Morświnowate (Phocoenidae) – rodzina ssaków morskich z parvordo zębowców (Odontoceti) w obrębie infrarządu waleni (Cetacea). Są blisko spokrewnione z delfinowatymi (Delphinidae), od których się jednak odróżniają szeregiem anatomicznych szczegółów, w tym charakterystycznym kształtem głowy i zębów. Istnieje siedem gatunków, zamieszkujących we wszystkich oceanach, najczęściej blisko wybrzeży. Najbardziej znany wśród nich jest morświn zwyczajny z północnej hemisfery, żyjący także w Bałtyku.
Anatomia Morświnowate to małe walenie, osiągające długość ciała do 2,5 m. Należy do nich jeden z najmniejszych gatunków, morświn kalifornijski o maksymalnej długości 1,5 m. Zwierzęta te mają krępe ciało z okrągłą głową i zatępionym pyskiem bez dzioba. Szczęki zawierają do 120 zębów. Płetwa grzbietowa jest trójkątna.
Zachowanie Morświnowate odżywiają się polując głównie na ryby, często uzupełniając dietę głowonogami i skorupiakami. Przeważnie żyją w małych grupach do dziesięciu osobników, które u niektórych gatunków jednak mogą się złączyć, tworząc zbiorowisko kilkuset zwierząt. Porozumiewają się za pomocą klekoczących i świszczących dźwięków. Jak wszystkie zębowce są zdolne do echolokacji. Morświnowate to szybcy pływacy; morświniec białopłetwy podobno jako jeden z najszybszych waleni osiąga 55 km/h. Ich skoki nad powierzchnią są jednak mało akrobatyczne.
Systematyka Do rodziny morświnowatych należą trzy występujące współcześnie rodzaje: Neophocaena – morświnek Phocoenoides – morświniec – jedynym przedstawicielem jest Phocoenoides dalli – morświniec białopłetwy Phocoena – morświn
Opisano również rodzaje wymarłe: Archaeophocaena – jedynym przedstawicielem był Archaeophocaena teshioensis Australithax – jedynym przedstawicielem był Australithax intermedia Brabocetus – jedynym przedstawicielem był Brabocetus gigaseorum Haborophocoena Lomacetus – jedynym przedstawicielem był Lomacetus ginsburgi Miophocaena – jedynym przedstawicielem był Miophocaena nishinoi Numataphocoena – jedynym przedstawicielem był Numataphocoena yamashita Piscolithax Piscorhynchus – jedynym przedstawicielem był Piscorhynchus aenigmaticus Pterophocaena – jedynym przedstawicielem był Pterophocaena nishinoi Salumiphocaena – jedynym przedstawicielem był Salumiphocaena stocktoni Semirostrum – jedynym przedstawicielem był Semirostrum ceruttii Septemtriocetus – jedynym przedstawicielem był Septemtriocetus bosselaersi
Wpływ człowieka W wielu miejscach urządzane są polowania na morświnowate, aby uzyskać pożywienie lub mięso na przynęty. Dodatkowo połów ryb odpowiedzialny jest za spadek liczebności wielu populacji poprzez nieumyślne powodowanie śmierci waleni w sieciach. Morświn nie potrafi wykryć sieci za pomocą echolokacji, zaplątanie się w niej jest dla niego wyrokiem śmierci, gdyż nie umie pływać do tyłu, a pozbawiony tlenu z powietrza wkrótce się dusi. Jeden z najbardziej zagrożonych gatunków waleni to morświn kalifornijski, występujący na ograniczonym terenie, który uległ przeobrażeniom pod wpływem przemysłu. Podobnie przedstawia się sytuacja populacji morświna w Bałtyku. Morświnowate rzadko są trzymane w ogrodach zoologicznych lub oceanariach – w przeciwieństwie do delfinów, które cieszą się większą popularnością.
Przypisy Nazwy zwyczajowe za:
Bibliografia
Kategoria:Taksony opisane przez Johna Edwarda Graya