thumb|Koenzym A Koenzymy – niebiałkowe składniki białek (np. enzymów) niezbędne dla ich aktywności, rodzaj kofaktorów. W przeciwieństwie do grup prostetycznych, są nietrwale (niekowalencyjnie), luźno związane z białkami. Białko bez swojego koenzymu to apobiałko (apoproteina, apoenzym), natomiast wraz z nim holobiałko (holoproteina).
Biorą udział w reakcjach przez oddawanie lub przyłączanie reagentów (atomów, grup atomów czy elektronów).
Koenzymy mogą mieć charakter zarówno organiczny (np. nukleotydy i ich pochodne) lub nieorganiczny (np. jony metali).
Wiele organicznych koenzymów to witaminy lub ich pochodne, dlatego właśnie te związki są niezbędne dla funkcjonowania organizmu.
Przykłady koenzymów FMN i FAD – pochodne witaminy B2FMN i FAD są zwykle koenzymami, jednak w niektórych flawoenzymach ich pierścień izoalloksazynowy reszty flawiny jest związany kowalencyjnie z resztami aminokwasowymi His, Cys lub Tyr enzymu, w wyniku czego stają się grupami prostetycznymi, zob.: Folian Koenzym A (CoA) Koenzym Q10 (CoQ10, ubichinon) NAD – pochodna witaminy B3 NADP – pochodna witaminy B3 fosforan pirydoksalu (PLP) – pochodna witaminy B6 Pirofosforan tiaminy (TPP) – pochodna witaminy B1 S-adenozylometionina (SAM) – przen. grup metylowych Tetrahydrofolian – pochodna kwasu foliowego
Przypisy