Viktorija Čmilytė-Nielsen (ur. 6 sierpnia 1983 w Szawlach) – litewska szachistka i polityk. Arcymistrzyni (WGM) od 1999, posiadaczka tytułu arcymistrza (GM) od 2010, mistrzyni Europy (2011). Od 2019 przewodnicząca Ruchu Liberalnego Republiki Litewskiej, posłanka na Sejm Republiki Litewskiej, a w latach 2020–2024 jego przewodnicząca.
Życiorys Wykształcenie W 2000 ukończyła szkołę średnią Didždvario gimnazija w Szawlach. Studiowała filologię angielską na Uniwersytecie Szawelskim. Naukę na tym kierunku kontynuowała w latach 2002–2007 na Uniwersytecie Łotwy w Rydze.
Kariera szachowa Grę w szachy poznała w wieku 6 lat. W 1993 zdobyła tytuł mistrzyni Europy juniorek do 10 lat, zaś w 1995 – mistrzostwo świata w Segedynie i Europy w Verdun (w kategorii do 12 lat). W 2000 po raz pierwszy triumfowała w mistrzostwach Litwy seniorek. W tym samym roku osiągnęła znaczący sukces, zwyciężając w otwartych mistrzostwach kraju mężczyzn (z udziałem m.in. pięciu arcymistrzów).
W latach 2000–2006 trzykrotnie startowała w mistrzostwach świata rozgrywanych systemem pucharowym. Za pierwszym razem awansowała do czołowej szesnastki, za drugim – ósemki, natomiast w 2006 w Jekaterynburgu – do półfinału mistrzostw świata. W rundzie tej uległa jednak Alisie Gallamowej i ostatecznie podzieliła III–IV miejsce. W 2001 triumfowała w jednej z grup festiwalu Corus w Wijk aan Zee, a w 2003 zdobyła srebrny medal na mistrzostwach Europy rozegranych w Stambule. W 2007 zwyciężyła w rozegranych w Predealu mistrzostwach Europy kobiet w szachach szybkich oraz zdobyła brązowy medal w szachach błyskawicznych, natomiast w 2008 wywalczyła srebrny medal w indywidualnych mistrzostwach Europy. W 2010 po raz trzeci w karierze zdobyła srebrny medal na mistrzostwach Europy, rozegranych w Rijece. W tym samym roku otrzymała, jako pierwsza w historii litewska szachistka, tytuł arcymistrza (GM). W 2011 zdobyła w Tbilisi tytuł mistrzyni Europy.
W połowie lat 90. dołączyła do podstawowych zawodniczek reprezentacji Litwy. Pomiędzy 1996 a 2012 siedmiokrotnie uczestniczyła w szachowych olimpiadach, dwukrotnie (2000, 2004) zdobywając złote medale za indywidualne wyniki (w obu przypadkach na I szachownicy). Na turnieju olimpijskim w 2010 w Chanty-Mansyjsku wystąpiła w reprezentacji męskiej. Była również czterokrotną (1997, 1999, 2007, 2013) uczestniczką drużynowych mistrzostw Europy, jak również uczestniczyła w Drużynowych Mistrzostwach Europy w męskiej reprezentacji kraju (2009).
Najwyższy ranking w dotychczasowej karierze osiągnęła 1 kwietnia 2015 – z wynikiem 2534 punktów zajmowała wówczas 7. miejsce na światowej liście FIDE, jednocześnie zajmując 1. miejsce wśród litewskich szachistek.
W trakcie kariery sportowej reprezentowała m.in. litewską Širvintę Wyłkowyszki, sztokholmski klub SK Rockaden, londyński Wood Green Chess Club, rumuńską Politehnikę Iași oraz kluby rosyjskie: Miednyj Wsadnik Petersburg, AWS Krasnoturjinsk i Jugra Chanty-Mansyjsk.
Działalność polityczna W 2012 zaangażowała się w działalność polityczną. Wystartowała wówczas z ramienia Ruchu Liberalnego Republiki Litewskiej w wyborach do Sejmu Republiki Litewskiej, zajmując 12. miejsce wśród kandydatów tej partii na liście krajowej. Mandat posłanki uzyskała w trakcie kadencji w kwietniu 2015. Zastąpiła w parlamencie Remigijusa Šimašiusa, wybranego na urząd mera Wilna. Z powodzeniem ubiegała się o poselską reelekcję w 2016, 2020 i 2024.
We wrześniu 2019 została przewodniczącą Ruchu Liberalnego Republiki Litewskiej. 9 listopada 2020 w imieniu liberałów podpisała umowę koalicyjną ze Związkiem Ojczyzny i Partia Wolności. 13 listopada na pierwszym posiedzeniu Sejmu nowej kadencji została wybrana na jego przewodniczącą, funkcję tę pełniła do końca kadencji w listopadzie 2024.
Życie prywatne W latach 2001–2008 jej mężem był łotewski arcymistrz Aleksiej Szyrow. W 2013 zawarła drugi związek małżeński z duńskim arcymistrzem Peterem Heine Nielsenem.
Odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu „Za Zasługi dla Litwy” (Litwa, 2011) Krzyż Kawalerski Orderu Wielkiego Księcia Giedymina (Litwa, 1996) Order Księcia Jarosława Mądrego II klasy (Ukraina, 2022) Medal Rady Bałtyckiej (2021)
Przypisy
Bibliografia
. [dostęp 2015-04-14]. . [dostęp 2026-09-23].
Kategoria:Litewscy arcymistrzowie szachowi Kategoria:Litewskie arcymistrzynie szachowe Kategoria:Marszałkowie Sejmu Republiki Litewskiej Kategoria:Politycy Ruchu Liberalnego Republiki Litewskiej Kategoria:Odznaczeni Orderem Księcia Jarosława Mądrego Kategoria:Odznaczeni Orderem Wielkiego Księcia Giedymina Kategoria:Odznaczeni Orderem „Za Zasługi dla Litwy” Kategoria:Szachiści Širvinty Wyłkowyszki Kategoria:Szachiści SK Rockaden Stockholm Kategoria:Szachiści Wood Green Chess Club Kategoria:Szachiści Miednego Wsadnika Petersburg Kategoria:Szachistki AWS Krasnoturjinsk Kategoria:Szachiści Jugry Chanty-Mansyjsk Kategoria:Ludzie urodzeni w Szawlach Kategoria:Urodzeni w 1983 Kategoria:Szachiści Politehniki Iași