebie uwagę hetmana wielkiego koronnego Sieniawskiego. Szybko awansował do stopnia pułkownika i w krótkim czasie został generałem-adiutantem hetmana. Ożenił się z Konstancją Bobrownicką, córką swojego opiekuna. Król August II mianował go stolnikiem krakowskim i dodatkowo obdarował starostwem, obejmującym miejscowości Podstoła, Drugnia i Wierzbie, wówczas w powiecie wiślickim.
Przełomowym momentem w jego karierze wojskowej był okres konfederacji tarnogrodzkiej. Po zawarciu traktatu zwolenników Augusta II z konfederatami w 1716, Ożarowski bardzo krótko działał u boku Sieniawskiego, po czym zajął się gospodarowaniem w swoich dobrach. We Wschowie 15 czerwca 1728 został mianowany podstolim wielkim koronnym a 20 maja 1729, po Jerzym Lubomirskim, został oboźnym wielkim koronnym. Począwszy od 1724 wielokrotnie posłował na sejmy a w 1725 był deputatem do Trybunału Głównego Koronnego. Był wybierany posłem raz krakowskiego innym razem z sandomierskiego. Poseł województwa sandomierskiego na sejm 1729 rokuTeka Gabriela Junoszy Podoskiego, t. III, Poznań 1856, s. 302. i na sejm 1730 rokuTeka Gabryela Junoszy Podoskiego, t. IV, Poznań 1856, s. 13. Poseł województwa krakowskiego na sejm 1732 rokuTeka Gabryela Junoszy Podoskiego, t. IV, Poznań 1856, s. 152.. Poseł księstw oświęcimskiego i zatorskiego na sejm nadzwyczajny 1733 rokuTeka Gabryela Junoszy Podoskiego, t. IV, Poznań 1856, s. 310.. Na sejmie nadzwyczajnym tzw. dwuniedzielnym w 1733 został wybrany marszałkiem, jednak w związku ze śmiercią króla i bezkrólewiem obrady przerwano. Jako poseł na sejm konwokacyjny 1733 roku z księstw oświęciemskiego i zatorskiego był członkiem konfederacji generalnej zawiązanej 27 kwietnia 1733 roku na tym sejmieKonfederacya generalna omnium ordinum Regni et Magni Ducatus Lithuaniae na konwokacyi generalney Warszawskiej uchwalona [...] 27 (słow. [...] kwietnia [...] 1733, s. 36.. Był posłem księstw oświęcimskiego i zatorskiego na sejm elekcyjny 1733, elektor Stanisława Leszczyńskiego w 1733 roku z księstw oświęcimskiego i zatorskiegoElektorowie królów Władysława IV., Michała Korybuta, Stanisława Leszczyńskiego i spis stronników Augusta III. / zestawili w porządek abecadłowy Jerzy Dunin-Borkowski i Miecz. Dunin-Wąsowicz, Lwów 1910, s. 160.. Jako deputat z Prowincji Małopolskiej podpisał pacta conventa Stanisława Leszczyńskiego w 1733 rokuPorządek na Seymie Walnym elekcyi między Warszawą a Wolą dnia 25 Sierpnia roku Pańskiego 1733 postanowiony, s. 44..
