Car-puszka, Car-armata () – XVI-wieczne rosyjskie działo forteczne o kalibrze 890 mm, przeznaczone do obrony Kremla.

Historia Car-puszka została odlana z brązu w 1586 r. przez mistrza ludwisarskiego Andriej Czochowa, z przeznaczeniem do obrony Kremla. W owym czasie było to największe działo na świecie.

Początkowo umieszczono ją w ramach fortyfikacji na przedpolu Kremla, na placu Czerwonym. W XVIII wieku działo wycofano ze służby i ustawiono w okolicach Arsenału kremlowskiego, jako pomnik militarny.

W czasie okupacji Moskwy przez Napoleona spłonęła jego drewniana laweta. W 1834 r. w ramach dekoracji obok działa umieszczono odlane w Petersburgu żeliwne kule o wadze 1,97 tony (mimo iż Car-puszka nie była w stanie strzelać takimi pociskami). Rok później działo osadzono na wykonanej wg projektu A. Briułłowa i de Wittego ozdobnej żeliwnej lawecie.

W 1960 r. Car-puszkę przeniesiono w okolice Car-kołokoła, gdzie stoi do dziś. W 2001 r. na zamówienie władz Moskwy wykonano żeliwną kopię Car-puszki (42 tony, kaliber 890 mm) i podarowano miastu Donieck, gdzie stoi przed ratuszem.

Konstrukcja Działo wykonano metodą odlewu z brązu. Ma masę 39,312 t, długość 5,34 m, kaliber 890 mm (wg innych źródeł 900 mm). Lufa posiada po obu bokach po cztery uchwyty do lin i ozdobiona jest płaskorzeźbą przedstawiającą panującego cara Fiodora I z berłem w koronie na koniu oraz trzema napisami fundacyjnymi.

Pierwotnie działo osadzone było na drewnianej lawecie i posiadało zestaw kamiennych pocisków (kul armatnich o masie 800 kg), które nie zachowały się do czasów współczesnych.

Przydatność bojowa Badania przeprowadzone w 1980 r. wykazały, że z Car-puszki oddano co najmniej jeden strzał. Nigdy nie została jednak użyta w warunkach bojowych, a jej użyteczność w tym kontekście jest kwestionowana. Zwraca się uwagę, że jej przemieszczanie i obsługa byłaby zbyt skomplikowana i czasochłonna, a produkcja amunicji zbyt kosztownaArtykuł o Car-puszce na internetowej stronie kremlowskiego muzeum .

Zobacz też Car-bomba Car-tank Car-kołokoł

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Działa forteczne Kategoria:Kreml moskiewski Kategoria:Zabytki Rosji Kategoria:Historyczna broń palna