Spółgłoska nosowa dziąsłowa – rodzaj dźwięku spółgłoskowego występujący w językach naturalnych. W międzynarodowej transkrypcji fonetycznej IPA oznaczanej symbolem: [].

Artykulacja Opis W czasie artykulacji podstawowego wariantu []: modulowany jest prąd powietrza wydychanego z płuc, czyli jest to spółgłoska płucna egresywna; chociaż dochodzi do zablokowania przepływu powietrza przez tor ustny jamę ustną, podniebienie miękkie jest opuszczone i powietrze uchodzi przez nos – jest to więc spółgłoska nosowa; prąd powietrza w jamie ustnej przepływa ponad całym językiem lub przynajmniej powietrze uchodzi wzdłuż środkowej linii języka – jest to więc spółgłoska środkowa; język kontaktuje się z dziąsłami, tworząc tzw. zwarcie – jest to spółgłoska dziąsłowa; wiązadła głosowe periodycznie drgają, spółgłoska ta jest dźwięczna.

Warianty Głoska ta może być wymawiana z udziałem zębów zamiast dziąseł – powstaje wtedy dźwięk: .

Ponadto spółgłoska ta może występować w różnych wariantach: wzniesienie środkowej części grzbietu języka w stronę podniebienia twardego, mowa wtedy o spółgłosce zmiękczonej (spalatalizowanej): []; wzniesienie tylnej części grzbietu języka w kierunku podniebienia tylnego, mowa o spółgłosce welaryzowanej: []; przewężenie w gardle, mowa o spółgłosce faryngalizowanej spółgłosce: []; zaokrąglenie warg, mowa wtedy o labializowanej spółgłosce [].

Przykłady Przykłady w wybranych językach: Wariant zębowy JęzykSłowoIPAZnaczenieUwagi białoruski новы 'nowy' francuski connexion 'powiązanie' grecki άνθος 'kwiat' Wariant głoski . polski nos – portugalski narina 'nozdrze' ukraiński Data dostępu do witryny: 17 września 2018 наш 'nasz' węgierski nagyi 'babcia' włoski cantare 'śpiewać' Wariant głoski przed .

Wariant dziąsłowy JęzykSłowoIPAZnaczenieUwagi kataloński nou 'nowy' gruziński Data dostępu do witryny: 17 września 2018 კანი 'skóra' hawajski naka 'wstrząsnąć' włoski nano 'karzeł' japoński 反対 (hantai) 'naprzeciwko' polski poncz – Wariant głoski przed . hiszpański nada 'nic' purepechakarani[kaˈɾani]'pisać'

Przypisy

nosowa dziąsłowa