Chnum – w mitologii egipskiej jeden z bogów Górnego Egiptu, patron garncarzyDembska, hasło ChnumWilson H., 1999: Lud faraonów. Państ. Inst. Wydawniczy, Warszawa, s. 5, 7 i zachodu słońca, uważany za stwórcę ludzi.
Czczony już w czasach Starego Państwa jako lokalne bóstwo wyspy ElefantynyGrimal N., 2004: Dzieje starożytnego Egiptu, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, strona 161. , następnie jego kult rozpowszechnił się na cały Górny Egipt i Nubię. Jego żoną była bogini Satis, a córką AnuketDembska Albertyna, 1995: Kultura starożytnego Egiptu: słownik, hasło Chnum. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa. (tzw. triada elefantyjska). W Esnie czczono go wraz z dwiema boginiami uznawanymi za jego żony: Menhit i Nebtuu oraz jego dziećmi: Neit i HekaDembska, hasło Esna. Z kolei w ośrodku kultu w Antinoe czczony był razem z Heket, która była tam uważana za jego małżonkę. Od V dynastii (zgodnie z teorią heliopolitańską) łączony był ze Słońcem (Ra), występując pod imieniem Chnum-Re.
Stwórca ludzi, miał na kole garncarskim ulepić człowieka wraz z jego ka i inne stworzenia. Uważany był także za dawcę wody i opiekuna wylewów Nilu.
W sztuce staroegipskiej wyobrażano go przy kole garncarskimWilson s. 5, sceny takie pojawiły się za czasów XVIII dynastii. Wyobrażany był też jako długorogi baran lub mężczyzna z głową barana.
Olbrzymią świątynię Chnuma wzniesiono na wyspie Elefantynie w czasach Nowego PaństwaDembska, hasło ElefantynaB.J. Kemp, 2009: Starożytny Egipt. Anatomia Cywilizacji, PIW Warszawa, strona 232, a kolejną w tej samej epoce w Esnie. Świątynię Chnuma zbudowała faraon Hatszepsut w Kumma w NubiiGrimal s. 219. Ponadto na Elefantynie odkryto cmentarzysko świętych zwierząt Chnuma – baranówKemp s. 432, 4334.
Przypisy
Kategoria:Bóstwa egipskie Kategoria:Bóstwa stworzenia Kategoria:Bóstwa wodne Kategoria:Bóstwa rzemiosł Kategoria:Zwierzęta w religii i mitologii