mały|265x265px|Pierwszy znany film, będący ekranizacją sztuki Shakespeare’a – Król Jan z 1899 roku Ekranizacje dzieł Williama Shakespeare’a – lista filmów opartych na twórczości Williama Shakespeare’a.

Już od początku historii kina Shakespeare był inspiracją dla reżyserów. Na utworach pisarza ze Stratford opartych jest około 420 pełnometrażowych filmów. Spośród polskich reżyserów, ekranizacji jego dzieł dokonali m.in. Roman Polański (Makbet, 1971) i Feliks Falk (Ryszard III, 1989 dla Teatru Telewizji). Dla telewizji BBC wiele dzieł tego autora na ekran przeniósł Kenneth Branagh.

Hamlet z 1990 roku, w reżyserii Franca Zeffirellego, otrzymał dwie nominacje do Oscara. Powstał także film Zakochany Szekspir (laureat siedmiu Oscarów), który opisuje problemy twórcze pisarza, pojawia się tam także postać Edwarda Alleyna.

Pierwszą adaptacją była 3-minutowa produkcja z 1899 roku pod tytułem Król Jan oparta na fragmencie kroniki Życie i śmierć króla Jana. W epoce kina niemego pisarz ten zdobył popularność zarówno w Europie, jak i w USA. Stało się tak głównie dlatego, że jego dzieła nie były objęte prawami autorskimi (domena publiczna), a także dobrze wpisywały się w ówczesne trendy.

Tragedie Hamlet Tylko od roku 1900 do 2006 powstało ponad 50 różnych adaptacji filmowych HamletaThompson, Ann and Taylor, Niel HAMLET (The Arden Shakespeare 3rd Series, Thompson Learning, 2006) Introduction, s. 108.. 1921: Hamlet; reżyseria: Svend Gade, w roli tytułowej Asta Nielsen 1948: Hamlet; reżyseria: Laurence Olivier, w rolach głównych Laurence Olivier i Jean Simmons 1960: Zły śpi spokojnie (Warui yatsu hodo yoku nemuru); reżyseria: Akira Kurosawa 1964: Hamlet; reżyseria: Grigorij Kozincew, Innokientij Smoktunowski jako Hamlet 1964: Hamlet, reżyseria: John Gielgud i Bill Colleran 1969: Hamlet; reżyseria: Tony Richardson, występują Nicol Williamson jako Hamlet, Anthony Hopkins jako Klaudiusz 1987: Hamlet; reżyseria: Aki Kaurismäki 1990: Hamlet; reżyseria: Franco Zeffirelli, w rolach głównych Mel Gibson, Glenn Close, Alan Bates i Helena Bonham Carter 1996: Hamlet; reżyseria: Kenneth Branagh, w rolach głównych Kenneth Branagh, Kate Winslet, Derek Jacobi i Julie Christie 2000: Hamlet; reżyseria: Michael Almereyda, w roli tytułowej Ethan Hawke 2009: Hamlet; reżyseria: Gregory Doran

Makbet 1948: Makbet; reżyseria: Orson Welles 1957: Tron we krwi (Kumonosu jō); reżyseria: Akira Kurosawa, w roli tytułowej Toshiro Mifune 1971: Tragedia Makbeta; reżyseria: Roman Polański, w tytułowej roli Jon Finch 2003: Maqbool; reżyseria Vishal Bharadwaj 2015: Makbet; reżyseria: Justin Kurzel, występują Michael Fassbender i Marion Cotillard 2021: Tragedia Makbeta; reżyseria: Joel Coen, występują Denzel Washington i Frances McDormand

Romeo i Julia 1936: Romeo i Julia; reżyseria: George Cukor, w roli Julii Norma Shearer 1954: Romeo i Julia; reżyseria: Renato Castellani, w rolach głównych Laurence Harvey i Susan Shentall 1964: Romeo i Julia; reżyseria: Riccardo Freda, występują: Rosemary Dexter jako Giulietta, Geronimo Meynier jako Romeo 1968: Romeo i Julia; reżyseria: Franco Zeffirelli, w roli Julii Olivia Hussey 1978: Romeo i Julia; reżyseria: Alvin Rakoff 1996: Tromeo i Julia (Tromeo and Juliet); reżyseria Lloyd Kaufman 1996: Romeo i Julia; reżyseria: Baz Luhrmann, występują: Claire Danes jako Julia, Leonardo DiCaprio jako Romeo 2007: Romeo × Juliet (serial anime) 2011: Gnomeo i Julia (Gnomeo & Juliet); reż. Kelly Asbury 2011: Szeregowy Romeo (Private Romeo); reżyseria: Alan Brown 2013: Romeo i Julia (Romeo and Juliet); reżyseria: Carlo Carlei