Za J. Bartoszewiczem zacytujmy fragment kwiecistej, zawierającej liczne makaronizmy, mowy wygłoszonej przed izbą poselska po śmierci Augusta II (pisownia oryginalna):
Na terenie jego starostwa (w wiosce Drugnia) odkryto potaż i Ożarowski wyjednał sobie u króla zgodę na wypalanie tego związku chemicznego. W kwietniu 1734 roku został zwolennikiem Stanisława Leszczyńskiego a w listopadzie przystąpił do konfederacji dzikowskiej i stał się bardzo czynnym jej uczestnikiem jako poseł w Paryżu. Początkowo został życzliwie przyjęty przez królową Marię. Dla dodania sobie prestiżu zaczął tytułować się hrabią. Pierwszy minister Francji André Hercule de Fleury potraktował go jednak bardzo niechętnie i w konsekwencji jego misja uzyskania poparcia dla Stanisława Leszczyńskiego nie przyniosła oczekiwanych rezultatów. Król, który zdecydował się dobrowolnie ustąpić z tronu, chcąc zachować pozory pisał do Ożarowskiego (pisownia oryginalna): "...Tempestas et me projiciat in mare (niech burza i mnie w morze wrzuci) ale salwujcie ojczyznę... Największą ufność pokładam in prudentia et zelo W. M. Pana, zaklinają go już nie na moje interessa, które cuique sorte decydowane, ale tej miłości i affektu żadna we mnie rewolucja nie odmieni, abyś się z ministrem pogodził i pracował, aby ojczyznę ratować na samem brzegu przepaści stojącą."
W lipcu 1736 roku podpisał elekcje Augusta III i został wyznaczony do ułożenia pacta conventa dla nowego króla. W 1737 został generałem-lejtnantem piechoty koronnej i otrzymał regiment pieszy królewicza Augusta.
Był m.in. właścicielem Ożarowa, Działoszyc i Chmielnika..
Podstoli wielki koronny w roku 1728, od roku 1729 do 1742 oboźny wielki koronny.
Odznaczenia Orderem Orła Białego (3 sierpnia 1738 w Moritzburgu) Order Wojskowy Świętego Henryka (1737 w pałacu saskim)
Przypisy
Bibliografia Historia Dyplomacji Polskiej, tom II 1572–1795 pod red. Zbigniewa Wójcika, PWN, Warszawa, 1982, s. 410. Elżbieta Burda, Ożarowski Jerzy Marcin, [w:] „Polski Słownik Biograficzny”, t. 24, s. 668-670.
Kategoria:Członkowie konfederacji generalnej 1733 Kategoria:Członkowie stanu rycerskiego I Rzeczypospolitej Kategoria:Deputaci do paktów konwentów Stanisława Leszczyńskiego (1733) Kategoria:Deputaci świeccy Trybunału Głównego Koronnego Kategoria:Dyplomaci I Rzeczypospolitej Kategoria:Elektorzy władców Polski (księstwa oświęcimskie i zatorskie) Kategoria:Elektorzy Stanisława Leszczyńskiego (1733) Kategoria:Generałowie lejtnanci armii koronnej Kategoria:Ludzie związani z Działoszycami Kategoria:Ludzie związani z Ożarowem Kategoria:Marszałkowie konfederaccy (województwo krakowskie) Kategoria:Marszałkowie konfederacji dzikowskiej Kategoria:Marszałkowie Sejmu I Rzeczypospolitej Kategoria:Oboźni koronni (urzędnicy dworscy) Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (I Rzeczpospolita) Jerzy Marcin Ożarowski Kategoria:Podstolowie wielcy koronni Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Wojskowym św. Henryka (Saksonia) Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1724 (zalimitowany) Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1729 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1730 Kategoria:Posłowie na sejm nadzwyczajny 1732 Kategoria:Posłowie na sejm nadzwyczajny 1733 Kategoria:Posłowie na sejm konwokacyjny 1733 Kategoria:Posłowie na sejm elekcyjny 1733 Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (księstwa oświęcimskie i zatorskie) Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo krakowskie) Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo sandomierskie) Kategoria:Starostowie dobczyccy Kategoria:Starostowie niegrodowi (województwo sandomierskie) Kategoria:Starostowie nowokorczyńscy Kategoria:Stolnicy krakowscy Kategoria:Szlachta kalwińska w Polsce (I Rzeczpospolita) Kategoria:Szlachta kalwińska w Polsce konwertowana na katolicyzm Kategoria:Urzędnicy ziemscy I Rzeczypospolitej Kategoria:Wielkorządcy krakowscy Kategoria:Urodzeni w 1690 Kategoria:Zmarli w 1741