Spółgłoska zwarta dziąsłowa bezdźwięczna – rodzaj dźwięku spółgłoskowego występujący w językach naturalnych, oznaczany w międzynarodowej transkrypcji fonetycznej IPA symbolem [].
Artykulacja Opis W czasie artykulacji tej spółgłoski: modulowany jest strumień powietrza wydychany z płuc, czyli jest to spółgłoska płucna egresywna tylna część podniebienia miękkiego zamyka dostęp do jamy nosowej, jest to spółgłoska ustna prąd powietrza w jamie ustnej uchodzi wzdłuż środkowej linii języka – spółgłoska środkowa język dotyka dziąseł – jest to spółgłoska dziąsłowa. W zależności od tego, czy kontaktu dokonuje spodnia powierzchnia, czy czubek języka, mówimy o spółgłosce apikalnej [] lub laminalnej []. dochodzi do całkowitego zablokowania przepływu powietrza przez jamę ustną i nosową, a następnie do przerwania utworzonej blokady i wybuchu (plozji) – jest to spółgłoska zwarta wiązadła głosowe nie drgają, spółgłoska ta jest bezdźwięczna
Warianty Opisanej powyżej artykulacji może towarzyszyć dodatkowo: wzniesienie środkowej części grzbietu języka w stronę podniebienia twardego, jest to wtedy spółgłoska zmiękczona (spalatalizowana): [] wzniesienie tylnej części grzbietu języka w kierunku podniebienia tylnego, jest to wtedy spółgłoska welaryzowana: [] przewężenie w gardle, jest to wtedy spółgłoska faryngalizowana: [] zaokrąglenie warg, jest to wtedy spółgłoska labializowana: []
Spółgłoska może być wymówiona: z rozwarciem bez plozji, jest to wtedy spółgłoska bez plozji: []. z silnym przydechem (aspiracją), jest to wtedy spółgłoska przydechowa (aspirowana): []
Przykłady spółgłoska apikalna: w języku angielskim: time [] „czas” w języku niemieckim: Tochter [] „córka” spółgłoska laminalna: w języku francuskim: tordu [] „zakrzywiony” spółgłoska koronalna: w języku polskim: tak []
Zobacz też dźwięczny odpowiedniki spółgłoski []: . spółgłoska zwarta ejektywna dziąsłowa: []
zwarta dziąsłowa bezdźwięczna