Otello 1922: Otello; reżyseria Dimitri Buchowetzki, w tytułowej roli Emil Jannings 1951: Otello; reżyseria: Orson Welles 1965: Otello; reżyseria Stuart Burge, w roli tytułowej Laurence Olivier 1995: Otello; reżyseria: Oliver Parker, występują Irène Jacob, Laurence Fishburne, Kenneth Branagh 2001: O-Otello; adaptacja Otella, reż. Tim Blake Nelson 2006: Omkara; adaptacja Otella, reżyseria: Vishal Bhardwaj

Król Lear 1971: Król Lear; reżyseria: Grigorij Kozincew 1971: Król Lear; reżyseria: Peter Brook 1985: Ran; reżyseria: Akira Kurosawa 2018: Król Lear; reżyseria: Richard Eyre

Juliusz Cezar 1950: Juliusz Cezar; Charlton Heston jako Antoniusz 1953: Juliusz Cezar; reżyseria: Joseph L. Mankiewicz, występują Marlon Brando, James Mason

Tytus Andronikus 1999: Tytus Andronikus; reżyseria: Julie Taymor, występują Anthony Hopkins, Jessica Lange

Koriolan 2011: Koriolan, reżyseria: Ralph Fiennes

Komedie Kupiec wenecki 1923: Der Kaufmann von Venedig; w roli Shylocka Werner Krauss 2004: Kupiec wenecki; reżyseria: Michael Radford

Sen nocy letniej 1935: Sen nocy letniej; reżyseria: Max Reinhardt, występują James Cagney, Olivia de Havilland, Mickey Rooney jako Puck 1996: Sen nocy letniej; reżyseria: Adrian Noble 1999: Sen nocy letniej; reżyseria: Michael Hoffman, występują Kevin Kline, Michelle Pfeiffer, Calista Flockhart

Wiele hałasu o nic 1993: Wiele hałasu o nic; reżyseria: Kenneth Branagh, występują Emma Thompson, Keanu Reeves, Denzel Washington

Poskromienie złośnicy 1967: Poskromienie złośnicy; reżyseria: Franco Zeffirelli 1980: Poskromienie złośnicy; reżyseria Jonathan Miller, w roli Petruchia John Cleese 1999: Zakochana złośnica (10 Things I Hate About You); reżyseria: Gil Junger

Burza 1979: Burza; reżyseria: Derek Jarman 1991: Księgi Prospera; reżyseria: Peter Greenaway 2010: Burza, reżyseria: Julie Taymor 2012: Blast of Tempest (serial anime)

Wieczór Trzech Króli 1996: Wieczór Trzech Króli; reżyseria: Trevor Nunn (Helena Bonham Carter, Nigel Hawthorne) 2006: Ona to on; reżyseria: Andy Fickman (Amanda Bynes, Channing Tatum)

Stracone zachody miłości 2000: Stracone zachody miłości; reżyseria: Kenneth Branagh, występują Kenneth Branagh, Natascha McElhone, Alessandro Nivola

Jak wam się podoba 2006: Jak wam się podoba; reżyseria: Kenneth Branagh, występują Bryce Dallas Howard, Brian Blessed

Cymbelin 2014: Anarchia (Anarchy – tytuł w Wielkiej Brytanii; Cymbeline – tytuł w USA); reżyseria: Michael Almereyda

Kroniki 2012: The Hollow Crown (miniserial); adaptacja Drugiej tetralogii, reżyseria: Rupert Gould, Thea Sharrock – dla BBC Two

Henryk IV 1991: Moje własne Idaho; reżyseria: Gus van Sant, dialogi z Falstaffa Orsona Wellesa, występują Keanu Reeves, William Richert

Henryk V 1944: Henryk V; reżyseria: Laurence Olivier 1989: Henryk V; reżyseria: Kenneth Branagh, występują Kenneth Branagh, Emma Thompson

Ryszard II 2003: Ryszard II (Mark Rylance) – dla BBC Channel 4

Ryszard III 1955: Ryszard III; reżyseria: Laurence Olivier 1995: Ryszard III; Ian McKellen jako Ryszard III, Annette Bening jako królowa Elżbieta, Jim Broadbent

Inne Sonety 1985: The Angelic Conversation; reżyseria: Derek Jarman; film oparty na sonetach Shakespeare’a

Przypisy

Bibliografia