thumb|upright|Logo JR thumb|upright=1.2|Mapa podziału terytorialnego grupy JR: JR Hokkaido (jasnozielony), JR East (ciemnozielony), JR Central (pomarańczowy), JR West (ciemnoniebieski), JR Shikoku (jasnoniebieski), JR Kyushu (czerwony); JR Freight operuje w całym kraju thumb|Dworzec Tōkyō thumb|JR East Shinkansen serii 200~E5 thumb|JR Central, West Shinkansen serii 0~N700 thumb|JR Kyūshū Shinkansen serii 800
Japan Railways (JR) – jest subsydiowaną przez rząd grupą prywatnych firm, które przejęły w 1987 roku większość aktywów i operacji państwowych Japońskich Kolei Państwowych (日本国有鉄道, Nippon Kokuyū Tetsudō, Japanese National Railways), w skrócie (国鉄, Kokutetsu lub JNR).
Koleje japońskie to termin określający sieć linii kolejowych, prowadzonych przez upaństwowione w 1907 roku przedsiębiorstwa działające najpierw pod kontrolą Instytutu Kolei (Railway Institute), następnie Ministerstwa Kolei, Ministerstwa Transportu i Łączności. W czasie II wojny światowej szereg linii JNR rozebrano, przeznaczając stal na cele przemysłu zbrojeniowego. W 1947 roku JNR zostały na polecenie amerykańskich władz okupacyjnych upaństwowione. Nowe JNR odniosło w tym okresie wiele sukcesów, łącznie z uruchomieniem linii dużych prędkości Shinkansen. W 1987 roku zadłużenie JNR przekroczyło 200 mld dolarów USA. W roku 1987 decyzją parlamentu sieć sprywatyzowano i podzielono na szereg firm, określając ją jako grupa Koleje Japońskie (Japan Railway Group).
Większość torów ma rozstaw 1067 mm.
Skład grupy JR Koleje pasażerskie East Japan Railway Company (東日本旅客鉄道, Higashi-Nihon Ryokaku Tetsudō, w skrócie: JR East, JR東日本, JR Higashi-Nihon, zatr. 58 550 (2015), 17 mln pasażerów dziennie (2014), siedziba główna w Tokio West Japan Railway Company (西日本旅客鉄道, Nishi-Nihon Ryokaku Tetsudō, w skrócie: JR West, JR西日本, JR Nishi-Nihon, zatr. 29 152, 5,2 mln pasażerów dziennie (2017), siedziba główna w Osace Central Japan Railway Company (東海旅客鉄道, Tōkai Ryokaku Tetsudō, w skrócie: JR Central, JR東海, JR Tōkai, Nagoja Hokkaido Railway Company (北海道旅客鉄道, Hokkaidō Ryokaku Tetsudō, w skrócie: JR Hokkaido, JR北海道, JR Hokkaidō), Sapporo Shikoku Railway Company (四国旅客鉄道, Shikoku Ryokaku Tetsudō, w skrócie: JR Shikoku, JR四国, JR Shikoku, Takamatsu Kyushu Railway Company (九州旅客鉄道, Kyūshū Ryokaku Tetsudō, w skrócie: JR Kyushu, JR九州, JR Kyūshū, Fukuoka
Koleje towarowe Japan Freight Railway Company (日本貨物鉄道, Nihon Kamotsu Tetsudō, w skrócie: JR Freight, JR貨物, JR Kamotsu, Tokio
Inne instytucje Railway Technical Research Institute (鉄道総合技術研究所, Tetsudō Sōgō Gijutsu Kenkyūjo, w skrócie: RTRI, 鉄道総研, Tetsudō Sōken) utw. w 1986 r., Tokio JR Hotel Group (JRホテルグループ, JR Hoteru Gurūpu) utw. w 1987 r.
Chronologia 1872 – otwarcie pierwszej linii kolejowej pomiędzy ówczesną stacją Shimbashi (obecnie Shiodome) w Tokio a ówczesną stacją Jokohama (obecnie jest to stacja Sakuragichō) 1907 – przejęcie przez rząd 17 prywatnych kolei 1914 – otwarcie dworca w Tokio 1927 – inauguracja tokijskiego metra 1949 – powstanie Japanese National Railways (JNR), 日本国有鉄道, Nihon Kokuyū Tetsudō, Japońskich Kolei Państwowych 1987 – sprywatyzowanie JNR i przekształcenie w 11 samodzielnych firm
Zobacz też
Historia kolei w Japonii Shinkansen Oficjalna strona JR East Oficjalna strona JR West
Przypisy
Bibliografia Eiichi Aoki, Matsuhide Imashiro, Shin’ichi Katō, Yasuo Wakuda: A History of Japanese Railways 1872-1999, East Japan Railway Culture Foundation Tokio 2000
Linki zewnętrzne
informator o kolejach japońskich informator o kolejach japońskich Japan Railway Statistics
informator o kolejach japońskich
w Japonii (zawiera podstawowe dane i nazwy zarządów kolejowych)
Kategoria:Przedsiębiorstwa kolejowe w Japonii