Jan Karol Dachnowski, pseud. Perypetasmatowicz od Constantynowa, Perypetasmatowicz (ur. ok. 1590 w Sokalu, zm. po 1654) – polski heraldyk, panegirysta, poeta okolicznościowy i religijny.
Życiorys Urodzony w Sokalu lub na terenie parafii sokalskiej, syn Floriana herbu Ślepowron. W półroczu zimowym 1608/1609 zapisał się na Akademię Krakowską, a z początkiem roku 1611 został bakałarzem nauk wyzwolonych i filozofii. Latem 1611 i w zimie 1611/1612 prowadził wykłady o kalendarzu gregoriańskim. W latach 1616–1620 przebywał w Wielkopolsce, gdzie obejmował funkcję pisarza miejskiego kolejno w: Chełmży (1620), Olkuszu (1625-1627), Poznaniu (24 lipca 1632 do 1641). W latach 1643–1654 mieszkał w Chełmnie lub ziemi chełmińskiej. Zmarł po roku 1654.
Twórczość Był autorem dwóch herbarzy (w rękopisach): Herby szlacheckie w ziemiach pruskich (ok. 1620) i Poczet możnego rycerstwa polskiego (ok. 1634). Był też autorem panegiryków weselnych i pogrzebowych, utworów politycznych oraz misterium Dialog o cudownym narodzeniu Syna Bożego (1621).
Ważniejsze utwory Herby szlacheckie w ziemiach pruskich, powst. ok. 1620, rękopis opisany przez Franciszka Piekosińskiego w Wiadomościach Numizmatyczno-Archeologicznych 1900, t. 4; J. Chwalibińska Jantar 1938, s. 40. Dialog o cudownym Narodzeniu Syna Bożego, Poznań 1621, (misterium). Historia o Zmartwychwstaniu Pańskim, Kraków około 1630, gruntowna przeróbka Historyi o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim w redakcji Mikołaja z Wilkowiecka, unikat Biblioteki PAU, bez karty tytułowej, (według katalogu Kajetana Jabłońskiego wydane pt. Żywa historia o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim, Kraków 1631, drukarnia M. Filipowicz, zob. Estreicher XXXIII, 18-19). Poczet możnego rycerstwa polskiego, powstał około 1634, rękopis znajdował się w Bibliotece Zygmunta Pusłowskiego, (karta tytułowa wydrukowana w 1640, zob. Estreicher XV, 13). Trąba na rozproszonych do obozu przeciw Kozakom, 1648, (2 różne edycje wydane pod pseudonimem).
Prace edytorskie Nowe lekarstwo w Polsce, tabak dla starych pianiców, z Sereguzy przywiezione..., 1621
Materiały Rękopis prawny znajdował się w Bibliotece Dzieduszyckich
Bibliografia
Bibliografia Literatury Polskiej – Nowy Korbut, t. 2 Piśmiennictwo Staropolskie, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1964, s. 108-109
Linki zewnętrzne Publikacje Jana Karola Dachnowskiego w bibliotece Polona
Opracowania nt. Dachnowskiego źródło: H. Juszyński: Dykcjonarz poetów polskich t. 1, Kraków 1820 M. Wiszniewski: Historia literatury polskiej t. 6, Kraków 1844; t. 7, Kraków 1845; t. 9, Kraków 1857 W. A. Maciejowski: Piśmiennictwo polskie t. 3, Warszawa 1852, s. 488-489, 613-618 A. Warschauer: Die Stadtschreiber von Posen und ihre Chronik. Zeitschrift d. Historischen Gesellschaft f. d. Provinz Posen t. 3 (1880), s. 445, 450 F. Piekosiński: J. K. Ślepowron Dachnowskiego Sumariusz herbarza szlachty prusko-polskiej. Wiadomości Numizmatyczno-Archeologiczne 1900, t. 4
Przypisy
Kategoria:Absolwenci i studenci Akademii Krakowskiej Kategoria:Członkowie stanu rycerskiego I Rzeczypospolitej Kategoria:Heraldycy I Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie związani z Poznaniem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy genealodzy Kategoria:Polska szlachta Kategoria:Heraldyka niemiecka Kategoria:Pisarze miejscy I Rzeczypospolitej Kategoria:Polscy pisarze barokowi Kategoria:Polscy poeci baroku Kategoria:Polscy poeci religijni XVII wieku Kategoria:Ludzie urodzeni w Sokalu