thumb|Legrys – krzyżówka lwa i tygrysicy thumb|Jaglew – krzyżówka jaguara i lwa thumb|Kwiat jednej z odmian róż pochodzenia mieszańcowego thumb|Kwiaty jednej z odmian lilii pochodzenia mieszańcowego Mieszaniec, krzyżówka, hybryda (hybryd), bastard – osobnik powstały w wyniku skrzyżowania dwóch organizmów rodzicielskich należących do innych ras, odmian, podgatunków, gatunków lub rodzajów. Mieszańce uzyskiwane są na drodze rozmnażania płciowego.

W wyniku krzyżowania osobników w obrębie jednego gatunku (między podgatunkami, odmianami, rasami) powstają mieszańce wewnątrzgatunkowe, przy krzyżowaniu osobników zaliczanych do różnych gatunków lub rodzajów odpowiednio międzygatunkowe i międzyrodzajowe.

Zwyczajowo mieszańce roślin nazywa się hybrydami, a mieszańce zwierząt bastardami (jednak rozróżnienie to często nie jest przestrzegane).

Metody krzyżowania stosuje się często w produkcji roślinnej i zwierzęcej. Prócz mieszańców krzyżowania międzygatunkowego istnieją też mieszańce szczepieniowe (czyli wegetatywne), które powstają w wyniku połączenia tkanek osobników różnych genetycznie.

Niekiedy hybrydy międzygatunkowe okazują się płodne, dając początek nowym gatunkom. Wiele roślin uprawnych stanowi wynik takiego krzyżowania. Jednym z pierwszych tak powstałych gatunków, którego historia została dokładnie udokumentowana, jest pierwiosnek Primula kewensis, wyhodowany w 1912 w ogrodzie botanicznym Kew Gardens jako krzyżówka P. floribunda i P. verticillata.

Wykorzystanie ludzkiego materiału genetycznego Brytyjska placówka HFEA (The Human Fertilisation and Embryology Authority), regulująca badania naukowe nad ludzkim płodem i medyczne aspekty rozrodczości, w 2007 wyraziła zgodę na tworzenie w celach badawczych zarodków ludzko-zwierzęcychKatarzyna Świerczyńska, Artur Grabarczyk: Zwierzoczłowiek podzielił świat, dziennik.pl, 5 listopada 2007 [dostęp 2019-02-28]W Polsce ustawa o leczeniu niepłodności () w art. 86 zabrania takich doświadczeń pod karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 5..

Przykłady mieszańców ssaki: kotowate: legrys – mieszaniec lwa i tygrysicy tyglew – mieszaniec tygrysa (najczęściej syberyjskiego) i lwicy jaglew – mieszaniec jaguara i lwicy pumpart – mieszaniec pumy płowej (samca lub samicy) i lamparta (odpowiednio samicy lub samca) eurochaus – mieszaniec kota błotnego (chausa) i żbika europejskiego niektóre rasy kota domowego: kot savannah – mieszaniec afrykańskiego serwala i kota domowego chausie – mieszaniec kota błotnego i kota domowego kot bengalski – mieszaniec kotka bengalskiego (dzikiego) i kota domowego toyger – mieszaniec kota bengalskiego (rasa) i kota domowego serengeti – mieszaniec kota bengalskiego (rasa) i rasy kot orientalny safari – mieszaniec ocelota argentyńskiego i kota domowego bristol – mieszaniec margaja z kotem domowym niektóre rasy psa domowego: wilczak – mieszaniec wilka i psa wilczak czechosłowacki – rasa psa saarlooswolfhond (wilczak Saarloosa) – rasa psa wilczak włoski – rasa użytkowa nieuznawana przez FCI wilczak chiński – rasa użytkowa nieuznawana przez FCI pies Sulimowa – mieszaniec szakala złocistego i psa coydog – mieszaniec kojota i psa wołowate: żubroń – mieszaniec żubra i bydła domowego beefalo lub cattalo – mieszaniec bizona i bydła domowego żubrobizon – mieszaniec żubra i bizona dzo – mieszaniec jaka i bydła domowego yakalo – mieszaniec jaka i bizona zobo – mieszaniec jaka i zebu koniowate: zebroid – mieszaniec zebry i innych koniowatych (konia, osła): zebrula – mieszaniec zebry i konia zebryna – mieszaniec klaczy zebry i osła muł – mieszaniec klaczy konia domowego i ogiera osła domowego osłomuł (oślik) – mieszaniec klaczy osła domowego i ogiera konia domowego wielbłądowate: birtugan – mieszaniec dromadera i baktriana cama – mieszaniec lamy i dromadera świniowate: świniodzik – mieszaniec dzika i świni domowej ptaki: kurowate: skrzekot – naturalny mieszaniec cietrzewia i głuszca

Mieszańce w fantastyce W fantastyce, zarówno w książkach jak i filmach istnieje wątek nadprzyrodzonych mieszańców, najczęściej człowieka i istoty nadnaturalnej. Oto najpowszechniejsze przykłady takich hybryd:

Heros – w mitach greckich Heros był potomkiem boga lub bogini i człowieka. Przykładem półboga w mitologii jest Achilles lub Herakles. Powieść Percy Jackson i bogowie olimpijscy przedstawia dzieci zrodzone z greckiego boga i człowieka. Percy Jackson – tytułowy bohater – posiada potężne moce swojego ojca, aczkolwiek nie jest nieśmiertelny tak jak on. Wszyscy herosi po boskim rodzicu dziedziczą ogromne moce i urodę, natomiast tak jak ludzki rodzic są śmiertelni i mają ludzkie uczucia.

Dhampir – legendy o dhampirach wywodzą się z folkloru cygańskiego. Dhampir to mityczny mieszaniec, potomek ludzkiej kobiety i wampirycznego ojca. Dhampiry posiadają zdolności typowe dla wampirów, to znaczy czynnik regeneracyjny, ostre zmysły i zwiększoną kondycję, lecz bez wampirzych słabości. Często stają po stronie dobra walcząc z „czystymi” wampirami. Najpopularniejszym pół człowiekiem, pół wampirem jest bohater komiksów Marvela – Blade (jednak Blade stał się półwampirem, będąc jeszcze w łonie matki, w chwili gdy została ona ukąszona przez wampira, a nie poprzez współżycie seksualne). Blade został łowcą wampirów, aby pomścić śmierć swojej matki, a dzięki ludzkiej stronie nie ma słabości typowych dla wampirów. W powieści Zmierzch dhampirzycą jest córka Edwarda, Renesmee.

Nefilim – dziecko anioła i człowieka. Wątek półanioła występuje w serii Dary anioła oraz w powieści Anioł. W serii Dary anioła istnieją potomkowie aniołów walczący z demonami, nazywają się nocnymi łowcami i stoją po stronie ludzkości.

Kambion – w mitologii średniowiecznej fantastyczne stworzenie zrodzone ze związku demona z człowiekiem. Najczęściej był owocem stosunku inkuba z kobietą, ale mógł też być synem sukkuba i mężczyzny. Jednym z najbardziej znanych kambionów w literaturze europejskiej był Merlin.

Zobacz też

mieszańce z rodzaju lampartów powstawanie gatunków pies nierasowy chimera klepton heterozja

Uwagi

Przypisy

Bibliografia