Domenico Zipoli (ur. 17 października 1688 w Prato, zm. 2 stycznia 1726 w Córdobie) – włoski kompozytor epoki baroku, jezuicki misjonarz, działający w Ameryce Południowej.
Życiorys Od 1707 roku studiował we Florencji, gdzie prawdopodobnie uczył go (1652–1719). Naukę tę sponsorował wielki książę Toskanii Kosma III Medyceusz. Zipoli odwiedził Neapol, gdzie wpływ na niego wywarł Alessandro Scarlatti. Następnie udał się do Bolonii. W 1709 roku prawdopodobnie jego nauczycielem był Bernardo Pasquini. Około 1715 roku Zipoli uzyskał posadę organisty w macierzystym kościele jezuitów Del Santissimo Nome di Gesù w Rzymie.
1 lipca 1716 roku wyruszył do Sewilli, a stamtąd do jezuickich misji w Ameryce Południowej na terenie Paragwaju. Po licznych podróżach na tym kontynencie osiadł w Córdobie (obecnie Argentyna). Odbył tam formację jezuicką oraz ukończył studia teologii z zamiarem przyjęcia święceń kapłańskich. Zmarł jednak przed ich otrzymaniem z powodu braku biskupa.
Twórczość Zipoli znany jest współcześnie przede wszystkim jako autor utworów na instrumenty klawiszowe (organy, klawesyn), wydanych w zbiorze Sonate d’intavolatura per organo e cimbalo (1716). Z wczesnego okresu jego twórczości znane są również dwa oratoria: San Antonio di Padova (1712) i Santa Caterina, Virgine e martire (1714).
W Chiquitos w Boliwii odkryto część jego południowoamerykańskich utworów kościelnych: dwie msze, dwa opracowania psalmów, trzy hymny brewiarzowe oraz Te Deum laudamus. Msza skopiowana w Potosí w 1784 roku, zachowana w Sucre, jest prawdopodobnie lokalną kompilacją opartą na dwóch innych mszach. Jego muzyka dramatyczna, w tym dwa kompletne oratoria i fragmenty trzeciego, w większości zaginęła. Domenico Zipoli jest przypuszczalnie autorem trzech fragmentów opery misyjnej San Ignacio de Loyola, którą skompilował Martin Schmid w Chiquitos wiele lat po śmierci Zipolego. Zachowała się ona niemal w całości w źródłach lokalnych.
Posłuchaj
Linki zewnętrzne
The Zippoli Institute
Kategoria:Włoscy misjonarze jezuiccy Kategoria:Włoscy kompozytorzy baroku Kategoria:Włoscy jezuici Kategoria:Urodzeni w 1688 Kategoria:Zmarli w 1726 Kategoria:Ludzie urodzeni w Prato